Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XVIr
Einzelbild herunterladen
 

Folio xvjet munoo

Folio xvj

ligneus circulus. Quod quid enim erat eſſe dicentes ſphere aut circuli. non dicemus in ratōne aureum aut ereuꝫ tanqͣꝫ non exn̄tibꝰ his deſub̓a ſi ereā aut aureaꝫ dicamꝰ ſi poſſumꝰintelligere neqꝫ ſumere aliud aliqͥd p̄ter ſingulare. Qn̄qꝫ em̄ nihil ꝓhibet hoc accidere. puta ſiſolū aſſumat̉ circulus nihil em̄ minus alid̓ eritcirculo. huic qͥdē circulo hec qͥdem ſpēs.hec aūt ſpēs in materia ſingulariū Om igit̉eſt celū ſenſibile. ſingulariuꝫ vtiqꝫ erit. ſenſibileem̄ om̄e in materia eixſtit Si autē ſingulariuꝫ.altera vtiqꝫ erit huic qͥdē celo. celo ſimplicit̓Alterum igitur hoc celum et celum ſimpliciteret hoc qͥdem vt ſpecies forma. hoc autem vtmaterie mixtū Quoꝝ aūt ē forma q̄dam ſpēsaūt ſunt aūt ꝯtingit plura facta ſingularia. ſiue em̄ ſint ſpēs (quēadmodū dicūt qͥdā) ncc̄eaccidere ſiue etiā ſeꝑatim nullū taliū minꝰ. Inoībꝰ em̄ ſicut videmꝰ qͦrumcūqꝫ ſub̓a in materia eſt plura infinita entia eiuſdē ſpēi. Itaqꝫaut ſunt plures celi aūt ꝯtingit eſſe plures. Exhis qͥdem igitur ſuſpicabitur vtiqꝫ aliquiset contingit plures celos eſſe.Hic ph̓s exeqͥtur ꝓpoſitū. ponit vnā rōem ex qua aliquis poſſet eſtimare poſſibile eſſe plures mūdos. Dicēspͥmo ſic intēdentibꝰ ẜm rōem ſeqͥtur videt̉ eſſe impoſſibile ip̄m mundū eſſe vnū ex neceſſitate. Et ad hoc oſtendendū inducit rōem que cōtinet duos ſyllogiſmos. Primus ſyllogiſmus eſt talis In oībꝰ ſenſibilibꝰ fiunt ab arte vel a natura alia eſt ꝯſideratio forme ẜm ſe ꝯſiderate etalia ꝯſideratio forme ꝓut eſt in materia. Sed celuꝫ eſt qͦd ſenſibile de numero ſingulariū habēs formā in materia. eſt alia cōſideratio abſoluta ip̄ius forme ꝓut cōſiderat̉ in vniuerſali ip̄ius forme in materia prout cōſiderat̉in ꝑticulari. Maiorē manifeſtat ph̓s dupl̓r. Primo in mathematicis in qͥbus eſt magis manifeſtū. qꝛ in eoꝝ definitione ponit̉ materia ſenſibilis. qꝛ ẜm noſtrā ꝯſideratio differunt ſpēs ſphere ẜm ſe. et forma ſphere in materiaſenſibili ꝓut ſcꝫ d̓r aurea vel erea ſphera. ſil̓r aliud eſt forma circuli aliud eſt qd̓ d̓r circulus ereus aut ligneꝰ. Ethoc ptꝫ definitōem ſphere vel circuli. qꝛ in eoꝝ definitionibꝰ ponimus aureū vel ereū. non ſunt de eoꝝ ſub̓ain cōi. Scd̓o ꝓbat maiorē in naturalibꝰ de qͥbus minusvidet̉. qꝛ in illis poſſumꝰ intelligere formā ſine materiaſenſibili. nihilominꝰ tn̄ in illis alia eſt rei in cōi acceptein ſingulari. qꝛ in cōi eſt ſpēi ẜm ſe conſiderate. ſedin ꝑticulari eſt ſpēi in materia determinata que eſt de numero ſingulariū. Sed minor cōcluſiomanifeſte tanguntur in textu. Minor ibi (Qm̄ igit̉) cōcluſio ibi (Si aūtſingulariū Secūdus ſyllogiſmus tangit̉ ibi (Qm̄ autem) Et eſt talis. Quorūcunqꝫ eſt forma in materia autſunt aut ꝯtingit eſſe plura indiuidua vnius ſpēi. Sꝫ hoccelum ſignificat formā in materia. vt dictū eſt in pͥmo ſyllogiſmo. Ergo aut ſunt aut poſſunt eſſe plures celi. Maiorē manifeſtat tam ẜm opinionē platonicā qͣꝫ ẜm ꝓpriamopinionē. quia ſiue ſint ydee ſeꝑate ſiue in oībus quorū

ſubſtātia vel eſſentia eſt in materia ſignata poſſunt plura numero indiuidua vnius ſpēi. Et huiꝰ ratio eſt ẜm doctorem ſanctuꝫ. quia materia ſignata non eſt de neſpēi.ſed ratio ſpēi poteſt indifferenter ſaluari in hac materia ſignata. vel illa ergo poſſunt eſſe plura indiuidua vnius ſpeciei. per cōſequens erūt plures celi aut ad minus contingit eſſe plures. ſicut aliqͥs ex p̄miſſis ſuſpicari poteritPlato in Thimeo ex vnitate exēplarꝭ probatV L. vnitatē mundi. ergo Areſtoteles ẜm mentemPlatōnis male oſtēdit ex vnitate ſpēi ſeparate poſſunteſſe plures mundi. Dicendū dupl̓r. Primo duplex ēexemplar. vnū eſt exemplar primū de cuius eſſentia ē vnitas: tale mutat̉ exemplatū in vnitate Et hocdus eſt exemplatū huius exemplaris. quare neceſſe ēdum eſſe vnū. Et ẜm hoc procedit probatio Platōnis inThimeo. Aliud eſt exemplar de cuius eſſentia eſt vnitas quo ydeeſeparate dicūtur exemplaria iſtoruꝫ infetrioꝝ. Et adiſtud exemplar mutat̉ exemplatū in illo qd̓tinet ad ſpēm. non aūt in illo quod ꝑtinet ad vnitatē. Etſic loqͥtur ph̓us in propoſito quaſi ſic argueret ſpecies ſeparata eſt exemplar rei ſenſibilis. ſꝫ ad vnū exēplar poſſuntfieri multa exemplata. ergo ſub vna ydea ſeꝑata poſſunteſſe multa ſingularia. Secūdo dicendū duplex eſt exemplatū. quoddā eſt perfectū quod aſſimilat̉ exemplari ẜmvnitatem ſpecifica numeralē ſil̓ Aliud eſt imꝑfectuꝫ qd̓ſolum aſſimilatur ẜm vnitatem ſpēi ipſi exemplari.Conſiderandū autē iteꝝ qͥd hoꝝ d̓r bn̄ et qͥd bn̄. Alterā qͥdē igit̉ rōeꝫ ſine materiaet in materia forme bn̄ qͥdē d̓r. ſit hoc veꝝſed nihilominꝰ neqꝫ vna neceſſitas. ꝓpter hocplures eſſe mūdos neqꝫ ꝯtingit factos pl̓es.ſiqͥdem iſte ex tota ē materia quemadmodū eſtSic aūt forte magis qd̓ d̓r erit manifeſtum.Si em̄ eſt ſimitas curuitas in naſo aut carneeſt materia ſimitati caro ſi ex oībꝰ carnibꝰ vnafiat caro et exiſtat in hac ſimū. nihil vtiqꝫ aliuderit ſimū. neqꝫ ꝯtinget factū. Sil̓r aūt ſi homini ſunt materia carnes oſſa. ſi ex om̄i carne oībꝰ oſſibꝰ fiat impoſſibilibꝰ exn̄tibusdiſſoluta eſſe. vtiqꝫ ꝯtinget eſſe aliū hominēſil̓r autē in alijs. Oīno em̄ qͦrumcūqꝫ eſt ſub̓ain ſubiecta q̄dā materia. hoꝝ nihil ꝯtingit factum exn̄te quadā materia. Celū aūt qͥdeꝫſingulariū. eoꝝ ex materia. ſed ſi ex ꝑte ipſius ꝯſtat. ſed ex om̄i eſſe qͥdē ip̄i celo. huic celo alterū ē tn̄ neqꝫ vtiqꝫ erit aliud neqꝫ vtiqꝫ contingit factos eſſe plures propter omnemmateriā comp̄henſam eſſe licic ve viIſta eſt ſegunda pars huius capituli in philoſophusſoluit precictam rationem Dicens. ad ſoluendum dicꝭtam dubitationem oportet iterum conſiderare quid ſit bene dictum quid male. Si enim om̄ia premiſſa eſſent vera neceſſe eſſet concluſionē eſſe veram. Eſt ergo verum etbene dictum alia eſt ratio forme cōſiderate ſine materiaet materia. ſic debet concedi concluſio pͥmi ſyllogiſmi