Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
Vv
Einzelbild herunterladen
 

PrimusDe celo

Et vtiqꝫ ſi quis adhuc accipiat omnem eſſeſimplicē motū aut ẜm naturā aut p̄ter naturā alij p̄ter naturā alteri ẜm naturā qͣle ſurſuꝫ deorſuꝫ paſſi ſt̓. Hic qͥdē igni. āt terre p̄ter naturā ẜm naturā. Quare neceſſariuꝫet circularem motū quoniā his p̄ter naturā alterius cuiuſdam eſſe ẜm naturamHic ponit quartā rōnem que ꝓcedit ex duabꝰ ꝓpoſitōnibus ſuppoſitis. Quaꝝ pͥma eſt om̄is motus ſimplexaut eſt ẜm naturā aūt p̄ter natur ā. Secūda eſt motuscōueniens alicui corpori p̄ter naturā cōuenit alicui altericorpori ẜm natura. Ex his ſic arguit̉. Aliqd̓ corpus mouetur circuiariter vt patꝫ de igne ſuprema ꝑte aeris. velergo talis motus cōuenit illi corpori ẜm naturā aut p̄ternaturā. Non primū. qꝛ tale corpus quod ponit̉ ignis ẜmnaturā ꝓpriā mouet̉ tecte. ergo oꝑtet ponere ſcd̓m qd̓ mouetur circulariter p̄ter naturā. vt d̓t pͥma ſuppoſitio. Etcōſequens oportet ponere aliquod aliud corpus ſimplexcui talis motus cōuenit ẜm naturā vt d̓t ſcd̓a ſuppoſitio.tale corpus eſt aliud a natura quattuor elementoꝝT Areſtoteles ſupra probauit motus circularisγ eſt p̄tet naturā corpori qd̓ circulariter mouet̉.Hic aūt ſupponit contrariū. videt̉ Areſto. ſibijp̄i cōtrarius Dd̓m ẜm aliqͦs phus ſuꝑius accepit p̄ter naturam eo qd̓ eſt cōtra naturā. talis em̄ eſt cōtrarius motui qui eſt ẜm naturā. Sed hic accipit p̄ter naturā cōmuniꝰ ꝓut eſt idem qd̓ ẜm naturā. ſic comp̄hendit illudquod eſt cōtra naturā ſupra naturaꝫ. Sed d̓t doctorhoc ſit de intentōe ph̓i. qꝛ ip̄e videt̉ vtrobiqꝫ acciꝑe eodem hoc qd̓ eſt p̄ter naturā. qꝛ tam hic qͣꝫ alibi exēplificat de motu ſurſum deorſum qui cōuenit vni corporicōtra naturā alteri ẜm naturā. Eſt ergo aliter dd̓m ẜmeundē Areſtoteles hoc qd̓ ſupra negauit ẜm veritatemꝓprie opinionis loquēs. hic affirmat quaſi vtens ſuppōneaduerſarioꝝ. qꝛ ſi ponat̉ aduerſariū tale corpus circulariter motū moueret̉ cōtra naturā adhuc ſeq̄ret̉ aliudcorpus qd̓ ẜm naturā circulariter mouereturIgnis poteſt multiformiter moueri p̄ter natu L ram. tamē oꝑtet om̄es iſti motus ſintnaturales aliqͥbus alijs corporibꝰ. ergo cōtra ſecundamſuppōnem Dd̓m ẜm doctorē noſtrū Areſtoteles hicloqͥtur de ſimplici motu ad quē natura corporis inclinat ſicut ad aliquod vnū. ſed motus diuerſimode variati ſuntmagis ex arte diſpoſiti que eſt principium diuerſoꝝ Etqn̄ d̓r. motus celi cōuenit celo ẜm naturā. tn̄ habꝫ aliquē motū ſibi cōuenientē p̄ter naturā. Dd̓m nec hoc ēde mente Areſto. qꝛ om̄e corpus qd̓ eſt ſuſceptiuuꝫ alieneimpreſſionis habet aliquid ſibi ꝓprium cōmune. ſed tale corpus non eſt celumAdhuc aūt ſiqͥdem eſt circularis alicui latioẜm naturā. palam qͥdem vtiqꝫ erit aliqd̓ corpus ſimpliciuꝫ primoꝝ. quod natū eſt. quēadmodū ignis ſurſum terra deorſum illudcircūferri ẜm naturā. Si aūt p̄ter naturā feruntur lata circū ẜm perifariā. mirabile omnino irrōnabile ſolū eſſe cōtinuū hunc motū ſempiternū exiſtentē p̄ter naturā Uident̉ em̄ in alij.

citiſſime corrupta que p̄ter naturā. Itaqꝫ ſidem eſt ignis. quod circūfertur. quēadmodumaiunt qͥdam. nihilominus ipſi p̄ter naturā motus eſt iſte qͣꝫ qui deorſum. Ignis em̄ motū videmus eſſe qui a medio ẜm rectaꝫ. propter qd̓ex omnibus vtiqꝫ his aliqͥs ſyllogiſans credet eſt aliquid p̄ter corꝑa que hic circa nos alterum ſegregatū tanto honorabiliorē habensnaturam quāto quidem plus elongatum eſt abhis que hinc.Hic ph̓us volens ponere qͥntam rōem ad ꝓpoſitū oſtēdendū p̄mittit duas ſuppōnes. Prima ſi motus circularis ſit motus ſimplex erit alicuius corꝑis ſimplicis. Secūda ſuppoſitio aliquod eſt corpus natū ferri ſurſum vt ignis aliqd̓ deorſum vt terra aliud qd̓ natū eſt ferri circularit̉. Ex his ſic arguit. Motꝰ circularis ē cōtinuus ſempiternus vt ꝓbatur octauo phylicoꝝ. oportet aliculcorpori ꝯueniat ẜm naturā. Probat ꝯntiam. qꝛ videt̉ eſſemirabile om̄ino irrōnabile illud qd̓ eſt ſempiternumſit cōtra naturā. motus ſempiterni ſint ẜm naturam. Etiā ea que ſunt cōtra naturā citiſſime tranſeunt etcorrumpunt̉. ſicut ptꝫ de calefactōe aque ꝓiectione lapidis in altū. ſed ea que ſunt ẜm naturā vident̉ diutius manere. oportet om̄ino cōcedere motū circularē ꝯuenire alicui corpori ẜm naturā. Sed nullū elementū mouetur ẜmnaturā motu circulari. ſicut manifeſte ptꝫ de igne. Si em̄iſtud corpus qd̓ videmus circulariter moueri eſſet de natura ignis. vt qͥdam dicunt motus iſte eſſet p̄ter naturaꝫſicut motus eſt deorſum. qꝛ motus naturalis ignis eſtſurſum ẜm rectā lineā Ex om̄ibus his ph̓s epilogando cōcludit. ſi qͥs ex oībus his ſyllogiſauerit tunc taliscredet .i. firmiter aſſentiet p̄ter corꝑa que hic apud nosſunt. hoc eſt p̄ter quatuor elemēta erit aliquod corpus abeis ſegregatū qd̓ tanto habꝫ naturā nobiliorē quāto ē magis elongatū ẜm loci diſtantiā ab his que hic ſunt. qꝛ corpora cōtinentia habent ſe ad ꝯtenta. ſic̄ forma ad materiāet actus ad potentiā. vt dictū eſt quarto phyſicoꝝSunt duo mobilia motu recto vel qͣttuor. ſcilꝫV . quattuor elemēta. erūt plura mobilia motucirculari qͣꝫ celū. ꝯn̄s corpus ſimplex diſtinctum ab elementis erit vnū Dd̓m. ſicut ſunt qͣttuor mobiliamotu recto in ſpecie ſpecialiſſima. ſic ſil̓iter ſunt plura mobilia motu circulari ſpecie diſtincta. Sed tn̄ illa om̄iaueniunt in hoc mouent̉ circa medium mundi motu diurno. ergo Areſtoteles hic non diuidit motum circularem. ſed loquitur de ipſo in genereQuoniā aūt hec qͥdem ſupponunt̉: hec autēex dictis oſtenſa ſunt. manifeſtuꝫ qꝛ neqꝫ leuitatem neqꝫ grauitatē habet corpus totū. Oportet aūt ſupponere qͥd dicimus graue quid leue. nūc qͥdem ſufficienter ad pn̄tem neceſſitatēdiligētius aut iterū cōſiderabimus de ſubſtantia ipſoꝝ. Graue qͥdem igit̉ ſit qd̓ ferri natūeſt ad mediū. leue aūt quod a medio. Grauiſſi aūt quod omnibus ſubſtat deorſum latis.Leuiſſimū qd̓ om̄ibus ſuꝑfertur ſuplatis. Ne