PrimusDe telo
ꝙ qn̄qꝫ totus mundꝰ exureret̉ ꝑ ignē ⁊ poſt certos decurſus tempoꝝ iteꝝ totꝰ mūdus generaret̉ ꝑ ignē quēponebat eſſe pͥncipiū oīm reꝝ.Ꝙ ẜm quoſdam iſti poete ⁊NUIAIIO phi ⁊ p̄cipue Plato non ſic intellexerūt ẜm ꝙ ſonat ẜm ſuꝑficiē verboꝝ ſꝫ ſuā ſapientiam volebant qͥbuſdā fabulis ⁊ enigmaticis locutōnibus occultare. Et ꝙ Areſtotelis ꝯſuetudo fuit in pluribus nō obijcere ꝯtra intellectū eoꝝ qͥ erat ſanus. ſedꝯtra verba eoꝝ ne aliqͥs ex tali mō loquēdi errorē īcurreret ſicut dicit Simplicius in commento. Alexandeitn̄ voluit ꝙ Plato ⁊ alij antiqͥ ph̓i hoc intellexerūt qd̓ꝟba eoꝝ exteriꝰ ſonant. ⁊ ſic Areſtote. nō ſolū ꝯtra verba ſꝫ ꝯtra intellectū eoꝝ conatꝰ eſt argumētari Sed d̓iſanctꝰ Thomas quicqͥd hoꝝ ſit nō eſt nobis multumcurandū. qꝛ ſtudiū ph̓ie nō eſt ad hoc ꝙ ſciat̉ qͥd hoīesſenſerint ſed qualiter ſe habeat veritas reꝝ¶ Factū eſſe qͥdē igit̉ ſempiternūqꝫ tn̄ eſſe dicere impoſſibiliū. Sola em̄ hec ponendū rōnabiliter q̄cunqꝫ in multis aūt om̄ibꝰ videmꝰ exiſtētia. de hoc aūt accidit ꝯtrariū. Oīa em̄ q̄ generātur ⁊ corrūpi vident̉. Adhuc aūt nō hn̄s pͥncipiū eius qd̓ eſt ſic ſe habere. ſed īpoſſibile alitſe habere pͥus ꝑ oīa ſecula impoſſibile trāſmutari Erit em̄ aliqͣ cā. Que ſi exiſtit prius poſſibilevtiqꝫ erit alter habere īpoſſibile aūt aliter habere. Si aūt prius ex aliter habentibꝰ ꝯſiſtit mūdus. Si qͥdē ſemꝑ ſic habentibꝰ ⁊ īpoſſibilibꝰaliter habere vtiqꝫ fieret. Si aūt factus eſt nccēſcꝫ ⁊ illa poſſibilia eſſe aliter ſe habere. ⁊ nō ſemꝑ ſic ſe habere. Itaqꝫ ꝯſtātia diſſoluent̉. ⁊ diſſoluta ꝯſtituerunt pͥus. ⁊ hoc infinities aut ſic nōſe habebat. aut poſſibile erat Si aūt hec n̄ vtiqꝫerit incorruptibilis. neqꝫ ſi aliter habebat aliqn̄neqꝫ ſi poſſibile aliter habere. Auxilium aūtqd̓ qͥdā conant̉ ferre ſibijp̄is dicentiū īcorruptibilē eē factū aūt nō eſt veꝝ. Sil̓r em̄ dicunt hisqͥ deſcriptōes ſcribūt. ⁊ ſeip̄os dixiſſe de generatōe nō tanqͣꝫ generatio aliqn̄ ſꝫ doctrine gr̄atanqͣꝫ magis inſtruentes velut deſcriptōem genitū aſpicientes. Hoc aūt eſt quēadmodū dicimus nō idē. In factōe qͥdē em̄ deſcriptionū poſitis oībꝰ eſſe ſil̓ idē accidit. In demonſtratōnibus aūt hoꝝ nō idē ſꝫ īpoſſibile. Que em̄ accipiunt̉ pͥus ⁊ poſterius ſubcōtraria ſunt ex inordinatis qͥdē em̄ ordinata facta eſſe dicunt. Sil̓raūt idē inordinatū eſſe. ⁊ ordinatū īpoſſibile. ſꝫneceſſe generatōem eē ſeparantē ⁊ tp̄us. in deſcriptōnibꝰ aūt nihil tꝑe ſegregatū ē Quod quidem igitur impoſſibile ipſumſempiternū eſſexfactum eſſe manifeſtum.Iſta ē tercia ꝑs huiꝰ capituli ī qͣ ph̓s īprobat predi-
ctas opiniōes. Primo pͥmā. 2º terciā. ibi vlciſſim at. ⁊3º ſcd̓aꝫ ibi total̓r at Dicit gͦ pͥᵈ ꝙ īpoſſibile ē mūdū eē factu vl̓ gͣenitū ex qͦdā pͥncipio tꝑis ⁊ qd̓ poſtmoduri ſempiternū duret. ſicut tn̄ Plato dixit ꝓbat duabꝰ rōnibꝰPrima. qꝛ ſola illa ſunt rōnabilit̓ .i. ꝓbabilit̓ ponenda q̄vident̉ accidere in oībꝰ aut multis cū hoc ſit de rōne ꝓbabilis. ſꝫ in ꝓpoſito accidit ꝯͣriū. gͦ nō ē ponendum ꝙmundꝰ ſit generatus ⁊ ꝙ ſit incorruptibilis Minor ꝓbat̉. qꝛ oīa q̄ generant̉ etiā vident̉ corrūpi. Scd̓a ratō ſimūdus eſſet factus ex aliqͦ pͥncipio. vel gͦ illud pͥncipiūpotuit ſe aliter habere ꝑ oīa ſecula aut nō. Si nō. tuncmundꝰ nō eēt factꝰ ex eo. Si ſic tūc adhuc habebit eādem naturā. vt ſcꝫ poſſit aliter ſe habere ⁊ ſic mūdꝰ eritcorruptibilis. Ita ſcꝫ ꝙ illa ex qͥbꝰ ꝯſtitutꝰ eſt mūduspoſtqͣꝫ fuerūt adunata iteꝝ poſſint diſſolui ⁊ qn̄ erantdiſſoluta pͥus fuerunt cōpoſita etiam infinities. aut adminus poſſibile fuit ſic ſe habere. Et ſi hoc ſit veꝝ ſedtur ꝙ mundꝰ nō ſit incorruptibilis ¶ Tūc ibi Auxiliūaūt. Excludit quandā excuſatōnem p̄dicte opinionisquā zenocrates ⁊ alij platonici aſſerebant ꝓ defenſionePlatōnis. Dicens ꝙ illud auxiliū .i. illa excuſatio noneſt vera quā qͥdā platoniciconant̉ ferre dicētes mūduꝫeē incorruptibilē ⁊ tn̄ factū vel genitū. qꝛ ip̄i dicūt Platonē hoc dixiſſe gr̄a diſciplīe ad ſil̓itudine eoꝝ qͥ deſcribunt figuras geometricas qͥ pͥus deſcribunt quaſdā ꝑtes figure ⁊ poſtea alias nō qͣſi pͥus fuerint hmōi partes anqͣꝫ illa figura ex iſtis ꝑtibꝰ ꝯſtitueret̉. ſꝫ vt magisexplicite demoſtrent ea q̄ ad figurā reqͥrunt̉. Et ita ſil̓rdicunt Platonē dixiſſe mundū factū eē ex elemētis nōqͣſi aliqͦ tꝑe determinato mundꝰ ſit generatus ſꝫ cā doctrine vt facilius inſtruerent̉ aliqͥ de natura mundi duꝫpͥus demonſtrant̉ ꝑtes mūdi ⁊ qͥd hn̄t hmōi ꝑtes ex feip̄is poſtea demōſtrant ex eis cōpōem quā hn̄t a cā mūdi q̄ e deus. ⁊ ita dicūt mundū eē genitū ad modum deſcriptōis. qͥ vtunt̉ geometre in deſcriptōe figuraꝝ.d̓t ph̓s ꝙ nō ē ſil̓e de deſcriptionibꝰ geometricis ⁊ ꝯſtitutōne mūdi ex ꝑtibꝰ. qꝛ ſiue oēs ꝑtes figure ſil̓ accipiātur ſiue nō. ſꝑ ſunt eiuſdē rōis. qꝛ ſunt linee vel anguli.Sꝫ de ꝑtibꝰ mundi nō idē accidit cū ſunt ſil̓. ſcꝫ in toto ⁊cū nō ſunt ſil̓. ⁊ gͦ eſt īpoſſibile ꝙ idē ex vtraqꝫ ꝑte accipiat̉ ſicut eſt īpoſſibile oppoſita eſſe ſil̓. qꝛ iſte ꝑtes antemundi ꝯſtitutōem ⁊ vt ſunt in mundo iā ꝯſtituto ſuntſubcōtrarie .i. hn̄t quandā latentē ꝯͣrietate. qꝛ ip̄i dicūtꝙ ex elemētis inordinatis factus ſit mūdus ordinatusSꝫ geometre nō dicunt ꝙ ex lineis diuiſis cōponat̉ triangulus. ſꝫ ſimpl̓r ꝙ ex lineis. Sꝫ nō ē poſſibile aliqͥdſil̓ eē ordinatū ⁊ inordinatū. gͦ neceſſe ē dare aliquā generatōem ꝑ quā vnū ab altero ſeꝑet̉. vt ſcꝫ an̄ generatōnem ſit inordinatū ⁊ poſt ordinatū ⁊ ꝑ ꝯn̄s neceſſe ē dare aliqd̓ tp̄s diſtinguens vtrūqꝫ. ſꝫ illa diſtinctio nō reqͥrit̉ in deſcriptionibꝰ figuraꝝ. Cōcludit gͦ ph̓s ex premiſſis ꝙ īpoſſibile ſit mundū factū eſſetamen eum in ſempiternū derare¶ Uiciſſim aūt conſtare ⁊ diſſolui nihil alid̓ facere eſt qͣꝫ conſtruere ip̄m ſempiternū qͥdeꝫ ſedtranſmutantē formā quēadmodū ſi qͥs ex puerovirū factū ⁊ ex viro pueꝝ. qn̄qꝫ em̄ corrūpi. qn̄qꝫ eſſe putet. Palam em̄ ꝙ ⁊ adinuicē conuenientibus elementis nō cōtingens ordo ſit et cōſtructio ſed eadē. Aliterqꝫ ⁊ em̄ eos qͥ dixerunt