et mundo
Folio ij
nō continetur ſub corpore mobili ẜm ſitum vel locum.igitur. Antecedens probatur. qꝛ angeli mouentur localiter. Qd̓m ꝙ duplex eſt vbi. ſcꝫ definitiuum et ẜmillud angelus eſt mobilis ad vbi. Aliud eſt vbi circumſcriptiuū. et ẜm tale angelus nō mouetur hic autem ſolum fit ſermo de vbi circūſcriptiuo. ¶ Et ſi iterum dicatur mobilitas ad vbi eſt ratio formalis ſubiecti huius ſcientie. ergo male ponitur paſſio eiuſdem ſubiecti.Dicendū ꝙ illa poſſunt ſimul ſtare per vnam cōmunēmaximam omniū Thomiſtaꝝ que eſt talis. quandocūqꝫ ratio formalis alicuius ſubiecti eſt innominata ipſapoteſt cōuenienter nominari ⁊ circumloqui per nomenproprie paſſionis talis ſubiecti et ſic eſt in ꝓpoſitoy5 Subiectum debet eſſe quid vnum cum ſcienS A tia capiat vnitatem a ſubiecto. ſed totum vniuerſum nō eſt vnum. ergo nō erit ſubiectum. Minor ꝓbatur. quia eſt aliquid aggregatū ex multis partibus:ſcꝫ ex celo et quatuor elementis. Dicendū ꝙ totumvniuerſum capitur dupl̓r. Uno modo ẜm ſe et in vniuerſali ⁊ ſic eſt quid vnum etiam vnitate forme. licꝫ analogice participate quare bene poteſt poni ſubiectum.Alio modo capitur ẜm ſuas partes et in particulari etſic nō eſt quid vnum niſi aggregatōne que vnitas nonſufficit ad aſſignatōnem ſubiecti. quia aggregatōe vnūeſt ſimpliciter plura vt teſtantur plures paſſiones hocvnum conſequentes.Sanctus Thomas ponit pro ſubiecto libri¶ . phyſicorum ens mobile in cōmuni. ergo hicdeberet̉ aſſignari pro ſubiecto ens mobile ad vbi. Uenet ꝯſequentia a ſimili ⁊ probatur etiam virtute contractionis. quia ſubiectum huius libri contrahit ſubiectūlibri phyſicoꝝ. Dicendū ꝙ qͣꝫuis hec aſſignatio ſubiecti ſtare poſſet. quia ẜm ph̓m ſexto metaphiſice phiſica eſt circa talia entia que poſſibile eſt moueri. et etiamquelibet ſcientia quandam partem entis ꝯſiderat Nōtamē eſt par ratio hic et alibi. quia in libro phyſicorumagitur de mobilitate extenſe et valde cōmuniter q̄ trāſcendit corpus mobile ⁊ tamē conuertitur cum ente mobili quare ibidem ens mobile pro ſubiecto aſſignatur.Sed hic determinatur de mobilitate ſpecialiter. ſcꝫ advbi vel ad ſitum ⁊ illa ſolum cōuenit corporibus. Inſignum cuius ph̓us ſtatim in pͥncipio huius libri agitde corpore et magnitudine quare cōueniēter ẜm latinoscorpus mobile ẜm locū ponitur ſubiectū libri qͥ intitulatur de celo ⁊ mundo. Et debet accipi celum pro corporibus ẜᵐ naturā circulariter motis. ⁊ mundꝰ accipit̉ꝯformit̓ hic et in libro metheoroꝝ ꝓ quatuor elemētisque mouentur motu recto ⁊ continuātur latōnibus ſuperioribus. Et preponitur celum mundo. quia hoc exigit dignitas huius corporis et ordo rerum totum vniuerſum conſtituentium.
¶ Areſtotalis Strq chipathericoꝝ principis teriꝰ hamilibri decelo et mundo.Enatura ſcientia fere pluri.ma videtur circa corpora etmagnitudines: et horū exiſtens paſſiones et motus.adhuc autē circa principiaquecūqꝫ talis ſubſtātiē ſuntNatura em̄ conſtantiū hec quidē ſunt corporaet magnitudines. Hec autē habent corpus etmagnitudinē. Hec aūt principia habentiū ſunt¶ Iſte eſt liber de celo ⁊ mundo Areſtotelis qͥ pͥmaſui diuiſione diuidit̉ in ꝑtem ꝓhemialē ⁊ ꝑtem executiuam in qua incipit ꝓſequi ſuum ꝓpoſitum. ⁊ tangit̉ ibi(Cōtinuū qͥdem igit̉) In ꝑte ꝓhemiali ph̓s applicatea q̄ cōmuniter dicta ſunt in libro phiſicoꝝ de motu adcorpora. ideo pͥmo oſtendit ⁊ ꝓbat ꝙ ad ſcīam natura:lem ꝑtinet determinare de corporibꝰ et magnitudinibꝰDicens ꝙ ſcīa que eſt de natura fere plurima. id eſt promaiori parte videt̉ eſſe exiſtens circa corpora ⁊ magnitudines id eſt lineas ⁊ ſuperficies ⁊ etiam circa predictorum paſſiones ⁊ motus. adhuc etiaꝫ circa quecunqꝫpͥncipia p̄dicte ſubſtantie. id eſt ſubſtantie corporee mobilis. Et ſtatim ſubiungit rōnem dicte ꝯcluſionis quetalis eſt. Res naturales ſunt corpora ⁊ magnitudineset que ad hec ꝑtinent. ſed ſcīa naturalis eſt de rebus naturalibꝰ. ergo ſcīa naturalis cōſiſtit circa corpora ⁊ magnitudines. Et qꝛ minor eſt manifeſta. ſcꝫ ꝙ ſcīa naturalis ſit de rebus naturalibꝰ. Ideo ph̓us ꝓbat maiorēet oſtēdit ꝙ res naturales ſunt in triplici differētia. Dicens ꝙ eoꝝ que ſunt ẜm naturā quedā ſunt corpora etmagnitudines. ſicut lapides ⁊ alia inaīata. quedam habent corpus et magnitudinē ſicut plante ⁊ animalia q̄rum pͥncipalior pars eſt aīa. et ergo magis ꝓprie ſuntid qd̓ eſt ẜm aīam qͣꝫ ẜm corpus. ꝗdā vero ſunt pͥncipiahabentiū corpus ⁊ magnitudinē ſicut anima ⁊ vniuerſaliter forma et materia.x F Quomō differēter naturalis ⁊ geoAV metra. ꝯſiderēt magnitudines ⁊ corpora. Qd̓m ꝙ ſanctus Thomas huius ꝯſideratōisaſſignat drn̄am. Prima. qꝛ naturalis ꝯſiderat de corporibus inqͣꝫtū ſunt mobilia. de ſuꝑficiebꝰ aūt ⁊ lineis inquantū ſunt termini corpoꝝ mobiliū. Sꝫ geometra ꝯſiderat de eis ꝓut ſunt q̄dā quāta menſurabilia. Scd̓adrna qꝛ ad naturalē ph̓m ꝑtinet ꝯſiderare de corꝑe īqͣꝫtum eſt de genere ſube. qꝛ ſic eſt ſubiectū motus. Et gͦnotanter in textu d̓r ꝙ naturalis ſcīa eſt circa quecunqꝫpͥncipia dicte ſub̓e. ſcꝫ corꝑis ⁊ magnitudinis. Sed adgeometrā ꝑtinet de illis ꝯſiderare inqͣꝫtū ſunt de genere quātitatis. ſic em̄ menſurant̉. Et d̓t valde ſignanterfere plurima ⁊ nō tota. qꝛ ens p̄ueniens corpus ſubſtatmotui cōiter dicto. de quo agit̉ in libro phyſicoꝝ ⁊ ergomagis probabiliter ponitur ſubiectum naturalis ph̓iens mobile et non corpus mobile. vt ſatis abunde patꝫ
aa iij