QueſtioCLXXX
in actu eſt principiū oꝑatiōis proprie ip̄iꝰ. ⁊ iō viuere dr̄eē vinentiū ex eo ꝙ viuētia per hoc ꝙ habent eē per ſuaꝫformā tali mō operant̉. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ vita vniuerſaliter ſumpta nō diuidit̉ per actiuā ⁊ cōtemplatiuā. ſed vitahominis qui ſpeciē ſortitur ex hoc ꝙ habet intellectū. etiō eadē eſt diuiſio intellectus ⁊ vite hūane. ¶ Ad. iij. dd̓ꝙ cōtemplatio brbet quidē quietē ab exterioribꝰ mōtibꝰnihilominus tn̄ ipſum ꝯtēplari ē quidā motus intellectus ꝓut qualibet oꝑatio dicit̉ motus. ẜꝫ ꝙ dicit phūs iijde aīa ꝙ ſentire ⁊ intelligere ſunt motus quidā. ꝓut motus dicitur actus perfecti. ⁊ hoc modo Diony. iiij. ca. dediui. no. ponit tres motus anime contemplantis .ſ. rectūcircularem ⁊ obliquumAd ſecundū ſic procediturUidetur ꝙ vita nō ſufficienter diuidat̉ ꝑ actiuā ⁊ cōtemplatiuā. Phūs enī in .i. ethi. dicit ꝙ tres ſunt vite maxīeexcellentes .ſ. voluptuoſa ciuilis q̄ videt̉ eē eadem actiue⁊ cōtēplatiua. inſufficienter. ergo diuidit vita ꝑ actiuam⁊ ꝯtēplatiuā. ¶ Pre. Augꝰ. xix. de ciui. dei ponit tria vitegenera .ſ. ocioſum qd̓ ꝑtinet ad cōtēplationē. actuoſū qd̓ꝑtinet ad vitā actiua. ⁊ addit tertiū ex vtroqꝫ compoſituꝫ.gͦ videt̉ ꝙ inſufficienter diuidat̉ vita ꝑ actiuā ⁊ ꝯtēplatiuā. ¶ Pre. Uita hoīs diuerſificat̉ ẜm ꝙ hoīes diuerſisactionibꝰ agunt. ſꝫ plura qͣꝫ duo ſunt humanaꝝ actionūſtudia. ergo videt̉ ꝙ vita debeat in plura mēbra diuidi qͣꝫin actiuū ⁊ cōtēplatiuū. ¶ Sed cōtra eſt ꝙ iſte due viteſignificant̉ per duas vxores Iacob actiua quidē ꝑ Liamcōtēplatiua vero ꝑ Rachelem. ⁊ per duas mulieres quedn̄m hoſpitio receperunt. cōtemplatiua quidē per Mariā. actiua vero per Martham vt Gregꝰ dicit. vi. moral̓.nō autē eſſet hec ꝯgrua ſignificatio ſi eſſent plureſ qͣꝫ duevite. ergo ſufficienter diuidit̉ vita ꝑ actiuā ⁊ ꝯtēplatiuaꝫ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut dictū ē. diuiſio iſta dat̉ de vita hūana. que quidē attendit̉ ẜm intellectum. intellectus auteꝫdiuidit̉ ꝑ actiuū ⁊ ꝯtēplatiuū. qꝛ finis intellectiue cognitionis vel eſt ip̄a coguitio veritatis qd̓ ꝑtinet ad ītellectūꝯtemplatiuū. vel eſt aliqua exterior actio qd̓ pertinet ad ītellectū practicū ſiue actiuū. ⁊ iō vita etiā ſufficienter diuidit̉ ꝑ actiuā ⁊ cōtēplatiuā. ¶ Ad .i. ergo dd̓m. ꝙ vita voluptuoſa ponit finē in delectatione corꝑali que cōīs ē nobis ⁊ brutis. vn̄ ſic ut phūs ibidē dicit. eſt vita beſtialis ꝓpter qd̓ nō cōp̄hendit̉ ſub pn̄ti diuiſione ꝓut vita humana diuidit̉ in actiuā ⁊ cōtēplatiuā. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ media ꝯficiunt̉ ex extremis. ⁊ iō virtute cōtinent̉ in eis. ſicuttepidum in calido ⁊ frigido. ⁊ pallidū ī albo ⁊ nigro. ⁊ ſimiliter ſub actiuo. ⁊ cōtēplatiuo cōprehenditur id qd̓ eſtex vtroqꝫ cōpoſitū. ⁊ tn̄ ſicut in quolibet mixto p̄dominataliqd̓ ſimpliciū ita etiamˡ in medio genere vite ſuperhabundat. qn̄qꝫ quidē cōtēplatiuū. qn̄qꝫ vero actiuū 7Adiij. dd̓m ꝙ omnia ſtudia humanarū actionū ſi ordinent̉ad neceſſitatem preſentis vite ẜm rōnem rectā pertinentad vitam actiuā qͥ per ordinatas actiones cōſulit neceſtitati vite preſentis. ſi autē deſeruiant cōcupiſcētie cuicunqꝫ ꝑtinēt ad vitam voluptuoſaꝫ q̄ nō ꝯtinet ſub vna actiua. hūana vero ſtudia queⁱ ordinant̉ ad conſiderationemveritatis pertinent ad vitam contem platiuam.Queſtio CLXXXEinde conſideranduꝫeſt de vita contemplatiua. Et circa hoc querūtur octo. ¶ Primo vtrum vita contemplati
ua pertīeat tantum ad intellectum anconſiſtat etiam inaffectu. ¶ Secundo vtrum ad vitam contemplatiuampertineant virtutes morales. ¶ Tertio vtrum vita contēplatiua conſiſtat ſolū in vno actu aūt ī pluribꝰ. ¶ Quarto vtrum ad vitam contēplatiuā pertineat ꝯſideratio cuiuſcumqꝫ veritatis. Quīto rtram vita cōtemplatiua hominis ī hoc ſtatu poſſit eleuari vſqꝫ ad dei viſionē. Sꝫxto de motibus cōtēplationis quos Diony. aſſignat. iiijca. de diui. no. ¶ Septimo de delectatione contēplatiōisOctauo de duratione contemplationis.Ad primum ſic procediturUidetur ꝙ vita contemplatiua nihil habeat in effectu. ſꝫtotum in intellectu. Dicit enim Phūs in. ij. metha. ꝙ finis cōtēplationis ē veritas. veritas autē pertinet ad ītellectum totaliter. ergo videtur ꝙ vita contemplatiua totaliter in intellectu conſiſtat. ¶ Pre. Gregꝰ dicit ī. vi. moral̓. ꝙ Rachel que interpretatur viſum principij vitamcontemplatiuam ſignificat. ſed viſio principij ꝑtinet proprie ad intellectum. ergo vita contemplatiua proprie adintellectum pertinet. ¶ Pre. Gregꝰ dicit ſuꝑ Ezech. ꝙad vitam contemplatiuam pertinet ab exteriori actionequieſcere. ſed vis affectiua ſiue appetitiua inclinat ad extetiores actiones. ergo videtur ꝙ vita contemplatiua nonpertineat aliquo modo ad vim appetitiuam. ¶ Sed contra eſt ꝙ Gregꝰ ibideꝫ dicit ꝙ contemplatiua vita ē charitatem dei ⁊ proximi tota mente retinere ⁊ ſoli deſiderioconditoris inherere. ſed deſiderium ⁊ amor ad vim affectiuam ſiue appetitiuam pertinent. vt ſupra habitum eſt. exgo etiam vita contemplatiua habet aliquid ī vi affectiuaſiue appetitiua. ¶ Rn̄. dicendū ꝙ ſicut dictuꝫ eſt. vita cōcemplatiua illorum eſſe dicitur qui principaliter intēdūtꝯtēplationi veritatis. intentio aūt eſt actus voluntatis. vtſupra habitū ē. qꝛ intētio ē de fine q̄ ē voluntatis obiectū⁊ ideo vita cōtemplatiua quantū ad ipſam eſſentiā actionis pertinet ad intellectum. quantū autē ad id quod mouet ad exercendam talem operationē pertinet ad volūtatem que mouet oēs alias potentias. ⁊etiam intellectū adſuum actum vt ſupra dictum eſt. mouet autē vis appetitiua ad aliquid inſpiciendumᶠ vel ſenſibiliter vel intelligibiliter. qn̄qꝫ quidē ꝓpter amorem rei viſe. quia vt diciturMatth. vi. vbi ē theſaurus tuus ibi ē ⁊ cor tuum. quādoqꝫ aūt ꝓpter amorem ipſius cognitionis quam quis ex īſpectione conſequitur. ⁊ propter hoc Oregꝰ. conſtituit vitā cōtemplatiuam in charitate dei. inquantū .ſ. aliquis exdilectione dei inardeſcit ad eius pulchritudinē ꝯſpiciēdā⁊ quia vnuſquiſqꝫ delectatur cū adeptus fuerit id quodamat. ideo vita cōtemplatiua terminatur ad delectationēque eſt in affectu. ex qua etiam amor intendit̉. ¶ Ad. i. gͣdicendum ꝙ ex hocipſo ꝙ veritas eſt finis contemplationis habet rōnem boni appetibilis ⁊ amabilis ⁊ delectantis. ⁊ ẜm hoc pertinet ad vim appetitiuam. ¶ Ad. ij. dd̓.ꝙ ad ipſam viſionē primi prīcipij .ſ. dei. incitat amor ipſius. Unde Gregꝰ. dicit ſuper Ezech. ꝙ vita contemplatiua calcatis curis omnibus ad videndam faciē ſui creatoris inardeſcit. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ vis appetitiua mouet nonſolum membra corporalia ad exteriores actiones exercēdas. ſed etiam intellectum ad exercendam operationē cōemplationis. vt dictum eſt.D ſecundum per ꝙ vittutes moſic proœditur. Uirales ꝑtineāt ad vitā ꝯtēplatiuā. dic̄. n. gregꝰ. ſuꝑ Ezech.