Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XVIv
Einzelbild herunterladen
 

PrimusDe celo

Sed ſeqͥtur ex neceſſitate ꝓpter hoc unt multidi vel poſſint eſſe plures. qꝛ iſte mūdus eſt ꝯſtitutus extota ſua materia. Et maior ſcd̓i ſyllogiſmi hꝫ verita in oībus. Tūc ibi Sic āt forte) qd̓ īmediate dixitmanifeſtat exempluꝫ. qꝛ ſimitas eſt curuitas in naſo autin carne. ita caro eſt eius materia. Si ex oībus carnibus fieret vna caro vnius naſi et in illa materia eſſꝫ ſimitas tūc nihil aliud eſſet ſimū neqꝫ poſſet eſſe Et eſt eadēde hoīe. qꝛ carnes oſſa ſunt materia hoīs. ſi ex oībuscarnibꝰ oſſibꝰ fieret vnꝰ homo. ita ille ꝑtes poſſentdiſſolui tūc poſſet eſſe aliqͥs alius qͣꝫ vnus. Et huius rōnem ſubiungit. qꝛ nihil habēs eſſe in materia p̄t fieriniſi in ꝓpria materia. ſi ſint alie carnes alia oſſater illa ex qͥbus vnus cōponit̉. tunc p̄t eſſe aliusp̄ter illū. Sic etiā eſt in ꝓpoſito de celo. qꝛ celū eſt de numero ſingulariū ꝯſtituit̉ ex materia. tn̄ ex ꝑte ſue materieſed ex tota ſua materia. Et qͣꝫuis ſit alia celi huiusceli tn̄ ſeqͥtur poſſet eſſe aliud celū ꝑticulare p̄tercelū. qꝛ tota materia celi eſt ꝯprehenſa ſub hoc ceſoHoc ip̄m igit̉ reſtat on̄dere ex omni naturali fenſibili ꝯſtat corꝑe. Dicamꝰ aūt pͥmumqͥd dicimꝰ celū. qͦtiens vt magꝭ nob̓ manifeſtū fiat qd̓ q̄rit̉ Uno qͥdē igit̉ celū dicimꝰſub̓am extreme totiꝰ circulatiōis. aut corpꝰ naturale. qd̓ eſt in extrema circūferētia totiꝰ. Conſueuimꝰ em̄ extremū qd̓ ſurſum maxīe vocarecelū. in diuinū om̄e locatū dicimꝰ. Alioaūt rurſus ꝯtinuū corpus extreme circūferētie totiꝰ. in luna ſol q̄dā aſtroꝝ. em̄ hocin celo dicimꝰ. Adhuc aūt aliter dicimꝰ ce ꝯtentū corpus ab extrema circūferētia. totuꝫem̄ om̄e ꝯſueuimꝰ dicere celū Tripl̓r aūt dicto celo totū ab extrema circūferētia ꝯtentū exnccē ꝯſtare natura ſenſibili corꝑe ꝓpt̓ neqꝫnullū extra celū corpꝰ. neqꝫ ꝯtingere factū eſſe.Iſta eſt tercia ꝑs huius capl̓i in ph̓s ꝓbat qd̓ ſuꝑiusin ꝓbatōe ſuppoſuerat .ſ. mūdus ꝯſtat ex tota ſua materia. Et pͥmo ꝓponit de eſt intētio ordine ſit ꝓceden. Scd̓o on̄dit ꝓpoſitū. ibi (Si em̄) Dicens pͥmo adcōplementū dicte ſolutiōis reſtat on̄dere mūdus ꝯſtetex omī corꝑe naturali ſenſibili qd̓ eſt materia eiꝰ. Sꝫqͣꝫ hoc on̄dat̉ oꝑtet pͥmo dicere qͥd ſignificet̉ hoc nomencelū. et qͦt modis dicat̉. vt illud qd̓ q̄rit̉ magis manifeſtaripoſſet. Et ſtatim ſubiūgit celū d̓r tribꝰ modis. vnod̓r iub̓a eſt extrematoriꝰ circulatōis. Uel etiā d̓r corpꝰnaturale qd̓ eſt in extrema circūferētia totiꝰ. ſicut ē vltimaſphera circularit̓ mouet̉. Et hāc ẜcatōem ꝓbat ex ꝯſuetudine loquēdi. qꝛ hoīes ꝯſueuerūt illud vocare celuꝫ qd̓ ēextremū totius mūdi. qd̓ maxīe eſt ſurſuꝫ .i. qd̓ eſt remotius a medio mūdi. Et in celo hoc accepto ſunt locataoīa diuina ẜm ſupͣ dcm̄ eſt oēs hoīes locū eſt ſurſuꝫattribuūt deo Scd̓o d̓r celū non ſolū ſup̄ma ſphera. ſꝫtotū corpus qd̓ ꝯtinuat̉ extrema circūferētia totiꝰ vniuerſi. Et ſic capit̉ celū aggregato ex om̄ibꝰ corꝑibꝰ circūlariter motis in qͥbꝰ ſunt ſol luna alij qͥnqꝫ planete. Ethanc ẜcatōem etiā ꝓbat ex cōi vſu loquendi. qꝛ dicimꝰ ſolem lunā alios planetas eſſe in celo Tum qꝛ ꝯtinuant̉

cum vltima ſphera. Tum etiā qꝛ cōueniūt cum ea m natura. qꝛ ſcilꝫ ſunt circulariter mota incorruptibilia. Tercio d̓r celū totuꝫ corpus qd̓ continet̉ ab vltima ſpheraProbat ſil̓iter. qꝛ nos cōſueuimus totū munduꝫ om̄ē .i.vniuerſuꝫ vocare celū. Et qͣꝫuis celū tripl̓r dicat̉. tn̄ hic ſo dꝫ accipi tercio. quo cōſtat ex tota ſua materiaꝓpter hoc extra hoc celū nullū eſt corpus nec p̄t eſſe¶¶ Qꝭ celū his tribꝰ modis non d̓r9 A OLequoce leꝫ analogice. ſcꝫ relpec ad vnū pͥncipiū. Primo em̄ d̓r celū ſup̄ma ſphera. ſcd̓oaūt alie ſphere celeſtes ex ꝯtinuitate quā hn̄t ad vltimaꝫſpherā. Et dꝫ hic accipi continuū ꝓprie ẜm ex oībꝰ illis fiat vnū corpus cōtinuū. qꝛ ſic ipſoꝝ pn̄t diſſil̓eset diuerſi motus. qꝛ cōtinuū eſt cuius motus eſt vnꝰ. Etercio modo vniuerſitas corpoꝝ dicitur celū ẜm ꝯtinetur ab vltima ſpheraSi em̄ eſt extra extremā periferiā corpꝰ phificū. neceſſe ip̄m aūt ſimpliciū corpoꝝ autpoſitoꝝ aut ẜm naturā aūt p̄ter naturā habere.Simpliciū qͥdē igit̉ nullū vtiqꝫ erit. Qd̓ em̄ circūfert̉ on̄ſuꝫ ē qm̄ ꝯtingit ꝑmutare ſuijpſiꝰlocuꝫ. Sꝫ neqꝫ qd̓ a medio poſſibile. neqꝫqd̓ ī medio ſubſtās ẜm naturā qͥdē em̄ vtiqꝫerit. Alia em̄ ipſoꝝ ꝓpria loca. p̄ter naturā āt ſiquidē ſunt. alij cuidā erit ẜm naturā extra. locus em̄ hinc p̄ter naturā nccāriū alij eſſe ẜmnaturaꝫ: ſed erat aliqd̓ corpꝰ p̄ter hoc. Nonigit̉ eſt nullū poſſibile ſimpliciū extra celū corpus. Si aūt ſimpliciū neqꝫ mixtoꝝ. neceſſeem̄ eſſe ſimplicia mixto exiſtente ctiHic. p. ꝓbat ꝓpoſitū. duo facit. qꝛ pͥmo on̄dit nullūcorpꝰ eſt extra celū. ſcd̓o nullū p̄t. ibi. Sꝫ neqꝫ. Circa pͥmū intēdit talē rōem. Si eēt aliqd̓ corpꝰ phyſicū. i. naturale extra periferiā .i. circūferentiā celi. illud corpꝰ eēt autde nūero ſimpliciū corpoꝝ aūt ꝯpoſitoꝝ. Uel etiā eſſet ibiẜm naturā vel p̄ter naturā locū a ſufficiēti diuiſiōe. Snullū iſtoꝝ eſt dd̓m. ⁊c̄. Minor ꝓbat̉ pͥº de corꝑibꝰ ſimplicibꝰ .ſ. ſit aliqd̓ corpꝰ ſimplex ẜm naturā extra celūnec etiā p̄ter naturā. Non ẜm naturā qd̓ ꝓbat inductiue.Primo de celo qd̓ circularit̓ mouet̉. qꝛ celū mutat propriū locū ẜm totū. niſi ſoluꝫ rōe. p̄t trāſferri ad aliqueꝫlocū extra celū ſibi naturalē. Scd̓o ꝓbat de grauibꝰ et leuibus pn̄t naturalit̓ extra circūferentiā extremā. qͥahn̄t alia loca naturalia infra illā circūferentiā. Et cuꝫ oīmgrauiū ſil̓r oīm leuiū ſit vnꝰ locus nūero. ſic eſt poſſibile iſta corꝑa ſint naturaliter extra extremā circūferentiaꝫtotiꝰ. Nec p̄t dici illa corꝑa ſint extra circūferētiā iſtaꝫter naturā. qꝛ tūc iſte locꝰ aūt eēt alicui alteri corꝑi natural̓aut eſſꝫ fruſtra. ſꝫ eſt alteri natural̓ ſit aliud corpꝰpreter iſta tria. vt ſupra oſtēſum eſt. Secundo principaliter probat minorē de corporibus mixtis. quia ſi non ſit extra celum aliqd̓ corpus ſimplex ſeqͥtur ibi non erit aliqd̓corpus mixtum. quia vbicunqꝫ eſt corpus mixtum ibi neceſſe eſt eſſe corpora ſimplicia que ſunt in mixto. Etiā mixtuꝫ ſortit̉ locū naturalē ẜm corpus ſimplex qd̓ in eo dn̄at̉.Sed neqꝫ factum eſſe poſſibile aūt em̄ ẜmnaturā erit aut preter naturā. aūt ſimplex aut