QueſtioCXLI
ctarōes. ¶ Pre. Ad tꝑantiā ꝑtinet moderationis gr̄a. vtAmbr. dicit in. i. de officijs. ꝙ ad tꝑantiā ꝑtinet oīs ſedatio ꝑturbationū aī ⁊ reꝝ modꝰ. oportet aūt modū ponerenō ſolū in ꝯcupiſcētijs ⁊ delectatōibꝰ ſed etiā in exterioribus actibus ⁊ quibuſlibet exterioribus. ergo tꝑantia noneſt ſolū circa ꝯcupīas ⁊ delectatōes. ¶ Sed ꝯͣ ē qd̓ Iſid.dicit in li. etymologiaꝝ ꝙ tꝑantia eſt qͣ libido cōcupīaqꝫrefrenat̉ ¶ Rn̄. dd̓ ꝙ ſicut ſupͣ dictū eſt. ad virtute motalē ꝑtinet ꝯẜuatio boni rōnis ꝯtra paſſiones rōni repugnātes. motꝰ aūt paſſionū aīe eſt duplex. vt ſupͣ dictū eſtcū de paſſionibꝰ ageret̉. vnꝰ qͥdē ẜm ꝙ appetitꝰ ſenſitiuꝰ ꝓſeqͥt̉ ſenſibliia ⁊ corꝑalia bona. aliꝰ aūt ẜm ꝙ refugit ſenſibilia ⁊ corꝑalia mala. primꝰ aūt motus appetitꝰ ſenſitiuip̄cipue repugnat rōni ꝑ īmoderātiā. nā bona ſenſibilia ⁊corꝑalis ẜm ſuā ſpēm ꝯſiderata nō repugnāt rōni ſꝫ magis ẜuin̄t ei ſic̄ inſtrumēta quibꝰ rō vtit̉ ad ꝓſecutionemꝓprij finis. repugnat aūt ei p̄cipue ẜm ꝙ appetitꝰ ſenſitiuus in ea tendit nō ẜm modū rōnis. ⁊ iō ad ꝟtutē moralēꝑtinet ꝓprie hmōi paſſiones moderari q̄ importāt ꝓſecucutionē boni. motus aūt appetitus ſenſitiui refugētis mala ſenſibilia p̄cipue ꝯͣriat̉ rōni. nō quidē ẜm ſuā īmoderātiā ſꝫ maxīe ẜm ſuū effectū. ꝓut .ſ. aliqͥs refugiedo mala ſēſibilia ⁊ corꝑalia q̄ interdū cōmittātur bonū rōnis. ꝑ ꝯſequēs diſcedit ab ip̄o bono rōnis. ⁊ iō ad virtutē moraleꝫꝑtinet in hmōi firmitatē p̄ſtare in bono rōnis. ſic̄ ergo vitus fortitudīs de cuiꝰ rōne eſt firmitatē p̄ſtare p̄cipue ꝯſiſtit circa paſſionē ꝑtinentē ad fugā corꝑaliū maloꝝ .ſ. circa timorē. ex ꝯſequēti aūt circa audaciā q̄ aggredit̉ terribilia ſub ſpē alicuiꝰ boni. ita etiā tꝑantia q̄ īportat moderatōeꝫ qͣndā p̄cipue cōſiſtit circa paſſiōes tendētes in bōaſenſibilia .ſ. circa ꝯcupīam ⁊ delectatōꝫ. ex ꝯſequēti aūt circa triſticias q̄ ꝯtingūt ex abſentia taliū delectationū. nā ſicut audacia p̄ſupponit t̓ribilia. ita etiā trifticia talis ꝓuenit ex abſentia p̄dictaꝝ delectationū. ¶ Ad .i. ergo dd̓ ꝗſicut ſupra dictū eſt cū de paſſionibꝰ ageret̉. paſſiones queꝑtinēt ad fugā mali p̄ſupponūt paſſiones q̄ ꝑtinēt ad ꝓſecutionē boni. ⁊ paſſiones iraſcibil̓ p̄ſupponūt paſſiones cōcupiſcibilis. ⁊ ſic dū tꝑantia directe modificat paſſiōes cōcupiſcibil̓ tendētes in bonū. ꝑ qͣndā ꝯſequētiā modificatoēs alias paſſioneſ inqͣꝫtū ad moderantiā prioꝝ paſſionūſeqͥtur moderātia poſterioꝝ. qͦ enī nō īmoderate ꝯcupiſcitcōſeq̄ns eſt vt moderate ſperet. ⁊ moderate de abſentia cōcupiſcibiliū triſtet̉. ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ cōcupīa īportat īpetuꝫquendā appetitꝰ in delectabile qui indiget refrenatōne. qd̓ꝑtinet ad tꝑantiā. ſꝫ timor īportat retractionē quandā aīab aliquibꝰ malis. cōtra qd̓ indiget hō aī firmitate quā p̄ſtat fortitudo. ⁊ iō tꝑantia ꝓprie eſt circa ꝯcupīas. fornitudo circa timores. ¶ Ad. iij. dd̓ ꝙ exterioreſ actus ꝓcedūtab interioribꝰ aīe paſſionibꝰ. ⁊ iō moderatio eoꝝ depēdeta moderatione interioꝝ paſſionū.Ad quartum ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ tꝑantia nō ſolū ſit circa cōcupiſcētias ⁊ delectatōnes tactꝰ. Dic̄ enī Aug. in li. de moribꝰ ecileſie ꝙ munꝰtꝑantie eſt in cohercēdis ſedādiſqꝫ cupiditatibꝰ quibꝰ verſamur in ea q̄ nos auertūt a legibꝰ dei ⁊ a fructu bonitatiſeiꝰ. ⁊ poſt pauca ſubdit. ꝙ officiū tꝑantie eſt ꝯtēnere oēscorꝑales illecebras. laudeqꝫ ppl̓arē. ſꝫ nō ſolū cupiditateſdelectationū factus cōuertūt nos a legibꝰ dei ſed etiā ꝑtinent ad illecebras corꝑales. ⁊ ſil̓r cupiditates diuitiaꝝ. vl̓etiā mūdane glorie. Un̄ d̓r. i. ad Timo. vlt. ꝙ radix oīuꝫmaloꝝ eſt cupiditas. ergo tꝑantia nō ē ſolū circa cōcupīas
delectationū tactus. ¶ Pre. Phūs dicit in. iiij. ethi. ꝙille qui eſt ꝑuis dignus ⁊ his dignificat ſeip̄m eſt tꝑatuſnon aūt magnanimꝰ. ſed honores ꝑui vel magni de quibꝰibi loqͥtur nō ſunt delectabiles ẜm tactū ſꝫ ẜm apprehenſionē aīalem. ergo tꝑantia nō eſt ſolū circa cōcupiſcētias d̓lectationū tactus. ¶ Pre. Eaq̄ ſunt vniꝰ generis vident̉eadē rōe ꝑtinere ad materiā alicuiꝰ ꝟtutis. ſꝫ oēs delectatōes ſenſuū vident̉ eē vniꝰ generis. ergo pari rōne ꝑtinētad materiā tꝑantie. ¶ Pre. Delectatōes ſpūales ſūt maiores qͣꝫ corꝑales. vt ſupra habitū eſt cū de paſſiōibꝰ ageret̉. ſed qn̄qꝫ ꝓpt̓ ꝯcupīas delectationū ſpūaliū aliqͦ diſcedūt a legibꝰ dei a ſtatu virtutis. ſic̄ ꝓpter curioſitatē ſcīe.vn̄ ⁊ prīo hoī diabolꝰ ſcīam ꝓmiſit. Gen̄. ij. dicēs. Eritisſicut dij ſciētes bonū ⁊ malū. ergo nō ſolū tꝑantia ē ciredelectatōes tactus. ¶ Pre. Si delectatōes factꝰ eſſent ꝓpria materia tꝑantie oporteret ꝙ circa oēs delectatōes tactus tꝑātia eēt. non aūt eſt circa oēs. puta circa eas q̄ ſūtin ludis. ergo delectatōes factꝰ nō ſunt ꝓpria materia tꝑātie. ¶ Sꝫ ꝯtra eſt qḋ phūs dicit in. iij. eihi. ꝙ tꝑantia ꝓprie eſt circa cōcupīas ⁊ delectatōes factꝰ. ¶ Rn̄. dd̓ꝫ ꝙſicut ſupra diciū ē. ita eſt tꝑātia circa ꝯcupīas ⁊ delectationes ſicut fortitudo eſt circa timores ⁊ audacias. fortitudo aūt eſt circa timores ⁊ audacias reſpectu maximoꝝ maloꝝ quibuſ ip̄a natura extinguit̉. q̄ ſunt ꝑicula mortis vn̄ſil̓r tꝑantia oportet ꝙ ſit circa cōcupiſcētias maxīaꝝ delectationū. ⁊ qꝛ delectatio cōſequit̉ oꝑationē naturalē tātoaliq̄ delectatōes ſunt vehemētiores quāto conſequunturoꝑatōes magis naturales. maxīe aūt naturales aīalibusſunt oꝑatōes quibꝰ ꝯẜuat̉ natura indiuidui ꝑ cibū ⁊ potū. ⁊ natura ſpēi ꝑ ꝯiūctionē maris ⁊ femine ⁊ iō circa delectatōes ciboꝝ ⁊ potuū. ⁊ circa delectōes venereoꝝ ē ꝓprietꝑantia. hmōi aūt delectatōes ꝯſequūtur ſenſum tactꝰ. vn̄relinquit̉ ꝙ tꝑantia ſit circa delectatōes factus. ¶ Ad. i.ergo dd̓ ꝙ Aug. ibi videt̉ acciꝑe tꝑantiā nō ẜm ꝙ ē ſpāl̓virtus habēs determinatā materiā. ſed ẜm ꝙ ad eā ꝑtinetmoderatio rōnis in quacūqꝫ materia q̄ ꝑ tinet ad generalem ꝯditionē virtutis. qͣꝫuis etiā dici poſſit ꝙ ille qͥ pōt refrenare maximas delectatōes. multo etiā magis pōt refrenare minores delectatōes. ⁊ iō ad tꝑantiā principalit̓ qͥdē⁊ ꝓprie ꝑtinet moderari cōcupiſcētias delectationū tactusſcd̓ario aūt alias cōcupiſcētias. ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ phūs ibirefert nomē tꝑantie ad moderationē exterioꝝ reꝝ. dū. ſcꝫaliquis tendit in aliqͣ ſibi cōmēſurata. nō aūt ꝓut refert̉ad moderatōr affectionū aīe q̄ ꝑtinet ad virtuteꝫ tꝑantie.¶ Ad .iij. dd̓ ꝙ delectatōes alioꝝ ſenſuū aliter ſe habētin hoībꝰ ⁊ alit̓ in alijs aīalibꝰ. in alijs enī aīalibꝰ ex alijsſenſibꝰ nō cauſant̉ delectatōes niſi in ordine ad ſenſibiliatactus. ſicut leo delectat̉ vidēs ceruū vel audiēs vocē eiusꝓpter cibū. hō aūt delectat̉ ẜm alios ſenſus nō ſolū ꝓpterhoc ſed etiā ꝓpter ꝯuenientiā ſenſibiliū. ⁊ ſic circa delectatōes alioꝝ ſenſuū inqͣꝫtū referūtur ad delectatōes tactꝰ eſttꝑantia. nō principalit̓ ſed ex cōſequēti. inqͣꝫtū aūt ſenſibilia alioꝝ ſenſuū ſunt delectabilia ꝓpt̓ ſui cōueniētiā. ſicutcū delectat hō in ſono bn̄ armonizato. iſta delectatio nō ꝑtinet ad cōſeruationē nature. vn̄ non habent hmōi paſſiones illā principalitatem vt circa eas anthonomatice tꝑantia dicat̉. ¶ Ad. iiij. dd̓ ꝙ delectatōes ſpūales ⁊ ſi ẜm ſuānaturā ſint maiores delectatōibꝰ corꝑalibꝰ. tn̄ nō ita ꝑcipiūtur ſenſu. ⁊ ꝑ cōſequēs nō ita vehementer afficiūt appetitū ſenſitiuū. ꝯtra cuius īpetū bonū rōnis cōẜuat̉ ꝑ mōralē virtutē. vel dicendū ꝙ delectatōes ſpūales ꝑ ſe loq̄ndo ſunt ẜm rōnem. vn̄ nō ſunt refrenāde niſi ꝑ accidens.