QueſtioCLXXX
ē qd̓ Grego. dicit ſuꝑ Ezech. qͣꝫdiu in hac mortali carneviuitur nullus ita in contemplatiōs virtute ꝓficit vt inipſo incircumſcripti luminis radio mentis oculos infigat¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut Augꝰ dicit. xi. ſuꝑ Gen̄ ad lr̄am. nemo videns deum viuit iſta vita qͣ mortaliter viuit̉ in iſtiſſēſibꝰ corꝑis. ſed niſi ab hac vitaqͥſqꝫ quodāmō moriat̉ſiue oīno exiſtens de corpore ſiue alienatʸ a carnalibꝰ ſenſibijs. in illā nō ſubuehit̉ viſiōem que ſupra diligentiusꝑtractata ſunt vbi dictū eſt de raptu. ⁊ in primo vbi actuꝫeſt de dei viſiōe. ſic gͦ dicendū eſt ꝙ in hac vita poteſt eſſealiquis dupliciter. vno mō ẜm actū inqͣꝫtum .ſ. actualitervtitur ſenſibus corporis. ⁊ ſic nullo mō contemplatio p̄ſentis vite poteſt pertingere ad videndum dei eſſentiamAlio mō poteſt eſſe aliquis in hac vita potentialiter ⁊ nōẜm actum inqͣꝫtum aīa eius ē corpori mortali coniunctavt forma. ita tamē vt nō vtatur corporis ſenſibꝰ aut etiāimaginatiōe ſicut accidit in raptu. et ſic poteſt contemplatio huius vite ꝑtingere ad viſionem diuine eſſentie. vn̄ſupremus gradus contemplationis vite preſentꝭ eſt qͣleꝫhabuit Paulus in raptu ẜm quem fuit medio modo ſehabens inter ſtatuꝫ preſētis vite ⁊ future. ¶ Ad. i. ergodd̓m ꝙ Dyoꝰ. in epl̓a ad Bayū monachuꝫ dicit. ſi quisvidens deum intellexit qd̓ vidit. nō ipſum vidit. ſed aliquid eoꝝ que ſunt eius. ⁊ Gregꝰ dicit ſuꝑ Ezech̓. ꝙ neqͣqͣꝫ omnipotens deꝰ iam ī ſua claritate cōſpicitur. ſed quieam ſub illa ſpeculatur anima. vnde recta ꝑficiat ⁊ poſtad viſionis eius gloriam pertingat. ꝑ hoc ergo ꝙ Iacobdixit. Uidi dei facie ad faciem. nō eſt intelligendū ꝙ deūeſſentiam viderit. ſed quod formam .ſ. imaginariam viditin qua deus locutus ē. vel quia ꝑ faciem quemlibet cognoſcimus cognitiōe dei faciem eius vocauit. ſic̄ glo. Gregibidem dicit. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ contemplatio humana ẜꝫſtatum preſentis vite nō poteſt eſſe abſqꝫ fantaſmatibusquia ꝯnaturale eſt homini vt ſpecies ītelligibiles ī fantaſmatibus videat ſicut phūs dicit in. iij. de aīa. tamē inte-lectualis cognitio non conſiſtit in ip̄is fantaſmatibꝰ. ſedin eis contemplatur puritatem intelligibilis veritatis ethoc non ſolum in cognitione naturali. ſed etiā in eis queper reuelationem cognoſcimus. dicit enī Dyoꝰ. ij. ca. celehierar. ꝙ angeloruꝫ hierarchias mynifeſtat nobis diuīaclaritas in quibſudā ſymbolis figuratis ī cuiꝰ virtute reſtituimur in ſimplum radium .ſ. in ſimplicem cognitiōeꝫintelligibilis veritatis. ⁊ ſic intelligendū eſt quod Gregdicit quod contemplantes corporaliū rerum vmbras nōſecū trahunt. quia videlicet in eis non conſiſtit eorum cōtemplatio. ſed potius in conſideratiōe intelligibilis veritatis. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ ex verbis Greg. non datur inielligi ꝙ beatus Benedictus deū in illa viſione per eſſentiāviderit. ſed vult oſtendere ꝙ quia videnti creatorem anguſta eſt omnis creatura. conſequens eſt ꝙ ꝑ illuſtrationem diuini nominis de facili poſſit quecunqꝫ videri. vn̄ſubdit. quantumlibet .n. parum de luce creatoris aſpexitbreue ei fuit omne quod creatum eſtD ſextum ſic proceditur. Uidetur ꝙ incōuenienter oꝑatio cōtemplationis diſtinguatur ꝑ tres motus. circularem. rectum etobliquum. iiij. ca. de diui. no. Contemplatio enim tantūad quietem pertinet ẜm illud. Sap̄. viij. intrās in domūmeam conquieſcam cum illa. ſed motꝰ quieti opponiturnō ergo oꝑationes contemplatiue vite ꝑ motus deſignaridebent. ¶ Pre. Actus cōtemplatiue vite ad intellectuꝫ
pertinet ẜm ouem homo cū angelis conuenit. ſed ī angegeis aliter aſſignat Dio. hos motus qͣꝫ in anima. dicitenim motum circularem angeli eſſe ẜm illuminationespulchri et boni. motuꝫ autē circuſarem anime ẜm pluradeterminat. quorum primum ē introitus anime ab exterioribus ad ſe ipſam. ſecundum eſt quedam conuolutiovirtutum ipſius per quam anima liberatur ab errore etab exteriori occupatione. tertium autem eſt vnio ad ea q̄ſupra ſe ſunt. ſimiliter ⁊ differenter deſcribit motū rectuvtriuſqꝫ. nam motum rectum angeli dicit eſſe ſecundumꝙ procedit ad ſubiectorum ꝓuidentiam. motū auteꝫ rectum anime ponit in duobus. primo autem quideꝫ in hocꝙ progreditur ad ea que ſunt circa ipſam. ſecundo auteꝫhoc ꝙ ab exterioribus ad ſimplices contemplationes eleuatur. ſꝫ ⁊ motum obliquū diuerſimode in vtriſqꝫ. determinat. nam obliquū motum in angelis aſſignat in hoc ꝙprouidendo minus habentibus manent in idemptitatecirca deum. obliquū antem motū anime aſſignat ex eo ꝙanima illuminatur diuinis cogitationibus rationabiliter ⁊ effuſiue. nō ergo videtur cōuenienter aſſignari oꝑationes cōtemplationis ꝑ modos predictos. ¶ Pre. Ricardus de ſancto victore in libro. de cōptem latione ponitmultas alias differentias motuū ad ſimilitudinem volalatium celi. quorum quedam nūc ad altiora ſe extollunt.nunc autem in inferiora demerguntur et hoc ſepius repetere videntur. alia vero dextrorſuꝫ vl̓ finiſtrorſuꝫ diuiderunt multotiens. quedam vero monētur in anteriora vl̓poſteriora frequenter. alia vero quaſi in egyptum vertūtur ẜm latiores vel cōtractiores circuitus. quedam vero quaſi immobiliter ſuſpenſe in vno loco manent. gͦ videtur ꝙ ſint nō ſolū tres motus cōtemplationis. In cōtrariū eſt auctoritas. Dio. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut dictū ēſupra operatio intellectus in quā contemplatio eſſentialiter conſiſtit. motus dicit ẜm ꝙ motus eſt actus ꝑfecti vtphūs dicit in. iij. de aīa. Quia vero per ſeuſibilia in cognitionem intelligibiliū deuenimꝰ. oꝑationes autē ſēſibilesſine motu non fiunt. inde ē ꝙ oꝑatiōes intelligibiles qͣſimotꝰ quidē deſcribunt̉. ⁊ ẜꝫ ſimilitudinem diuerſoꝝ motuū eaꝝ differentia aſſignat̉. In motibus autem corporalibus ꝑfectiores ⁊ primi ſunt locales. vt probatur octauoethicoꝝ. ⁊ iō ſub eoꝝ ſimilitudine potiſſime oꝑationes intelligibiles deſcribunt̉. quoꝝ quidā ſunt tres differentie.nam quidā eſt circularis ẜm quē aliquid mouet̉ vniformiter circa idem centꝝ. aliꝰ aūt eſt rectus ẜm quem alqͥdꝓcedit ab vno in aliud. tertius autem ē obliquꝰ qͣſi compoſitꝰ ex vtroqꝫ. ⁊ ideo ī oꝑatiōibꝰ ītelligibilibꝰ id quodſimpliciter habet vniformitatem attribuit̉ motui circulati. oꝑatio auteꝫ intelligibilis ẜm quā ꝓcedit̉ de vno in aliud attribuitur motui recto. oꝑatō aūt ītelligibilis habēsaliquid vni formitatis ſimul cum proceſſu ad diuerſa attribuitur motui obliquo. ¶ Ad. i. gͦ dd̓ꝫ ꝙ motus corꝑales exteriores opponunt̉ quieti contēplatiōis que ītelligitur eſſe ab exterioribus occupationibus. ſꝫ motꝰ intelligibilium oꝑationū ad ipſam quieteꝫ cōtemplatiōis ꝑtinet¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ homo cōuenit ī intellectu cū angelis ingenere. ſed vis intellectiua ē multo altior in angelo qͣꝫ inhomine. et ideo alio modo. oꝑtet hos motꝰ in hominibus⁊ in angelis aſſignare ẜm ꝙ diuerſimode ſe habēt ad vniformitatem. intellectus. enim angeli habet cognitionemvni formem ſcd̓ꝫ duo. primo quidem quia nō acquitit iutelligibilem veritatem ex veritate rerū cōpoſitarū. ſecūdoquia non intelligit veritatem intelligibileꝫ diſcurſiue ſed