PrimusDe telo
53Qꝭ mundus capit̉ quadrupliciNOIANDLIec. Prmo vrota vviuerſitatererum. Secūdo pro vniuerſitate rerū creataꝝ. Tercio provniuerſitate rerum corporeaꝝ. Quarto ꝓ vniuerſitate rerum corruptibiliū. ⁊ ſic capitur pͥmo metheoroꝝ cum dici a.tur. Neceſſe eſt hunc mundū inferiorē eſſe continuū lationi ꝙbus fuperioribus vt tota virtus eius inde gubernet̉. Sedhic debet capi tercio modo ⁊ redit in ideꝫ ſiue dicat̉ vniuer:ſum corporeū eſſe ꝑfectum ſiue mūdus ꝑfectusF Illud nō eſt ꝑfectum cui poteſt fieri additio. ſꝫ¶ mūdo poteſt fieri additio. ergomūdus nō eſt ꝑfectus. Maior patet infra. vbi ph̓us ꝓbat lineā circularem eſſe ꝑfectam. quia ei non poteſt fieri additio. Sed minor probat̉. quia per generatōem continuā addunt̉ mundo noua indiuidua. Dicendū ꝙ licet indiuidua addantur mundo de nouo per continuam generatōnem. non tamen ſunt de perfectione eſſentiali mundi. ſꝫ ſolū ſunt accidentaliter mundū decorantia. Hic autem fit ſermo de ꝑfectione eſſentialiẜm quam omnes ſphere celeſtes ⁊ quattuor elemēta vel etiaꝫ ẜm aliquos corpora mixta ẜm ſpeciem accepta ſunt de perfectōe pͥmaria mundi Et quādo dicitur. partibus eſſentialibus mundi poteſt fieri additio. ergo non conſtituunt totum ꝑfectum. Probatur. qꝛpoſſunt augeri ſaltem alique. Dicendū licet eis poſſet fieri additio per augmentationem non tamē ꝑ nouam dimēſionem. quia quelibet pars vniuerſi habet tres dimenſiones quare alia ſuꝑaddi non poteſtF Illud non eſt ꝑfectum quod alia continet̉. ſed¶ . mūdus continet alia vt trahitur ex textu. ergonon erit ꝑfectus. Maior ꝓbatur. quia illud quod cōtinetaliud ad ipſum termīatur. ſed ad aliud terminari implicatimꝑfectionem Dicendū ꝙ comprehendere omnia aliaconuenit toti vniuerſo gratia vnius ꝑtis. ſcꝫ vltime ſphere. ⁊ ergo in dicto philoſophi eſt locutio figuratiua ꝑ ſynodochen. Sed loquendo de toto vniuerſo in ſua totalitatetunc nec continet nec continetur Et quando dicitur. invniuerſo alique partes continent ⁊ alique continent̉. ergototū vniuerſum ſimul ꝯtinet ⁊ cōtinet̉. Dd̓m ſicut nūc dictum eſt. qꝛ hoc nō cōuenit vniuerſo ẜm eius totalitatemContinens non eſt ꝑfectius cōtento. igit̉. An. tecedens probatur. quia ſphera ſaturni ꝯtinetip̄heram ſolis. ⁊ tamē eſt imꝑfectior ſphera ſolis. vt ptꝫ ineffectibus planetis vtriuſqꝫ ſphere attributis Dicendūꝙ loquendo ſimpl̓r ſphera ſaturni eſt ꝑfectior et nobiliorſphera ſolis. licꝫ quo ad effectus nobis cōueniētes vl̓ diſcōuenientes ſit ecōtra. Uel dicendū ꝙ planete nonordinātur ẜm ordinem ſue ꝑfectōnis. ſed ẜm ꝙ ſubſeruiunt finigenerationis rerum vniuerſi. ⁊ propter hunc finem ſol ponitur in medio planetarumAPͣ In mundo cōtingunt mōſtra ⁊ multa alia quey imperfectionem ſonant. ergo videtur ꝙ mundus non ſit ꝑfectus Dd̓m ꝙ iſta ⁊ ſimilia non ſunt deconſtitutione eēntiali mūdi. ⁊ gͦ nō tollūt a mūdo ꝑfectionem eſſentialē. Uel dd̓m ꝙ monſtra ſunt imꝑfecta qn̄ cōparant̉ ad naturā ꝑticulare. ſed nō qn̄ comꝑantur ad naturam vniuerſalem. vt patet ſecūdo phiſicorum.¶ Secundū capitulum)2 62Dehio auc que ſi ſpeciem ipſius partibusI2p ſ
nunc dicamus principiū facientes hoc Om̄iaem̄ phyſica corpora ⁊ magnitudines ẜm ſeip̄amobilia dicimus eſſe ẜm locum. Naturaꝫ em̄principium motus eſſe dicimus in ipſis Omnis aūt motus ẜm locum quē vocamus lationem. aut rectus aut circularis aut ex his mixtus. Simplices em̄ hij duo ſoli. Cauſa autemquia ⁊ magnitud ines ipſe ſimplices ſole. et quirectus ⁊ qui eſt circularis. Circulatio quidemigitur eſt qui circa medium. Rectus antē qͥ ſurſum ⁊ deorſum: dico antem ſurſum qͥdem eumqui a medio. deorſum anteꝫ eum qui ad mediſiItaqꝫ neceſſe omnem eſſe ſimplicem lationemHunc qͥdem a medio. hunc aūt ad mediū. hūcautem circa medium. Et videtur conſequi ẜmnaturam hec his que a principio. Etem̄ corpꝰperfectum eſt in tribus ⁊ motus ipſius. Quoniam autem corporum hec quidem ſunt ſimplicia. hec autem compoſita ex his. Dico antemſimplicia quecūqꝫ motus principiū habent ẜmnaturam. puta ignem ⁊ terram ⁊ horuꝫ ſpecieset cognata his neceſſe et motus eſſe. hos qͥdeꝫſimplices. hos autem mixtos aliqualiter. ſimpliciū qͥdem ſimplices. mixtos autē compoſitorum. Moueri aūt ẜm p̄dominansPoſtqͣꝫ ph̓us oſtendit vniuerſum eſſe ꝑfectum ratōneſue corporeitatis ⁊ ratione ſue vniuerſitatis. Hic conſequēter in hoc capitulo ſecūdo oſtendit ex quibus partibus ꝑfectio vniuerſi integratur. Et diuiditur in duas ꝑtes principales in prima premittit quaſdam ſuppoſitiōes. in ſecūda oſtendit principale propoſitum. ſcꝫ ꝙ preter quattuorelementa neceſſariū ſit eſſe aliud corpus ſimplex quod ẜmſuam naturā circulariter moueatur. ibi. Si quideꝫ igitur.Circa primū philoſophus pͥmo oſtendit de quo ſit intentio. Dicens ꝙ hic dicendum eſt de partibus vniuerſi ẜmſpeciem in quibus ſcꝫ integritas ſpeciei conſiſtit. cuiuſmodi ſtꝭ corpora ſimplicia. qꝛ animalia ⁊ plante ſunt ſecundarie partes vniuerſi. ⁊ magis ꝑtinent ad bene eſſe qͣꝫ ad eiusprimā integritatem Et ph̓us faciens principiū de illispartibꝰ eſſentialibꝰ ⁊ pͥmarijs p̄mittit quinqꝫ ſuppoſitōesPrima eſt ꝙ omnia corꝑa naturalia ſunt ẜm ſeipſa mobilia localiter. Probat. quia in ſe habēt principiū ſui motus.Et ꝑ hoc differunt corpora ab alijs magnitudinibꝰ ſcilꝫ aſuꝑficie ⁊ linea inqͣꝫtum ſunt termini corpoꝝ naturaliū. qꝛille mouent̉ ꝑ accidens motis corporibꝰ. Secūda ſuꝑpoſitio. om̄is motꝰ localis qͥ voratur latio: aūt ē circularꝭaut rectus aut mixtus ex his. ſicut motus obliquus eorūque hac illacqꝫ ferunt̉ Tercia ſuppoſitio. motus ſimplices non ſunt niſi duo. ſcilꝫ rectus ⁊ circularis. Probat. qꝛſolum due ſunt magnitudines ſimplices. ſcꝫ recta ⁊ circūlaris. ergo ſolum erunt duo motus ſimplices. Tenet conquentia. quia motus localis ẜm loca ſpecificat̉ ſicut qͥlibetzatius motus ẜm ſuos termīos. Quarta ſuppō. ncc̄e eſtoēm motū ſimplicē eē aūt circa mediū aūt a medio aūt admediū. Probat. qꝛ motus circularis ē circa mediū .ſ. mūdi