et mundo

Folio iiij

Et dicitur not̓anter circa medium mundi. quia rota mota circa medium ſui proprie nō mouetur circulariter. ſedmotus eius eſt compoſitus ex eleuatione et depreſſione.Sed motus rectus ſurſum. ſcꝫ leuium eſt a medio. ⁊ motus rectus deorſum ſcꝫ grauiū eſt ad medium ſcꝫ mundiEt hoc cōgruit prius dictis. qꝛ ſicut ꝑfectio corporis conſiſtit in tribus dimēſionibus. ita ſil̓r motus ſimplices corporis in tres diſtinguunt̉ Quinta ſuppoſirio. Neceſſe ēquoſdā motus eſſe ſimplices ⁊ quoſdam aliqualiter mixtos. Probat quia corpoꝝ quedam ſunt ſimplicia ⁊ q̄daꝫmixta. ſed oportet motus ꝓportionari corꝑibus mobilibꝰergo etiā motus erunt aūt ſimplices aut mixti Unde corpus ſimplex eſt quod ẜm naturā ꝓpriam habet in ſe principium alicuius motus ſimplicis ſicut ignis ⁊ terra ⁊ horūcognata. ſcꝫ aer ⁊ aqua. ⁊ ſimiliter horum ſpecies ſicut flāma eſt quedam ſpecies ignis. ⁊ bitumen q̄daꝫ ſpecies terre. Sed corpus mixtum eſt quod nō habet ẜm ꝓpriam naturam principiū alicuius motus ſimplicis. licet quādoqꝫmotu ſimplici moueatur. Sicut ferrū mouetur deorſumẜm motum terre que in ipſo p̄dominaturUtrum omnis motus localis ſitQVVINL. Impiex aut cōpoſitus. Domꝙ ſic ꝓbatur. qꝛ oportꝫ motum ꝓportionari corporibꝰ mobilibus. ſed corpora mobilia ſunt duplicia. ſcꝫ ſimplicia etcompoſita. ergo etiā motus erunt duplices. Maior probatur. quia motus eſt actus ⁊ ꝑfectio mobilis. ſed ꝑfectiodebet ꝓportionari ſuo ꝑfectibili. Sed minor patet ex īmediate dictis circa textū. Motus ſimplex diuidit̉ in duosſcꝫ in rectum ⁊ circularē ẜm diuiſionē magnitudinis ſimplicis in rectam ⁊ circularem. vt ꝓbatum eſt in tercia ſuppoſitione. Motus rectus vlterius diuidit̉ in motum ſurſum ⁊ deorſum. vt patet in quarta ſuppoſitione. Patet correlarie ꝙ in genere ſubalter no loquendo ſunt ſolum tresmotus ſimplices. ſcꝫ circularis qui eſt circa mediū. ⁊ duorecti quorum vnus eſt a medio ⁊ alius ad mediūQꝭ diuerſi diuerſimode attēdūtHOIANI OLumplicitate motuū. Aliqui enimex ſimplicitate dimenſionū accipiunt ſimplicitatē motuuꝫet ergo iuxta tres dimenſiones diſtinguuntur tres motusſimplices vt patuit in quarta ſuppoſitione. Sed d̓t ſanctus Thomas ꝙ hoc ſit ſolum ẜm quandā ꝓbabilitateꝫdictum. quia non ꝓprie tres motus coaptant̉ tribus dimēſionibus. Alij aūt attendunt ſimplicitatem motus ex ſimplicitate motoris. Alij vero vt moderni philoſophi dicūtillum motū rectū eſſe ſimplicē. qui eſt ſine participatiōe circulatōnis ⁊ illum circularē eſſe ſimplicē qui eſt ſine participatione aſcenſus vel deſcenſus. Sed ſanctus Thomasattendit ſimplicitatē motus ex ſimplicitate mobilis ſe fundans in dictis Areſtotelis in preſenti paſſu. vt etiam patuit in corpore queſtionisCeluꝫ eſt corpus naturale ſimplex. ⁊ tamē ẜm¶ E naturā non eſt pͥncipium ſui motus. Secundapars ꝓbatur. quia motus celi ē ab aliquo intellectu. ſicutpatet ex octauo phiſicorum ⁊ duodecimo metaphyſiceQd̓m ẜm doctorem ſanctum ꝙ duplex eſt pͥncipiuꝫ motus celi. Unum eſt principium actiuum quod eſt ipſe motor celi. qui eſt intellectualis ſubſtantia. Et de illo hic fitſermo. Aliud eſt principiuꝫ paſſiuū ẜm qd̓ habet aptitudinem vt ſic moueat̉. ⁊ loquēdo de tali principio celū eſt corpus naturale. ⁊ ſimiliter eius motus eſt a natura

U Non ꝯtingit demonſtratorē deſcendere de gey nere ingenus. vt dicitur primo poſterioꝝ. ſꝫ philoſophus ꝓbando naturam motuū ſimplicium deſcēdit̉de genere in genus. ergo nihil demonſtrat. Minor probatur. quia ꝑ demonſtratione magnitudinū que ꝑtinent admathematicum concludit aliquid circa motus qui pertinent ad naturalem Dicendū ẜm doctorem ſanctū in illa demonſtratione non eſt omnino aliud genus. quia magnitudo naturalis ſuꝑaddit ad magnitudineꝫ mathematicam materiam ſenſibilem. ⁊ ſic quodāmodo ſub illa continetur. Sicut in ſimili magnitudo geometrica addit ſupra numerū poſitionē. ⁊ ergo geometra in ſuis demonſtrationibus vtitur principijs arithmetriceAF Elix eſt magnitudo ſimplex. quia omnis pars¶ L. eius eſt vniformis. ⁊ tamen linea elica nec eſt recta nec circularis. Reſpondet ſanctus Thomas. ꝙ ſielix conſideretur ẜm eius originem tunc non eſt linea ſimplex. ſed mixta ex recta ⁊ circulari. quia elix cauſatur ex duobus motibus imaginatis. quorum vnus eſt linee circuneuntis columnaꝫ ⁊ alius puncti moti per lineam. Si em̄vterqꝫ motus ſimul ⁊ regulariter ꝑficiatur ꝯſtitueretur linea elica ꝑ motum puncti in linea mota.Motus circularis eſt compoſitus ex veloci et¶ L. tardo. ergo videtur ꝙ non ſit ſimplex. Antecedens probatur. quia partes ſphere circulariter mote circapolos vel circa centruꝫ mouentur tardius qͣꝫ partes diſtātes. quia peragunt minorem circulum in eodem tempore. Dicit ſanctus Thomas ꝙ illa diuerſitas motus ēſolum potentialis que non repugnat ſimplicitatide quanunc hic loquimur. Probat doctor dupliciter. Primo qͥacontinuum non habet partes in actu. ſed ſolum in potētiaquod autem non eſt inactu non mouetur actu. Secūdoprobat. quia niſi ſic nulla eſſet magnitudo ſimplex. qꝛ omnis magnitudo habet pluralitatem potentialē Et quādo dicitur motus circularis eſt cum participatione aſcenſus ⁊ deſcenſus. ergo videt̉ ꝙ non ſit ſimplex. Antecedēsprobatur. quia ẜm Ptholomeum motus planetarum inecentricis ⁊ epiciclis eſt cum eleuatione ⁊ depreſſione nonquidem circa medium mundi quod eſt centrum terre ſedcirca quedam alia centra. Reſpondet ſanctus Thomasꝙ Areſtoteles non fuit huius opinionis. ſed exiſtimauitꝙ omnes motus celeſtium corporum eſſent circa centruꝫterre vt ponebant aſtrologi ſui temporis. Sed Ptholomeus et alij inuenerunt motus ecentricorum et epiciclorum ad ſaluandum ea que apparent ſenſibus in corporibꝰceleſtibus. ⁊ hec non eſt de monſtratio. ſed ſolum quedamſuppoſitio. Si tamen hoc verum ſit nihilominus omniacorpora celeſtiamouentur circa centrum mundi ẜm motum diurnum qui eſt motus ſupreme ſphere reuoluētistotum celum.A Sunt tm̄ due magnitudines ſimplices ſcilicetI recta ⁊ circularis. ergo erūt tm̄ duo motus ſimplices. patet Tot ſunt motus ſimplices quot ſunt corpora ſimplicia. ſed ſunt quinqꝫ corporaſimplicia vt probabitur infra. igitur. Dicendum ad ambo ſimul. ꝙ in genere ſupremo ſunt ſolum duo motus ſimplices. vt probatprimū argumentum. ſed in genere ſubalterno ſunt tres.qꝛ motus rectus ſubdiuidit̉. Si ꝟo diuidant̉ motus ẜmſpēm ſpecialiſſimā tūc tot erūt motꝰ ſimplices qͦt ſtꝭ corpora ſimplicia ⁊ econtra Et quando d̓r. motus habent