Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XIIIIv
Einzelbild herunterladen
 

PrimusDe celo

Nate ſunt igitur ferrī ad hoc quidē mediūque in alio mundo terre partes. ad hoc qͥdemextremū. ibi ignis. ſed īpoſſibile. ſi em̄ hoc acciderit neceſſe eſt ferri ſurſum qͥdem terram inꝓprio mundo. ignē aūt ad medium Similiteraūt eam que hic terram a medio ferri ẜm naturam latam ad id quod ibi mediū ꝓpter mūdosſic poni ad inuicem. Aut em̄ ponendū eandem eſſe naturā ſimpliciū corporū in pluribuscelis aūt dicentes ſic medium. vnde neceſſe eſtfacere extremū. Hoc aūt exiſtente incōueniente īpoſſibile eſt mūdos plures vno:Hic ph̓us ex p̄miſſis arguit ad ꝓpoſitū. ſcd̓a ratiōe talis eſt. Si eſſent plures mundi ſeq̄retur terra huius mundi moueretur ad terram alterius mundi. quiaſunt eiuſdē ſpēi. mouerent̉ eodē ad mediū huiusmundi. eſt ſil̓is ratio de igne qui mouetur ad extremūSed hoc eſt impoſſibile. eſt īpoſſibile eſſe pluresdos. aut oportet ꝯcedere ſit eadē natura corporūſimpliciū in pluribꝰ mundis qd̓ tamē ſuperius improbatum eſt. Minor ꝓbatur. qꝛ ſi hoc accideret neceſſeeſſet terra que eſt in alio mundo moueret̉ ſurſum inꝓprio ſuo mundo. ignis moueret̉ ad mediū ſil̓i ratōnepatet. qꝛ terra ferreret̉ a medio ſui mundi qd̓ eſt aſcendere et moueri ſurſum. ſed hoc eſt incōueniens. oportet ſolū ponere vnum mediū vnum extremū quo poſito impoſſibile eſt eſſe plures mundos. Dignificare aūt aliam eſſe naturā ſimpliciūcorpoꝝ. ſi diſtent minus vel plus a ꝓprijs locisirrationabile. Quid em̄ differt tanta quidemdifferre longitudine diſtare aut tanta. Differtem̄ ẜm ratōem quanto plus magis ſpeciēs autem eadem.Hic ph̓s tercio excludit quandā obiectōeꝫ qua aliqͥs poſſet dicere corpora ſunt in alio mūdo mouentur ad mediū extremū huius mūdi ꝓpter nimiaꝫdiſtantiā. Reſpondet ph̓s irrōnabile eſt reputarealiā naturā illoꝝ corporū ꝓpter maiorē vel minorē diſtātiam a ꝓprijs locis. quia diſtantia medioꝝ mathematicalium non diuerſificat naturam cum ſit ẜm rationem. quia quanto corpus plus appropinquat ad ſuumlocū tanto velocius mouet̉. tn̄ eſt eadē ſpēs motusmobilis. lꝫ ſit drn̄a velocitatis ẜm quātitatem.Sed adhuc neceſſe eſſe aliquē motū ip̄orū. qͥdem em̄ mouent̉ manifeſtū. vtꝝ igit̉ vi omnibus dicemꝰ moueri in ꝯtrarijs. ſed qd̓ natum eſt om̄ino moueri impoſſibile hoc moueriviolentia. Si igit̉ eſt aliqͥs motus ip̄oꝝ ẜm naturam neceſſe eſt eoꝝ ſil̓is ſpēi ſingulorū advnū numero locū exiſtere motum. puta ad hocaliquod medium et ad hoc autem aliquod extremum. Si aūt ad ſpeciem eandem pluraaūt. qꝛ ſingularia plura qͥdē. ſpē aūt vnūqd̓qꝫindifferens. huic qͥdē. huic aūt non. tale erit

partiū. ſꝫ ſil̓r oībꝰ. ſimil̓r em̄ oīa ẜm ſpēm indifferentia ab inuicē. Numero aūt alteꝝ qd̓cunqꝫ aquocunqꝫ. Dico aūt hoc qm̄ ꝑtes hic ad inuicem in altero mundo ſil̓r ſe hn̄t. ſumptū aūthinc nihil differt cōparatōnem ad aliqͥd eaꝝ in alio aliquo mūdo partiū reſpectu earuꝫin hoc ip̄o. ſꝫ ſimil̓r Differunt em̄ nihil ſpē adinuicem Itaqꝫ neceſſariū aūt a mouere hasſuppoſitōnes. aut mediū vnū eſſe extremum.Hoc aūt ente neceſſe eſt celū vnū ſolum eſſe plures eiſdē his argumētꝭ eiſdē nccītatibꝰHic ph̓us inducit terciā rōnem circa tria facitPrimo ponit rōnem. ſcd̓o excludit quandā obiectōem.ibi. Si aūt Tercio infert pͥncipalē ꝯcluſionē. ibi Itaqꝫneceſſariū Dicit pͥmo neceſſariū eſt p̄dictoꝝcorpoꝝ ſit aliqͥs motꝰ. qꝛ manifeſtū eſt ſenſuꝫ rōem mouent̉. ſꝫ mouent̉ ſolū violentiā. hn̄t naturales inclinatōes ad quoſdā motꝰ in qͥbꝰ violentia locum hꝫ. Minor ꝓbat̉. qꝛ qd̓ hꝫ aliquē motū ex ſua natura hoc p̄t violentiā moueri. Sicut in ſil̓i. Si aīal eſſet natū videre ei attribueret̉ cecitas. Ex illisſic arguit̉. quoꝝ eſt vna natura illoꝝ eſt vnus motusquoꝝ eſt vnꝰ motus illoꝝ eſt vnus terminus. vt pꝫ inphiſicis. ſꝫ huius terre alteriꝰ eſt vna natura etiammotꝰ eſt vnius nature. terminꝰ vel locus eſt mediūmundi erit vnꝰ numero ꝯn̄s eſt tm̄ vnus mundus Tunc ibi. ſi aūt. ſtatim excludit obiectōem. qꝛ poſſetaliqͥs dicere oīa corpora hn̄t eundē motū naturalemouent̉ ad vnū locū ẜm ſpēm. ſꝫ plura numero. qꝛ ſicutplures ꝑtes corꝑis vniꝰ differūt numero. ita vt videt̉ loca ad mouent̉ debent differre numero Reſpōdet ph̓s. plures ꝑtes terre huius mūdi mouent̉ ad locū innumero ſolū in ſpē ſit ſil̓is de tota terra alterius mundi. qꝛ differta terra illius mundi ſolū numero. deberet moueri ad eundē locū numero terra huius mundi Tuncibi. Itaqꝫ neceſſariū. infert pͥncipalem ꝯcluſionē. Dicens neceſſariū eſt negare dictasſuppoſitōes vel pͥncipia dicta in tribꝰ rōnibꝰ aūt oportꝫꝯcedere ꝯcluſionē ſcꝫ vnū mediū ad qd̓ ferunt̉ omīagrauia vnū extremū ad qd̓ mouent̉ oīa leuia. exiſtente neceſſariū eſt ꝯcedere argumentis rōnibꝰ dictiscelū ſit vnū. id eſt vnus mundus et plures. aūt eſt aliqͥd quo nata ē terra ferri aquapalā ex his. Omīno em̄ qd̓ mouet̉: ex quodaꝫin quiddā tranſmutat̉. hoc ex quo in qd̓ ſpēdifferūt. Oīs em̄ finita tranſmutatio. puta qd̓ſanat̉ ex infirmitate in ſanitatē. qd̓ augmentat̉ex paruitate in magnitudinē. qd̓ fert̉ igit̉ etem̄hoc fit vn̄. Oportet igit̉ ſpē differre ex inqd̓ natū ē ferri quēadmodū qd̓ ſanat̉ vbitingit neqꝫ vbi vult mouens ignis. igit̉ terra ad infinitū ferunt̉: ſꝫ in oppoſita. opponituraūt ẜm locū ſurſum ei qd̓ ē deorſum Quare iſtaerunt termini latōis Qm̄ aūt circū habetaliqͣliter oppoſita ea ẜm dyamētrū. toti āt