Folio xixet mundo
Folio xix
hunc ſermonē. qui diſpoſitōis vtriuſqꝫ cauſantcontrarium. Itaqꝫ ſi totum corpus continuuꝫens quandoqꝫ quidem ſic. quādoqꝫ aūt illo mōdiſponitur ⁊ aptatur. totius aūt cōſiſtentia mūdus ⁊ celum. nō vtiqꝫ mundus generabitur etcorrumpetur. ſed diſpoſitōnes ip̄iusz Hic ꝓbat opinionē Empedoclis quam tercio locopoſuerat. Dicens ꝙ illi qui dicunt mundū viciſſim cōponi et diſſolui nihil aliud faciunt qͣꝫ ꝙ aſſerunt mundūeſſe ſempiternum ẜm ſubſtantiā ſed ſe tranſmutare ẜmformam ſiue ẜm eius diſpōnem ſicut quando de puerofit vir. ⁊ econtra. ergo ẜm eos nō poteſt dici mundummultotiens generari et corrūpi. qꝛ generatio et corruptio ad ſubſtantiā terminant̉. Qꝭ aūt ẜm opinionē Empedoclis ponatur ſubſtantia mundi ſempiterna. patetdupl̓r. Primo. qꝛ quando elementa ſeparantur per litēet poſtea iteꝝ ꝯueniunt tūc nō fit qualiſcunqꝫ ordo mūdi nec qualiſcunqꝫ eius conſtitutio. ſed eadem que nūceſt. Secundo patet per ratōnem. qꝛ ab eadem cauſa ſcꝫamicicia ꝯgregabuntur tunc elementa ex qua pͥus cōgregata ſunt. et gͦ ſequet̉ eadem ꝯſtitutio mūdi. Conclidit gͦ ph̓s ꝙ ſi totū corpus mundi exiſtens ꝯtinuuꝫid eſt ꝯiunctū diuerſimode diſponat̉ tunc nō poteſt diciꝙ mundꝰ generet̉ et corrumpat̉. qꝛ ẜm ph̓m ſubſtantiaomniū corpoꝝ vocatur mundus.¶ Totaliter aūt factū corrūpi ⁊ non reflecti exiſtente qͥdem vno impoſſibile eſt pͥus qͣꝫ em̄ fieret. ſemꝑ exiſtebat que an̄ ip̄m exiſtentia qͣ nonfacta nō poſſibile eſſe dicimus tranſmutari infinitis aūt entibꝰ mundus ꝯtingit magis. Sedcū hoc neceſſario. vtꝝ impoſſibile aūt poſſibileerit manifeſtū ex poſterioribꝰ. Sunt em̄ qͥdā qͥbus cōtingere videt̉ ⁊ ingenitū aliqͥd ens corrumpi. ⁊ ingenitū incorruptibile ꝑdurare ſicutin Thimeo. Ibi em̄ ait celū factū eſſe quidē nōſolum ſed et fore de cetero ſempiterno temporeAd quos naturaliter qͥdē de celo ſolū dictumeſt. vniuerſaliter aūt de om̄i ſpeculantibus eritet de hoc manifeſtum.Hic reprobat opinionē Democriti quā poſuerat ſetundo loco. Dicens ꝙ ſi qͥs ponat mundū corrumpiabſqꝫ regreſſu ita ſcꝫ ꝙ nunqͣꝫ iteꝝ fiat hoc eſt impoſſibile ſi ponat̉ vnus tm̄ mundꝰ. qꝛ mundus ſemel factus fiebat ex potentia preexiſtente ꝑ qua poterat fieri tranſmutatio ad generatōem mundi. et hec eadē potētia manet poſt corruptōnem. ⁊ ergo ex illa poterit rurſus fierimundus. Sꝫ ſi aliqͥs ponat infinitos mūdos ita ꝙ exdiuerſo ꝯcurſu athomoꝝ reſultaret alius ⁊ alius mundus ſic poſſet aliquo modo ſuſtineri ꝙ nō rediret idemmundus poſt corruptōem qͥ pͥus fuit. eſſet tn̄ poſſibileꝙ ex illis athomis alius ꝯſtrueret̉ mundus. Sed vtꝝſit poſſibile infinitos eſſe mundos hoc erit manifeſtū expoſterioribꝰ .i. ex dicendis in quarto huius ⁊ in primode generatōne. Uel ſi referat̉ ad illos qͥ ponūt munduꝫeē genitum ſicut d̓t Plato in Thimeo. tunc ꝑ poſterio
ra intelligunt̉ immediate ſequentia: qꝛ illa opinio quantum ad celum eſt ſupra reprobata naturalibꝰ rōnibꝰ cūꝓbatū ſit celum eſſe ingenitū et incorruptibile eo ꝙ nōqꝫ ꝯtrariū. ſꝫ hoc nunc̓ manifeſtabitur vl̓r de oībꝰ entibꝰPrimū āt diuidēdū. quō īgenerabilia ⁊ generabilia dicimꝰ ⁊ corruptibilia ⁊ incorruptibiliaMultipl̓r em̄ dictꝭ. ⁊ ſi nulla drn̄a ad ſermonēneceſſe intellectū confuſe habere. ſi quis diuiſomultipl̓r tanqͣꝫ indiuiſo vtatur. Immanifeſtūem̄ ẜm quā naturā ip̄i accidit quod dictū eſt.Iſtud eſt ſcd̓m capitulū huius tractatus quarti in qͦꝓſequit̉ queſtionē de mundo an ſit genitus ⁊ corruptibilis ẜm opinionē ꝓpriā. Et diuidit̉ in duas ꝑtes pͥncipales in pͥma p̄mittit q̄dā q̄ ſunt neceſſaria ad īueſtigationē ꝓpoſiti. In ſcd̓a oſtēdit ꝓpoſitū ibi. Determinatisaūt his. Dicit gͦ pͥmo ꝙ circa inqͥſitōem dicte queſtionis pͥmo oportet diſtinguere qͥbꝰ modis aliqua dicunt̉generabilia et ingenerabilia. corruptibilia ⁊ incorruptibilia. Rō. qꝛ oīa iſta dicunt̉ multipl̓r et lꝫ illa multiplicitas nulla īducat dr̄nam qͣꝫtū ad rōem q̄ ꝓponit̉. tn̄ intellectus audientis ꝯfuſe ſe hꝫ qn̄ aliqͥs vtit̉ multiplici indiſtincte. qꝛ nō eſt manifeſtum ẜm quam ẜcatōnem accidit concluſio.Dicit̉ aūt ingenitū vno qͥdē mō ſi ſit aliquidnunc pͥus nō ens ſine generatōe ⁊ tranſmutatōne. quēadmodū qͥdā tangi ⁊ moueri dicunt Nōeſſe em̄ generari qͥdā dicunt tactū neqꝫ motumvno aūt ſiqͥdem ꝯtingens fieri aut nō fieri noneſt. Sil̓r em̄ ⁊ hoc ingenitū. qd̓ ꝯtingit nō fieri.Uno aūt ſi qͥd om̄ino impoſſibile fieri. vt ⁊ qͣn̄qꝫ ſic. qn̄qꝫ aut non. Impoſſibile aūt d̓r dupl̓r.aūt em̄ ſimpl̓r nō veꝝ erit dicere ꝙ fiet vtiqꝫ autnō facile. neqꝫ cito: aut bene. Eodē aūt mō etgenitū vno qͥdē ſi nō ens pͥus poſterius ſiue genitū ſiue nō generatū. ſiue ſine generari. qn̄qꝫ qͥdem nō ens. iteꝝ aūt ens. Uno aūt ſi poſſibileſiue ꝑ verum determinato poſſibili ſiue ꝑ facileUno aūt ſi ſit generatō ip̄ius ex nō ente in ensſiue iam exiſtente per fieri aūt exiſtente. ſiue etiānōdum exiſtente ſed contingenteHic ph̓s diſtinguit̉ p̄dicta noīa ⁊ pͥmo ingenituꝫ ⁊gͦenitū. ſcd̓ corruptibile ⁊ incorruptibile. ibi et corruptibile. Dicens pͥmo ꝙ hoc nome ingenitum d̓r tribꝰ modis. Primo d̓r ingenitū iſſud qd̓ pͥus nō fuit ens ⁊ nūceſt ens ſine tn̄ generatōe ⁊ trāſmutatōe. ſicut qͥdā dicūt̉de motū ⁊ tactu. qꝛ dicunt ꝙ tactū ⁊ motū non ꝯtingitgenerari. ⁊ hoc ꝓbatū eſt quinto phiſicoꝝ alias em̄ mutatōis eēt mutatio. Scd̓o mō d̓r ingenitū qd̓ ꝯtingit fieri vel nō fieri ⁊ tn̄ nondū factū eſt. ſicut ho qͥ naſceturcras d̓r ingenitus. qꝛ nondū eſt natus. Tercio mō d̓raliqͥd ingenitū qd̓ īpoſſibile eſt fieri ſicut eſt illud qd̓ nōp̄t eſſe vel qd̓ nō p̄t nō eſſe. Et hic modus diſtinguit̉ induos ẜm ꝙ aliqͥd d̓r dupl̓r impoſſibile eē vl̓ fieri. 6
do ij