Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
IIv
Einzelbild herunterladen
 

PrimusDe celo

AFMotus paſſio idē ſunt. ſufficeret alterumI ponere ad vitandū nugatōem. Qd̓m referunt̉ ad diuerſa vt d̓t ſanctus Thomas. qꝛ paſſiones intelligunt̉ alteratōnes alij motus ꝯſequētes ẜmquos aliqͥd alterat̉ in ſub̓a rei. ſꝫ motus intelligit ſpecialiter motꝰ locales ſunt ꝑfectiores in genere motuūUel aliter vt d̓t idē doctor paſſiones intelligunt̉ proprietates motus operatōnes rerum naturaliūſunt ſine motu.Multa cadūt ſub ꝯſideratōe naturalis ph̓ie tn̄ ꝯtinent̉ ſub triplici drn̄a in textu poſita. Probat̉. qꝛ motores orbiū infinitū vacuū neqꝫ ſtꝭcorpora neqꝫ hn̄t corꝑa neqꝫ ſunt pͥncipia corporumDd̓m ph̓s ſoluit hoc argumentū hoc d̓t fereplurima. qꝛ d̓t quaſi oīa. d̓t oīa ſimpl̓r Scd̓o dd̓m motores orbiū ꝯſiderant̉ hic directe rōne ſui. ſꝫſolū inqͣꝫtū hn̄t relatōem ad corpora naturalia. Sed deinfinito vacuo d̓t ſanctꝰ Thomas aliqͥ antiqͥ attribuebant infinitū vacuū corporibꝰ et magnitudinibꝰ tanto cadunt ſub ꝯſideratōe ph̓ie naturalis. Continuū qͥdē ergo eſt. qd̓ diuiſibile inſꝑdiuiſibilia. corpꝰ aūt qd̓ om̄iquaqꝫ diuiſibile:Magnitudinis aūt qd̓ qͥdē ad vnū linea. Qd̓ad duo planū. Quod aūt ad tria corpus Et preter has eſt alia magnitudo ꝓpter tria oīaet corpꝰ omniquaqꝫ. quēadmodū em̄ aiūt pythagorici. Totū et oīa tribꝰ determinata ſuntConſummatio em̄ mediū pͥncipiū numeꝝhn̄t oēs. hic aūt trinitatis ꝓpter qd̓ anatura accipientes tāqͣꝫ leges illius. ad ſanctificatōnes deorum vtimur nūero hoc Aſſignamus aūt appellatōes ẜm modū hūc. Que em̄duo ambo dicimus et duos ambos Oēs autē dicimꝰ. ſꝫ de tribꝰ hanc p̄dicatōem dicimꝰpͥmū. Hoc aūt quēadmodū dictum eſt propternaturam ip̄am ſic inducere ſequimur. Poſtqͣꝫ ph̓us oſtendit ꝓhemial̓r in ſcīa naturalideterminandū ſit de corporibꝰ magnitudinibꝰ. ꝯn̄r inꝑte executiua incipit ꝓſeqͥ pͥncipale ꝓpoſitū determinādo ſcꝫ de vniuerſo corporeo pͥncipalibꝰ ꝑtibꝰ eiꝰ. Etdiuiditur in quatuor libros pͥncipales in primo determinat de vniuerſo corporeo in generali. In ſecūdo determinat de potiſſima ꝑte vniuerſi corporei ſcꝫ de corpore celeſti. ibi Quod qͥdē igit̉. In tercio determinat dealijs corporibꝰ ſimplicibꝰ ẜm hn̄t ordinē ad totiꝰ vniuerſi ꝯſtitutōem ſua pͥncipia localiter motiua ſuntgrauitas leuitas hoc facit ẜm opiniones antiquoꝝibi. De pͥmo qͥdē igit̉ celo. Sꝫ in quarto determīat deeiſdē ẜm veritatē ſententiā ꝓpriā. ibi De graui aūt etleui. Primus liber diuidit̉ in quatuor tractatus ẜm ordinē qͣtuor inqͥrit de qͥbꝰ agit in pͥmo libro. ſcꝫ integritatē vniuerſi. finitatē vnitatē ꝑpetuitatē. Primustractatꝰ in oſtendit ꝑfectōem vniuerſi diuidit̉ in quatuor capitula patebunt in ꝓceſſu. In primo capituloph̓s duo pͥncipaliter facit ẜm dupl̓r ꝓbat ꝑfectiōemvniuerſi. ſcꝫ in generali in ſpēali. Et qꝛ ꝑfectōem generalem hꝫ a cōi rōne ſui generis qd̓ eſt corpus cuius ge-

Dremrinus eſt ꝯtinuū. ideo ph̓s pͥus illa ſil̓ hic definit. Et primo ꝯtinuū dicens ꝯtinuū eſt diuiſibile in ſꝑ diniſibilia. Sed corpus eſt qd̓ eſt om̄iquaqꝫ diuiſibile ẜm oēndimenſionē. vel quo ad oēm ꝑtem. Et ſtatim ꝓbat definitōem corꝑis tali rōne. Illud qd̓ diuidit̉ ẜm tres dimenſiones diuidit̉ ẜm om̄es dimenſiones vel om̄iquaqꝫ. ſed corpus diuidit̉ ẜm tres dimenſiones. diuidit̉ẜm oēs. Minorē ph̓s pͥmo ꝓbat quandā diuiſioneꝫmagnitudinis. qꝛ ē q̄dā magnitudo diuidit̉ ad vnamꝑtem d̓r linea. Alia vero diuidit̉ ad duas ꝑtes d̓rplanū vel ſuꝑficies. ꝗdā vero diuidit̉ ẜm tres dimenſiones Et qꝛ talis magnitudo non eſt linea neqꝫ ſuꝑficies ſeqͥtur ſit corpus. Deinde ph̓s tripl̓r ꝓbat maiorem ſcꝫ tres dimenſiones ſunt oēs triahn̄t rationem ſint oīa. qꝛ habent rōnem cuiuſdam totalitatis quod eſt corpus. Primo per dictū pythagoricorū dixerunt oīa tribus eſſe determinata ſcꝫ pͥncipio medio ꝯſummatōne. id eſt fine. qꝛ illa tria habent numerum ternariū ſic patet numerus ternarius cōuenit et toti. Scd̓o ꝓbatꝭ ea in cultū diuino obſeruant̉qꝛ gentiles volentes deo attribuere om̄e quod ꝑfectuꝫeſt attribuūt ei in ſacrificijs laudibꝰ ip̄oꝝ numeꝝ ternariū quaſi a natura accipientes leges illas regulas.qꝛ ſicut natura ꝑficit oīa ternario numero ita ip̄i ſimil̓rinſtituerunt cultū diuinū. qꝛ ſacrificabant thure. igne.orōne. Tercio ꝓbat cōmunē vſum loquendi ſumpſit exordium a natura. qꝛ de duobꝰ dicimus om̄esſed ambo. de tribus aūt dicimus pͥmo omne. ergo ſeqͥtur numerus ternarius ſit omnis numerus ꝯn̄sqd̓ ē diuiſibile ẜm tres dimēſiones eſt diuiſibile ẜm oēs Utrum conſideratio ph̓i naturalisQVꝯuenienter verſet̉ circa definitōnemꝯtinui corporis. Dd̓m ſic. qꝛ ph̓s naturalis hꝓbare vniuerſum corporeū eſſe integrū et ꝑfectum. ſedvnus modus ꝓbandi ſumitur ex cōi rōne corporis. vtinfra magis clare patebit. etiā p̄t definiri corpꝰ in cōiEt hoc ꝯſonat dictis in pͥncipio huius libri. qꝛ pͥncipaliter ꝯſiderata in ph̓ia naturali ſunt corpora magnitudines. illa ꝯuenienter ꝯſiderant̉ in ip̄a Sꝫ qꝛ ꝯtinuūponit̉ ī definitōe corꝑis loco generꝭ. ph̓s etiā definitꝯtinuū .ſ. ꝯtinuū ē diuiſibile ī ſꝑ diuiſibilia Et p̄t illadefiniº breuit̓ ſic ꝓbari. qꝛ ꝯtinuū ē diuiſibile ī ſuastes. ſꝫ ꝑtes illeſtꝭ ſꝑ diuiſibiles. ꝯtinuū ē diuiſibile inſꝑ diuiſibilia. Minor ꝓbat̉. qꝛ nulla ꝑs ꝯtinui p̄t indiuiſibil̓. qꝛ ex indiuiſibilibꝰ cōponit̉ aliqd̓ ꝯtinuū vtꝓbat̉ ſexto phyficoꝝ. Sed definitio corꝑis relinqͥturnota ex ꝓbatōnibus ph̓m adductis.Continuum definitur in p̄dicamentis vbifdicitur continuum eſt cuius partes cōpulantur ad vnum terminum cōmunem. ergo videtur poſſet aliter definiri a ph̓o naturali. Uenet conſeſequentia. quia vnius rei eſt ſolum vna definitio Dicendum ẜm doctorem ſanctum. continuum reperitur dupliciter definitum. Uno modo definitione formali per hoc partes eius copulantur ad vnum terminum communem. quia vnitas cōtinui eſt quaſi forma ip̄ius. Et ſic definitur in logica. quia conſideratiologici eſt circa ratōnem et ſpeciem. Alio modo definitione materiali que ſumitur ex partibus que habent rationem materie vt d̓r ſecundo phyſicoꝝ. Et ſic definit̉in ꝓpoſito. qꝛ ꝯſideratio naturalis verſat̉ circa materiā.