Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XVIIIv
Einzelbild herunterladen
 

PrimusDe telo

qn̄qꝫ totus mundꝰ exureret̉ ignē poſt certos decurſus tempoꝝ iteꝝ totꝰ mūdus generaret̉ ignē quēponebat eſſe pͥncipiū oīm reꝝ. ẜm quoſdam iſti poeteNUIAIIO phi p̄cipue Plato non ſic intellexerūt ẜm ſonat ẜm ſuꝑficiē verboꝝ ſꝫ ſuā ſapientiam volebant qͥbuſdā fabulis enigmaticis locutōnibus occultare. Et Areſtotelis ꝯſuetudo fuit in pluribus obijcere ꝯtra intellectū eoꝝ erat ſanus. ſedꝯtra verba eoꝝ ne aliqͥs ex tali loquēdi errorē īcurreret ſicut dicit Simplicius in commento. Alexandeitn̄ voluit Plato alij antiqͥ ph̓i hoc intellexerūt qd̓ꝟba eoꝝ exteriꝰ ſonant. ſic Areſtote. ſolū ꝯtra verba ſꝫ ꝯtra intellectū eoꝝ conatꝰ eſt argumētari Sed d̓iſanctꝰ Thomas quicqͥd hoꝝ ſit eſt nobis multumcurandū. qꝛ ſtudiū ph̓ie eſt ad hoc ſciat̉ qͥd hoīesſenſerint ſed qualiter ſe habeat veritas reꝝ Factū eſſe qͥdē igit̉ ſempiternūqꝫ tn̄ eſſe dicere impoſſibiliū. Sola em̄ hec ponendū rōnabiliter q̄cunqꝫ in multis aūt om̄ibꝰ videmꝰ exiſtētia. de hoc aūt accidit ꝯtrariū. Oīa em̄ generātur corrūpi vident̉. Adhuc aūt hn̄s pͥncipiū eius qd̓ eſt ſic ſe habere. ſed īpoſſibile alitſe habere pͥus oīa ſecula impoſſibile trāſmutari Erit em̄ aliqͣ. Que ſi exiſtit prius poſſibilevtiqꝫ erit alter habere īpoſſibile aūt aliter habere. Si aūt prius ex aliter habentibꝰ ꝯſiſtitdus. Si qͥdē ſemꝑ ſic habentibꝰ īpoſſibilibꝰaliter habere vtiqꝫ fieret. Si aūt factus eſt nccēſcꝫ illa poſſibilia eſſe aliter ſe habere. ſem ſic ſe habere. Itaqꝫ ꝯſtātia diſſoluent̉. diſſoluta ꝯſtituerunt pͥus. hoc infinities aut ſicſe habebat. aut poſſibile erat Si aūt hec vtiqꝫerit incorruptibilis. neqꝫ ſi aliter habebat aliqn̄neqꝫ ſi poſſibile aliter habere. Auxilium aūtqd̓ qͥdā conant̉ ferre ſibijp̄is dicentiū īcorruptibilē factū aūt eſt veꝝ. Sil̓r em̄ dicunt his deſcriptōes ſcribūt. ſeip̄os dixiſſe de generatōe tanqͣꝫ generatio aliqn̄ ſꝫ doctrine gr̄atanqͣꝫ magis inſtruentes velut deſcriptōem genitū aſpicientes. Hoc aūt eſt quēadmodū dicimus idē. In factōe qͥdē em̄ deſcriptionū poſitis oībꝰ eſſe ſil̓ idē accidit. In demonſtratōnibus aūt hoꝝ idē ſꝫ īpoſſibile. Que em̄ accipiunt̉ pͥus poſterius ſubcōtraria ſunt ex inordinatis qͥdē em̄ ordinata facta eſſe dicunt. Sil̓raūt idē inordinatū eſſe. ordinatū īpoſſibile. ſꝫneceſſe generatōem ſeparantē tp̄us. in deſcriptōnibꝰ aūt nihil tꝑe ſegregatū ē Quod quidem igitur impoſſibile ipſumſempiternū eſſexfactum eſſe manifeſtum.Iſta ē tercia ꝑs huiꝰ capituli ī ph̓s īprobat predi-

ctas opiniōes. Primo pͥmā. terciā. ibi vlciſſim at. ſcd̓aꝫ ibi total̓r at Dicit pͥᵈ īpoſſibile ē mūdū factu vl̓ gͣenitū ex qͦdā pͥncipio tꝑis qd̓ poſtmoduri ſempiternū duret. ſicut tn̄ Plato dixit ꝓbat duabꝰ rōnibꝰPrima. qꝛ ſola illa ſunt rōnabilit̓ .i. ꝓbabilit̓ ponendavident̉ accidere in oībꝰ aut multis hoc ſit de rōnebabilis. ſꝫ in ꝓpoſito accidit ꝯͣriū. ē ponendummundꝰ ſit generatus ſit incorruptibilis Minorbat̉. qꝛ oīa generant̉ etiā vident̉ corrūpi. Scd̓a ratō ſimūdus eſſet factus ex aliqͦ pͥncipio. vel illud pͥncipiūpotuit ſe aliter habere oīa ſecula aut. Si. tuncmundꝰ eēt factꝰ ex eo. Si ſic tūc adhuc habebitdem naturā. vt ſcꝫ poſſit aliter ſe habere ſic mūdꝰ eritcorruptibilis. Ita ſcꝫ illa ex qͥbꝰ ꝯſtitutꝰ eſt mūduspoſtqͣꝫ fuerūt adunata iteꝝ poſſint diſſolui qn̄ erantdiſſoluta pͥus fuerunt cōpoſita etiam infinities. aut adminus poſſibile fuit ſic ſe habere. Et ſi hoc ſit veꝝ ſedtur mundꝰ ſit incorruptibilis Tūc ibi Auxiliūaūt. Excludit quandā excuſatōnem p̄dicte opinionisquā zenocrates alij platonici aſſerebant defenſionePlatōnis. Dicens illud auxiliū .i. illa excuſatio noneſt vera quā qͥdā platoniciconant̉ ferre dicētes mūduꝫ incorruptibilē tn̄ factū vel genitū. qꝛ ip̄i dicūt Platonē hoc dixiſſe gr̄a diſciplīe ad ſil̓itudine eoꝝ deſcribunt figuras geometricas pͥus deſcribunt quaſdātes figure poſtea alias qͣſi pͥus fuerint hmōi partes anqͣꝫ illa figura ex iſtis ꝑtibꝰ ꝯſtitueret̉. ſꝫ vt magisexplicite demoſtrent ea ad figurā reqͥrunt̉. Et ita ſil̓rdicunt Platonē dixiſſe mundū factū ex elemētisqͣſi aliqͦ tꝑe determinato mundꝰ ſit generatus ſꝫ doctrine vt facilius inſtruerent̉ aliqͥ de natura mundi duꝫpͥus demonſtrant̉ ꝑtes mūdi qͥd hn̄t hmōi ꝑtes ex feip̄is poſtea demōſtrant ex eis cōpōem quā hn̄t adi e deus. ita dicūt mundū genitū ad modum deſcriptōis. vtunt̉ geometre in deſcriptōe figuraꝝ.d̓t ph̓s ē ſil̓e de deſcriptionibꝰ geometricis ꝯſtitutōne mūdi ex ꝑtibꝰ. qꝛ ſiue oēs ꝑtes figure ſil̓ accipiātur ſiue. ſꝑ ſunt eiuſdē rōis. qꝛ ſunt linee vel anguli.Sꝫ de ꝑtibꝰ mundi idē accidit ſunt ſil̓. ſcꝫ in toto ſunt ſil̓. eſt īpoſſibile idē ex vtraqꝫ ꝑte accipiat̉ ſicut eſt īpoſſibile oppoſita eſſe ſil̓. qꝛ iſte ꝑtes antemundi ꝯſtitutōem vt ſunt in mundo ꝯſtituto ſuntſubcōtrarie .i. hn̄t quandā latentē ꝯͣrietate. qꝛ ip̄i dicūt ex elemētis inordinatis factus ſit mūdus ordinatusSꝫ geometre dicunt ex lineis diuiſis cōponat̉ triangulus. ſꝫ ſimpl̓r ex lineis. Sꝫ ē poſſibile aliqͥdſil̓ ordinatū inordinatū. neceſſe ē dare aliquā generatōem quā vnū ab altero ſeꝑet̉. vt ſcꝫ an̄ generatōnem ſit inordinatū poſt ordinatū ꝯn̄s neceſſe ē dare aliqd̓ tp̄s diſtinguens vtrūqꝫ. ſꝫ illa diſtinctio reqͥrit̉ in deſcriptionibꝰ figuraꝝ. Cōcludit ph̓s ex premiſſis īpoſſibile ſit mundū factū eſſetamen eum in ſempiternū derare Uiciſſim aūt conſtare diſſolui nihil alid̓ facere eſt qͣꝫ conſtruere ip̄m ſempiternū qͥdeꝫ ſedtranſmutantē formā quēadmodū ſi qͥs ex puerovirū factū ex viro pueꝝ. qn̄qꝫ em̄ corrūpi. qn̄qꝫ eſſe putet. Palam em̄ adinuicē conuenientibus elementis cōtingens ordo ſit etſtructio ſed eadē. Aliterqꝫ em̄ eos dixerunt