Foliovi

ceſſe aūt om̄e qd̓ fertur deorſum aut ſurſuꝫ. autleuitatē habere. aut grauitatē aūt ambo. Nonad idē aūt. Adinuicē em̄ ſunt grauia ⁊ leuia. puta aer ad aquā. et ad cerrā aqua. Quod aūt circumfertur corpus impoſſibile habere grauitatem aūt leuitate. Nāqꝫ em̄ ẜm naturā: neqꝫ preter natura cōuenit ip̄i moueri ad medium vel amedio. Scd̓m naturā qͥdem em̄ nō eſt ip̄i quein rectum latio. vna em̄ erit vniuſcuiuſqꝫ ſimplicium: Quare erit idē alicui ſic latoꝝ p̄ter naturam aūt latio. Siqͥdem que deorſum p̄ter naturam. que ſurſum erit ẜm naturā. Si aūt queſurſum preter naturam que deorſum ẜm naturam. poſuimus em̄ contrariā cui altera p̄ter naturam alteram eſſe ẜm naturā Quoniam aūtin idem feruntur totū et pars ẜm naturam. puta tota terra et paruus bolus accidit pͥmum qͥdem neqꝫ leuitatē habere ip̄m. neqꝫ vnam. neqꝫgrauitatem. Neqꝫ vtiqꝫ a medio aūt ad mediūpoſſet ferri ẜm ſup̄ius naturā. Deinde qꝛ impoſſibile moueri eo qͥ ẜm locum motu aut ſurſum aut deorſum detractum. Neqꝫ em̄ ẜm naturam ꝯtingit ip̄i moueri motu alio. neqꝫ preter naturā. neqꝫ ip̄i neqꝫ ꝑticularum nulli. Eadem em̄ ratio de toto et de partibusIſtud eſt capitulū terciū huius tractatus pͥmi in qͦph̓s oſtendt drn̄am corporis celeſtis a quatuor elemētis. Et diuidit̉ in tres ꝑtes pͥncipales In pͥma oſtendit hoc qd̓ dictū eſt ꝑ rōnes. In ſcd̓a manifeſtat idem ꝑſigna. ibi Uidet̉ aūt et rō. In tercia infert correlariū. ibi(Manifeſtū aūt) Circa pͥmū quatuor facit ẜm quatuor differentias ip̄oꝝ. Et pͥmo ꝓponit qd̓ intēdit. Dicens ꝙ q̄dā eoꝝ q̄ dicta ſunt. ſunt ſuppoſita. ſcꝫ ꝙ vnuꝫvni ſit ꝯtrariū. ⁊ ꝙ ſint ſolū due ſimplices magnitudines. ſcꝫ recta ⁊ circularis. q̄dā etiā ſunt demonſtrata exp̄miſſis. ſcꝫ ꝙ ſint tres motꝰ ſimplices ⁊ ꝙ motꝰ circūlarꝭ ſit natural̓ alicui corpori qd̓ ē aliud a natura qͣtuorelementoꝝ. Ex illis infert eſſe manifeſtū ꝙ totū corpꝰillud qd̓ circulariter mouet̉ nō hꝫ grauitate neqꝫ leuitatem ⁊ per hoc differt a quatuor elementis. Ad hoc tamēmagis oſtendendū ph̓us p̄mittit duas ſuppōnes Prima eſt qꝛ oportet hic ſupponere quid ſit graue ⁊ quid leue. quantū ſufficit ad neceſſitate p̄ſentis demonſtratōisUn graue eſt quod natū eſt ferri ad mediū. Sed leueeſt quod natum eſt ferri a medio. Grauiſſimū vero qd̓om̄ibus ſubſtat deorſum latis. leuiſſimū aūt quod ſuꝑeminet om̄ibus que ſurſum feruntur. Scd̓a ſuppoſitioNeceſſe eſt om̄e quod fertur ſurſum aūt deorſum habere grauitatem. aut leuitatem vel ambo. Ex om̄ibꝰ hisſic arguit. quicquid eſt graue vel leue fertur a medio vl̓ad medium. ſed celum nō fertur a medio vel ad mediūergo celum nō eſt graue nec leue. Maior patꝫ ex dictꝭSed minor ꝓbatur. qꝛ ſi celum moueretur a medio velad medium hoc eſſet ẜm naturā vel p̄ter naturā. NonFprimum. quia celum ẜm naturam mouetur circulariter

ergo nō poteſt moueri motu recto a medio vl̓ ad mediūqꝛ vnius corporis ſimplicis eſt ſolum vnus motus ſimplex ẜm naturam. Nec ſcd̓m. qꝛ ſi moueret̉ ſurſum preter naturam tunc motus deorſum ſibi ꝯueniret ẜm naturam ⁊ econtra: qꝛ illi motus ſunt contrarij. ſed vtrūqꝫ iſtoꝝ eſt falſum. ergo falſum erit quintum corpus qd̓circulariter fert̉ moueri a medio vel ad mediū. ¶ Tūcibi. Quoniā aūt in idē. Excludit quandā obiectōnemPoſſet em̄ aliqͥs dicere ꝙ qͣꝫuis corpus celeſte ẜm ſuatotalitatem careat grauitate et leuitate ⁊ moueat̉ circūlariter. tamē videt̉ ꝙ ẜm ſuas partes poſſet habere grauitatem et leuitate et moueri motu recto Ad hoc excludendū d̓t ph̓us ꝙ ad eundem locum feruntur naturaliter pars et totum ſicut tota terra et vnus bolus eiꝰ Ethoc patet ex quiete. quia vnūquodqꝫ mouetur naturaliter ad locum in quo quieſcit natural̓r. Sed in eodemloco quieſcit natural̓r tota terra et pars. igit̉ ⁊cͣ. Sic ergo ex p̄miſſis ſequunt̉ duo correlaria. Primum ꝙ totūcorpus quintum nullā habet grauitate neqꝫ leuitatem.vt pꝫ ex rōne p̄dicta. Scd̓m eſt. ꝙ ſi aliqua pars a corpore celeſti traheretur nō mouebitur neqꝫ ſurſum neqdeorſum. quia eſt eadem ratio de toto et de ꝑtibꝰ. ſꝫ totum corpus celeſte ẜm naturam nō mouetur alio motuqͣꝫ circulari. ergo nec ꝑtes eius.Definire graue et leue ꝑtinet ad quartū huF¶ ius. ergo videtur ꝙ definitōnes ip̄orum ſuperflue hic ponantur. Antecedens ꝓbat̉. qꝛ in quarto agit̉de ſubſtantia ⁊ natura ip̄orum Qd̓m ẜm doctoremſanctum ꝙ ph̓us hic nō perfecte inueſtigat ip̄oꝝ definitōnes ſed vtitur eis vt ſuppoſitōnibus quantū ſufficit ad neceſſitatem p̄ſentis demonſtratōis. ſed in quarto diligentius ꝯſiderabitur eoꝝ ſubſtantia et naturaEt vtitur ph̓us hic tali modo definiendi contra Platōnem qui dicebat ſurſum et deorſum eſſe in mundo ſolum quo ad nos. quia nos nominamus ſurſuꝫ quod ſupra caput noſtrum ē. et illud deorſum quod eſt ſub pedibus noſtris. ⁊ ſi eſſemus econtrario ſituati tūc nominaremus ſurſum et deorſum econtrario. Sꝫ Areſtotelesvtitur illis nominibus ẜm cōmunem modū loquendi.inquantū ſcꝫ diſtinguunt̉ ẜm naturā ẜm diuerſam habitudinē ad motus ſimpliciū corpoꝝ que ſunt pͥncipales partes mundi. Et hoc ratōnabiliter. quia ſicut in nobis nobilior pars eſt ſurſum. ita corpora leuia ſunt nobiliora. qꝛ formaliora. quare ip̄a ſunt ſurſum. Ut tamēph̓us ſine calumnia ꝓcedat ad ꝓpoſitum oſtendenduꝫdefinit graue et leue ꝑ habitudine ad medium.F Grauitas et leuitas ſunt pͥncipia motus aſcy ſus ⁊ deſcenſus. ſed celū aſcendit et deſcenditvt patet in ecentricis ⁊ epiciculis. ergo ⁊c̄. Dicendūlicet pars vnius orbis quandoqꝫ ſit ꝓpinquior mediomundi. et quandoqꝫ diſtantior. tn̄ orbis ẜm ſe totū eſtin eadem ꝓpinquitate ⁊ remotōne a medio mundi ⁊ reſpectu illius nō eſt aſcenſus neqꝫ deſcenſus. ¶ Et quādo dicitur Celum eſt leuiſſimum. ergo erit leue. Antecedens ꝓbatur. quia om̄ibus ſuꝑeminet. Dicendū ꝙillud dicitur ꝓprie ſuꝑeminere alijs quod eſt mobile cualijs. ſic aūt nō eſt de celo reſpectu elementoꝝ Et ergodicitur notanter in definitōne ꝙ leuiſſimum eſt qd̓ omibus ſuꝑeminet ſurſum latis. ſed celum nō eſt de numero eoꝝ que ſurſum feruntur. Etiam in definitōnibusgrauiſſimi ⁊ leuiſſimi debet intelligi poſitiuius qui celo

bb 1