Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
VIv
Einzelbild herunterladen
 

PrimusDe celo

attribuitur vt patet ex dictis.F Celum eſt rarum et denſum. ergo erit graueV. et leue. An̄s patet cōmentatorem dicenteꝫ aſtrū eſt denſior pars ſui orbis. Sed ꝯſequentiabatur. qꝛ qualitates ſcd̓e p̄ſupponunt in eodem qualitates pͥmas Dd̓m raritas et denſitas in celo ſtieiuſdē ratōnis cum raritate denſitate iſtoꝝ inferiorūnec cauſantur in celo a qualitatibꝰ primis ſed ſunt ex beneficio creatōnis. Similiter autē ratōnabile exiſtimare deip̄o et ingenitum. et incorruptibile. inaugmentabile. inalterabile. propter fieri quidemom̄e generabile ex contrario ſubiecto quodāet corrumpi ſimiliter ſuppoſito quodā. a contrario in contrariū quēadmodū in pͥmis dictūeſt ſermonibꝰ. Contrarioꝝ aūt et latōnes cōtririe. ſi aūt huic nihil ꝯtrarium ꝯtingit eſſe. eocirculatōni alicui eſt contrarius motus. Recte videtur natura futuꝝ ingenitū incorruptibile exemiſſe a contrarijs Inter contraria em̄generatio et corruptio Hic ꝯſequenter ph̓us ſcd̓o oſtendit drn̄am quinti corporis ab alijs per hoc ſubſtat illis motibusquibus ſubſtant corpora iſta inferiora. Dicens pͥmoꝙſicut dictum eſt. de quinto corpore caret grauitate etleuitate ſic ratōnabiliter exiſtimandū eſt de ip̄o ſit ingenitum incorruptibile et inaugmentabile inalterabile. Primū ꝓbat tali rōne. Om̄e generabile fit extrario et ex ſubiecto quodā ſiue ex materia. ſil̓r omnecorruptibile eſt a ꝯtrario actiuo terminat̉ ad ꝯtrariūet etiā om̄e corruptibile corrumpit̉ exiſtente aliquo ſubiecto. Sed corpori quinto eſt aliqͥd ꝯtrarium. ergo eſt generabile nec corruptibile. Maior patꝫ ex primis ſermonibꝰ. id eſt in pͥmo libro phyſicoꝝ. Sed mediam ꝓbat ph̓us. qꝛ ꝯtrarioꝝ ꝯtrarij ſunt motus ſicutleue mouetur ſurſum graue deorſum. ſed motui quinti corporis nullus eſt motus contrarius. vt infra ꝓbabitur. ergo huic corpori nihil erit ꝯtrariū. Et ergo recte videt̉ autor feciſſe excutiens et eximens hoc corpusa ꝯtrarietate tanqͣꝫ futurum. id eſt debens eſſe ingenitūet incorruptibile.Plato poſuit celum eſſe genitum totū A dum. ergo videtur Areſtoteles hic malebet ꝯtrarium. Confirmatur. qꝛ virtus finita poteſtſe extendere ad duratōnem infinitam. ſed virtus celi eſtfinita. ergo corpus celeſte habet virtutem vt ſit infinitum tempore. Maior patꝫ ex octauo phyſicoꝝ. quiaper virtute finitā p̄t aliqͥd moueri tꝑe infinito. Sil̓rminor patet ibidē. qꝛ om̄is virtus corꝑis finiti eſt finita. Preterea. vbicunqꝫ eſt materia cum pͥuatōne. ibi eſtpotentia ad corruptōem pͥmo phyſicoꝝ. ſꝫ in celo ē materia cum pͥuatōne cum ſit corpus naturale. ergo corpꝰceleſte eſt corruptibile. Dicendū iſte ſunt tres rationes Iohānis grāmatici qui dictus eſt ph̓us quibꝰnititur probare celum ẜm ſuam naturam eſſe generabile et corruptibile. Sed d̓t ſanctꝰ Thomas iſte tresratōnes neceſſitatem habent ſoluendo pͥmam d̓t

Plato dicit celum eſſe genitum non quaſi ſit generationi ſubiectum vt hic loqͥtur ph̓us. ſed quia habet eſſea ſuperiori cauſa. qꝛ celum habet diſtenſionem et multitudinem in ſuis partibus quare neceſſe eſt eſſe eius cauſari ab aliquo vno a quo oportet cauſari multitudinemAd ſcd̓am ratōem dd̓m eſt nulla virtus finitapria virtute ſe extendit ad duratōem infinitam. ſed inquantum conſeruatur ab agente infinito per tempꝰ infinitum poteſt in virtute alterius ſe extendere ad durationem infinitā. quia eſſe conſeqͥtur formam rei ſupponendo ſemꝑ in fluxum agentis vniuerſalis ſicut lumencōſeqͥtur diaphaneitatem aeris ſuppoſito influxū ſolis.Ad terciā dicit̉ in celo vtiqꝫ eſt materia ꝯtra Auerroym ſed talis materia eſt pͥuatōi alicuius forme admixta. quia forma celi replet totam potentialitatē illiꝰmaterie cum ſit quedam totalis vniuerſalis perfectioſicut etiam virtus eius eſt vniuerſalis particularꝭEx quo patet materia celeſtis corporis eſt alia alterius ratōis a materia inferioꝝ corporum. quia in materia celi ē ſolum pͥuatio ad vbi. ſed in materia iſtoruminferiorum eſt priuatio forme. quia forme iſtorum inferiorum ſunt particulares. ideo non replent totam potētialitatem materie. et ergo ſimul vna cum forma remanet pͥuatio alterius forme. Et quando dicitur ſieſſet alia materia inferioꝝ et ſuperioꝝ ſequeretur materia eſſet cōpoſita. probatur. quia componeretur ex eoquod eſt cōmune vtriqꝫ materie ex eo quod facit diuerſitatem inter materias. Dicendū illa diuerſitas eſt per aliquā cōpoſitōnem ſed per habitudinē ad diuerſas formas. quaꝝ vna eſt totalis et alia partialis. qͥapotentie diuerſificant̉ ẜm dinerſitatē actuū ad qͦs ſunt.Ul F Si nihil generaretur et corrumperetur niſif quod habet contrariū ſequeretur ſubſtātiefigure et relatōnes poſſent generari neqꝫ corrumpi.ꝓbatur. qꝛ illis nihil eſt ꝯtrarium vt patet in p̄dicamentis Dicendū ẜm Simplicium dictum ph̓i hic debet intelligi de cōtrarietate cōmuniter dicta que etiamincludit contrarietatem pͥuatōnis ſpeciei. ſicut etiamph̓us loqͥtur pͥmo phyſicorum et hoc modo ſubſtantieeſt aliquid contrarium. Sed dicit ſanctus Thomas qͣꝫuis iſta reſponſio ſit bona tamen habet locū inꝓpoſito. quia ph̓us hic loquitur de ꝯtrarietate motuuꝫlocalium ſed pͥuatōni correſpondet aliquis motꝰ localis Eſt ergo aliter dicēdū qͣꝫuis nihil ei ſit ꝯtrariuꝫẜm materiam vel ẜm formam eſt tamen ſibi aliquidtrarium ẜm ꝓpriam diſpofitōnem ad talem formā. Sicignis eſt contrarius aque contrarietate calidi et frigidiEt talis contrarietas requiritur in om̄ibus que generantur corrumpuntur. Et ergo per horum ſubtractionem ꝯuenienter probatur corpꝰ celeſte eſſe exemptum a generatōne et corruptōneIgnis ſua propria phera ſimiliter ſupremaV C. pars aeris mouentur circulariter. vt dicit̉ primo metheororum et tamen eis aliquid eſt contrarium.Dd̓m ignis aer mouent̉ circulariter motūprio ſed deferunt̉ motū celi ſed corpora celeſtia ꝓpriomotu circulariter mouent̉. eſt hincinde ſil̓is rarioF Eadem ſubſtantia numero que ſibi con . trariatur eſt ſuſceptiua contrarioꝝ vt diciturin p̄dicamentis. ergo videtur contrarietas motuum