PrimusDe celo

gnoſci niſi partibus cognitis.T Motus generatōnis ē pͥor motu locali. gͦ liS A berde generatōe p̄cederet librū de celo Tenetꝯn̄a. qͥa ex ordine paſſionum ſumit̉ ordo ſubiectoꝝ ⁊ exordine ſubiectoꝝ ſumit̉ ordo ſcīaꝝ. Sꝫ an̄s eſt manifeſtum ad ſenſum. qꝛ res prius generat̉ anteqͣꝫ localit̓ mouetur. Dd̓m ꝙ ẜm viā generatōis ⁊ in eodē motusgeneratōis p̄cedit motū localē. ſꝫ in diuerſis ⁊ ẜm viāꝑfectōis motus localis eſt pͥor cū ſit cā alioꝝ ¶ Et qn̄replicat̉. motus accipit ſuā ꝑfectōem a termino qͥ ē conſummatio motus ſꝫ terminus generatōis eſt pͥor ⁊ ꝑfectior motu locali. igit̉. Minor ꝓbat̉. qꝛ eſt forma ſubſtātialis ⁊ vbi qd̓ eſt terminus motus localis eſt forma accidentalis Dd̓m ꝙ ꝑfectio motus tripl̓r attenditur.pͥmo ex ꝑte mobilis. ſcd̓o ex parte mouentis. Et illisduobꝰ modis motus localis eſt ꝑfectior. qꝛ eiꝰ mobileeſt ens in actu a cuius ſub̓a nihil abijcit̉ vt ꝓbat̉ octauophiſicoꝝ. ſil̓r mouens eius eſt ens immobile vt ptꝫ ibidem. Tercio ex ꝑte termini ⁊ ſic motus generatōis dicitur perfectiſſimusIn iſto libro determinat̉ de toto vniuerſo etF de oībꝰ ꝑtibꝰ totius vniuerſi. gͦ videt̉ ꝙ oēslibri ſequentes iſtu erunt ſuꝑflui Qd̓m ẜm ſanctumThomā ꝙ duplices ſunt ꝑtes totius vniuerſi. q̄dā ſtꝭq̄ pͥmo ⁊ ꝑ ſe hn̄t ſitu in vniuerſo vt ſunt corꝑa ſimpliciaet de illis oībꝰ hic determinat̉ Alie ſunt ꝑtes qͥbꝰ ẜᵐ ſenō determinat̉ ſitus ſicut ſunt plante lapides ⁊ animalia qͥbꝰ determinat̉ ſitus ẜm corpora ſimplicia. ⁊ de illisin hoc libro nō eſt agendū. ¶ Et qn̄ d̓r quatuor elementa ſunt corꝑa ſimplicia ꝑ ſe ſitū determinātia in vniuerſo ⁊ tn̄ de ip̄is etiā agit̉ in libro de generatōe. Qd̓mẜm ſanctum Thomā ꝙ hoc fit differenter. qꝛ hic de eisdeterminat̉ ſolū ẜm grauitatē ⁊ leuitatē ex qͥbus determinat̉ eis ſitus in vniuerſo. Alibi aūt de eis determinatur ẜm ꝙ ſunt calida ⁊ frigida vel aliqͥd hmōiScd̓o. qͥd ſit ſubiectū huius libri deQl̓ bLcelo ⁊ mundo Qd̓m ẜm doctorēſanctū ꝙ ẜm diuerſa in hoc libro tradita ſubiectū huiꝰlibri ab antiquis expoſitoribꝰ Areſtotelis diuerſimodeaſſignat̉. Nā Alexander opinatꝰ eſt ꝙ ſubiectū de quopͥncipaliter in hoc libro agit̉ ſit ip̄m vniuerſum Probatdupl̓r. pͥmo. qꝛ celū tripl̓r accipit̉. Uno mō ꝓ vltimaſphera. Alio mō ꝓ toto corꝑe qd̓ circulariter moueturTercio ꝓ ip̄o vniuerſo. Et hoc vltimo mō vt ip̄e aſſerit hic liber de celo intitulat̉. quaſi de vniuerſo vl̓ de mūdo. Scd̓o ꝓbat. qꝛ ph̓s in hoc libro determinat q̄damad totū vniuerſum ꝑtinentia. ſcꝫ ꝙ ſit finitū ꝙ ſit vnū ⁊alia hmōi. Alij vt Iambicus ⁊ Syrianus dicūt ꝙ ſubiectū de quo pͥncipaliter in hoc libro intendit̉ ſit corpusceleſte qd̓ circulariter mouet̉. Et ꝓpter hoc h̓ liber apd̓grecos intitulat̉ de celo. Et quādo eis d̓r in hoc libroetiā determinat̉ de alijs corporibꝰ a celo ſcꝫ de quatuorelementis. gͦ videt̉ ꝙ corpus celeſte non ſit adequatumſubiectū. Reſpondent ip̄i ꝙ hoc ſolū fit ex ꝯſequēti inquantū ſcꝫ ꝯtinent̉ ſub celo ⁊ recipiunt eius influentiamvt vult Iambicus. vel ꝑ accidens inqͣꝫtuꝫ eoꝝ noticiaaſſumit̉ ad manifeſtandū ea que dicuntur de celo ſicutvult Syrianus Sed d̓t ſanctus Thomas ꝙ hec reſpōſiones nō vident̉ ꝓbabiles. qꝛ Areſtoteles nō ꝯſueuitpͥncipalem ꝑtem alicuius ſcientie aſſignare his q̄ ex cō

ſequenti ⁊ ꝑ accidens aſſumunt̉ in tali ſcīa. ſed ph̓s intercio et quarto de celo ſubiungit ꝯſideratōem de quatuor elementis. ergo in eodē totali libro pͥncipaliter cōſiderant̉. Alijs vero viſum eſt ſicut Simpliciꝰ d̓t ꝙ corpus ſimplex ſit hic ſubiectum. qꝛ ph̓us in hoc libro determinat de corporibus ſimplicibꝰ inquantū ꝯueniuntin cōmuni intentōne corporis ſimplicis. Et quia interſimplicia corpora pͥncipalius eſt celum a quo alia depēdent. ideo ẜm illos denominatur totus liber de celo.¶ Et quando d̓r cōtra Simpliciū in hoc libro determinantur quedam que ꝑtinent ad totum vniuerſum ſcꝫ eēfinitum ⁊ ſempiternū. ergo videtur ꝙ ip̄m vniuerſuꝫ ſithic ſubiectū ſicut vult Alexander. Reſpōdet ip̄e ꝙ huiuſmodi conditōnes ꝯueniunt vniuerſo inqͣꝫtum cōueniunt corpori celeſti. Et hoc confirmat. qꝛ ſi intētio pͥncipalis ph̓i eſſet determinare de vniuerſo ſiue de mundo. oporteret Areſtotelē ſuam ꝯſideratōnem extenderead om̄es partes mundi. ſcꝫ vſqꝫ ad plantas ⁊ animaliaSed d̓t ſanctꝰ Thomas ꝙ hoc nō oporterēt nec etiaꝫoportet ꝙ hic om̄ia ꝯſiderentur que ꝑtinent ad corpora ſimplicia. vt patuit ſuperius in tercio argumento. ſꝫhic ſolum determinatur de his que ꝑtinent ad leuitateet grauitatē corpoꝝ ſimpliciū q̄ ſunt elementa. alia verotraduntur in libro de generatōne. ¶ Ex omnibus hisꝯcludit ſanctus Thomas ꝙ ratōnabilius dicendū videtur ẜm ſententiā Alexandri ꝙ ſubiectum huius libriſit ip̄m vniuerſum quod d̓r celum vel mundus. Et hͦconuenit ei quod conſueuit apud latinos dici ꝙ in hoclibro agitur de corpore mobili ẜm ſitum ſiue ẜm locumqͥ qͥdem locus cōmunis eſt om̄ibus partibus vniuerſi.Eſt ergo mens doctoris ſancti ꝙ ſubiectuꝫ huius libripoteſt indifferenter aſſignari ip̄m vniuerſum. vel corpꝰmobile ẜm locum. qꝛ corpora ſimplicia hic ꝯſideranturẜm ꝙ conſtituunt vniuerſum corporeū ẜᵐ ordinem ſitꝰet ſic etiam mobilia ſunt ẜm locum.Iſta ſcientia intitulatur de celo apud grecos¶ L ergo videtur ꝙ celum ſit ſubiectū. Qd̓m vtpͥus ꝙ tūc celum debet capi tercio modo ꝓ ip̄o vniuerſo. Nec valet ꝯſequentia. qꝛ ſcīa nō ſemꝑ denominat̉ aſubiecto. ſed quādoqꝫ ab efficiente. quādoqꝫ a paſſioneet quandoqꝫ a pͥncipaliori parte ſubiecti ⁊ talis in ꝓpoſito eſt celum. ergo iſta ſcientia a celo denominatur. ¶ Etquando dicitur. celum nō mouetur ad vbi. ergo videt̉ꝙ nō ſit pͥncipalior pars ſubiecti quod eſt corpus mobile ad vbi vel ip̄m vniuerſum localiter motum. Antecedens ꝓbatur. quia celum nō mutat locum. Qd̓m ꝙqͣꝫuis nō mutet locum ẜm totum tamē bene ẜm partesquia pars que nunc eſt in ori ente erit poſtea in occidente et hoc ſufficit.F Mobilitas ad vbi q̄ eſt cōmuniſſima paſſio§ in hac ſcientia conſiderata cōuenit alijs a ſubiectis ſuperius aſſignatis. igitur. Antecedens probat̉.quia corpora mixta mouentur ad vbi et tamē non ſuntpartes totius vniuerſi nec ſub ip̄o continentur Dicendum ẜm ſanctum Thomam ꝙ motus ad vbi ſeuẜm ſitum non conuenit corporibus mixtis ẜm ſe ſed ſolum ẜm ſimplicia corpora. quia mouentur localiter ẜmnaturam elementi p̄dominantis Et ergo nō eſt par ratio de ip̄is et de corporibus ſimplicibus hic principaliter conſideratis. ¶ Et quando replicatur mobilitas advbi conuenit angelis et ſubſtantijs incorporeis que tn̄