Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XVr
Einzelbild herunterladen
 

Folioxv.

eſt contrariū. neqꝫ vnuꝫ quare his aliquomotus in oppoſita finita. Neceſſe igitur eſſealiquē finē non in infinitum ferriHic ph̓a on̄dit qͦddā qd̓ ſuppoſuerat .ſ. corꝑa naturalia hn̄t loca determīata ad naturalit̓ ferunt̉ Et duo facit. qꝛ pͥmo on̄dit ꝓpoſitū. Scd̓o deſtruit opinionē ꝯtrariāibi. Sed adhuc neqꝫ. Dicit primo manifeſtuꝫ erit exalijs rōnibꝰ ſit aliqͥs locus determīatus naturalit̓ mouet̉. ſil̓r dd̓m eſt de aqͣ de qͦlibet alio corꝑe. Probat duꝓlicit̓. pͥmo rōem naturalē. ſcd̓o ſignū. ibi. Argumentūaūt. eſt talis. qꝛ om̄e qd̓ mouet̉ trāſmutat̉ ex qͦdā determīato in quoddā determīatū ſpē differunt. vt d̓r pͥº.phyſitoꝝ. oīa corꝑa localiter mota naturalit̓ mouent̉ adloca determīata. Maior ꝓbat̉ etiā exēplariter. qꝛ illd̓ qd̓ſanat̉ mouet̉ ex infirmitate in ſanitatē illud qd̓ auget̉ mouet̉ ex ꝑuitate in magnitudinē. Et oīs trāſmutatio ſitinter determīata pꝫ. qꝛ eſt inter finita. vt ꝓbat̉ ſexto phyſi.et etiā ptꝫ ea ſuꝑius dicta ſunt. qꝛ dem̄ eſt nihil mouet̉ ad illud ad qd̓ p̄t ꝑuenire. Sꝫ illa differāt ſpē pꝫ.qꝛ ſunt ꝯtraria. vt pꝫ qͥnto phyſi. ſed cōtrarietas eſt drn̄aẜm formā ſeu ſpēm. Ex illa rōne ſeqͥtur ignis terra etalia hmōi mouent̉ ad infinitū .i. ad aliqd̓ indetermīatūſicut poſuit Democritꝰ. ſed ferunt̉ in loca oppoſita in qͥbꝰpͥus erāt. qꝛ ſurſum deorſuꝫ opponunt̉. ſtꝭ termini naturaliū motuū corpoꝝ ſimpliciū Tūc ibi (Qm̄ auteꝫExcludit qͣndā obiectione poſſet aliqͥs obuiare ꝯtra il rōem de motu circulari ſit ex oppoſito in oppoſitū.ſed ex eodē in idē d̓t ph̓us motus circularis aliqͣliter hꝫoppoſitū in termīo. Et d̓t aliqͣlit̓ ꝓpter duas cauſas. Prima. qꝛ in motu circulari inuenit̉ oppoſitio ẜm aliqͣ puncta in circulo deſignata ꝓut ſunt pūcta ip̄ius circuli. ſed ſo ꝓut ſunt extrema dyametri ẜm quā mēſurat̉ maxīa diſtatiā in circulo. Scd̓a. qꝛ ſicut totū corpꝰ ſphericūmutat locū ſubiecto. ſed ſolū rōne. ꝑ̨̄tes aūt variat locumetiā ſubiecto. ſic etiā in toto motu circulari inuenit̉ aliqͣoppoſitio in termīs niſi ẜm rōem .ſ. inqͣꝫtū vnus terminꝰcapit̉ vt pͥncipiū alius vt terminꝰ. Sed in ꝑtibꝰ motuslocalis eſt oppoſitio ẜm lineā rectā. Sic ꝯcludit̉ in his circulariter mouent̉ eſt mutatio in oppoſita determīataita corꝑa naturalia non ferunt̉ in infinitū .i. in aliqd̓ indeterminatū. ſicut poſuit Democritus motū athomoꝝArgumentū aūt eſt eius qd̓ in infinitumferri. terra qͥdē qͣnto vtiqꝫ ꝓpinqͥor fit mediovelocius ferri. Ignis āt qͣnto vtiqꝫ ei qd̓ eſt ſurſum. ſi āt infinitū eſſet infinita itaqꝫ velocitas.Si aūt velocitas grauitas leuitas vt enimamplius deſcēdente velocitate alterū grauitate vtiqꝫ erat velox: ſic ſi infinita erat huius additio. velocitatis additio infinita vtiqꝫ eſſet.Hic ph̓s ꝓbat ſignuꝫ corꝑa naturalia ferunt̉ ininfinitū. ſed in loca determīata. Dicēs huiꝰ argumētūeſt. qꝛ terra qͣnto magis appropinqͣt ad medium velociusmouet̉. qꝛ a graui cadēte fortiꝰ impellit̉ iuxta terminuꝫ ſuimotus. eadē eſt de igne ꝯꝑationē ad locū ſurſuꝫ Si terra vel ignis in infinitū moueret̉ poſſet eoꝝ gͣuitas velleuitas in infinitū augeri. ſed eſt ꝯtra pͥus dicta. qꝛ on̄ſum eſt p̄t grauitas vel leuitas infinita nec p̄t aliquid moueri ad id ad quod p̄t ꝑtingere

Q huius accn̄tis terra vev I¶ANOL locius mouet q̄nto magis deſcēdit a diuerſis diuerſimode aſſignat̉. yparcus aſſignatcām ex ꝑte mouētis violētiā. qꝛ q̄nto plus mīorat̉ virtusmouetis violētiā tāto mobile velocius mouet̉. ſed ſic eſtde terra deſcēdit.. Sed d̓t ſ. Tho. iſta eſt ꝑticularis. qꝛ ſoluꝫ concludit in illis que mouent̉ naturaliter poſtmotū violentū. ſed hꝫ veritatem de illis que generant̉extra loca ſua et mouentur naturaliter ad illa. Alij aſſignant cauſam ex ꝑte medij qd̓ fit motus puta aeris minus reſiſtit qͣnto plus ꝓceditur in motu naturali. et minus p̄t illum impedire. Sed iſta noͣ minus cōcluderetin motibꝰ violētis. in qͥbus tn̄ cōtrariū accidit. vt infra dicetur. Eſt dd̓m cuꝫ Areſtotele cauſa huius accn̄tis ēqꝛ quanto corpus graue magis deſcēdit tanto magisfortat̉ grauitas eius ꝓpter ꝓpinquitatē ad ꝓpriuꝫ locū. Et ph̓s argumētat̉ ſi creſceret in infinitum velocitascreſceret etiā in infinitū gͣuitas. Et eadē eſt de leuitateSed adhuc neqꝫ ab alio fert̉ ip̄oꝝ hoc qͥdēſurſum hoc deorſuꝫ Neqꝫ vi quēadmodū qͥdāaiūt extēſione. Tardius em̄ vtiqꝫ moueret̉ maior ignis ſurſuꝫ maior terra deorſum. nūc aūtꝯtrariū ſꝑ maior ignis velociꝰ fert̉. maior terra in ipſoꝝ locū: Nec velocius vtiqꝫ in fine ferret̉ ſi vi et extruſiōe. Om̄ia em̄ a vim inferente lōgius facta tardius ferunt̉. Et vnde vi illuc ferunt̉ non vi. Itaqꝫ ex his ſpeaccipere fidem de dictis ſufficiēter.Hic. p. on̄dit gͣuia leuia poſtqͣꝫ adepta ſtꝭ ſuas ſpēsI mouent̉ ad loca ſua naturalia ab aliqͦ extrīſeco violētiā aut extruſionē. inqͣꝫtū .ſ. vnū corpꝰ extrudit̉ ab alio fortiori. Et hoc ꝓbat tribꝰ rōnibꝰ Prima. qꝛ ſi ſic tūc tardiusmoueret̉ ignis maior ſurſum. maior terra deorſum. ptꝫ.qꝛ mouēs minus p̄ualet ſupra magnū mobile qͣꝫ ſupͣ par. Sed in illis manifeſte accidit contrariū. habēt intrinſecus principia ſui motus que acceperūt a generāte quoꝝvirtutes motiue tāto ſunt maiores qͣnto corꝑa fuerint maiora. ideo velocius mouent̉. Scd̓a. qꝛ ſi corꝑa naturalia vi expulſione mouerent̉ ad loca ſua naturalia ſequeretur velocius mouerent̉ in fine qͣꝫ in pͥncipio. Probatſequelā. qꝛ oīa violēter mota qͣnto plus diſtant amouentetanto tardius mouent̉. Tercia. qꝛ ſi ſic ſeq̄retur terra moueret̉ violentiā ſurſum. ptꝫ qꝛ nihil mouet̉ vi adillum locum a quo remouetur per violentiaꝫ. Concluditergo per ſpeculationem horum cōtingit accipere fidemde his que dicta ſuntAdhuc aūt et eas ex prima philoſophiarōnes on̄detur vtiqꝫ. eo qui in circuitu motuquem neceſſarium ſempiternuꝫ. ſimiliter et hiceſſe et in alijs mundisIſta eſt ſecūda pars principalis primi capituli. in quaphiloſophus oſtendit vnitatem mundi per corpora ſuperiora que circulariter mouentur. Dicens adhuc oſtendi poteſt ſit ſolum vnus mundus per rationes ſumptas ex his que determinata ſunt in prima philoſophia. ideſt metaphyſica. Et etiam ex hoc qd̓ oſtenſum eſt in octauo phyſicorum. motus circularis eſt ſempiternus

c iiij.