Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioCXXVIII

inſufficiēter Tulliꝰ ꝑtes fortitudinis enumerat Pre.Ariſ. in. iij. ethi. ponit quinqꝫ modos fortitudinis. quarūprima ē politica fortiter oꝑatur ꝓpter timorē vel exhonorationis vel pene. ſcd̓a eſt militaris fortiter operaturpropter artē vel experientiam rei publice. tertia eſt fortitudo que fortiter operatur ex paſſione precipue ire. quartaeſt fortitudo que fortiter operatur propter ꝯſuetudinemvictorie. quinta eſt fortitudo que fortiter operat̉ propterinexperientiam periculorū. has auteꝫ fortitudines nullap̄dictarum enumerationum continet. ergo p̄dicte enumerationes partium fortitudinis vidētur eſſe incōueniētes Rn̄. dd̓m ſicut ſupra dictum eſt. alicuius virtutispoſſunt eſſe triplices partes .ſ. ſubiectiue. ītegrales potentiales. fortitudini autem ẜm eſt ſpecialis virtuspoſſunt aſſignari partes ſubiectiue eo non diuiditur īmultas virtutes ſpecie differentes. quia eſt circa materiāvalde ſpecialem. aſſignantur autem ei partes quaſi ītegrales potentiales. integrales quidem ẜm ea que oportet concuriere ad actum fortitudinis. potentiales auteꝫẜm ea que fortitudo obſeruat circa difficilima .ſ. circa pericula mortis. alique alie virtutes obſeruant circa quaſdam alias materias minus difficiles. que quideꝫ virtutes adiunguntur fortitudini ſicut ſecundarie principali.Eſt auteꝫ ſicut ſupra dictum eſt duplex fortitudinis actꝰſcꝫ aggredi ſuſtinere. Ad actum auteꝫ aggrediēdi duorequiruntur. quorum primum pertinet ad animi preparationem. vt ſcꝫ aliquis promptum animū habeat ad aggrediendum. qͣꝫtum ad hoc ponit Tullius fiduciaꝫ. vn̄dicit fiducia eſt per quā magnis honeſtis rebꝰ multum ipſe animus in ſe fiducie cum ſpe collocauit. Scd̓ꝫautem pertinet ad operis executionem. ne ſcꝫ aliquis deficiat ī executione illoꝝ que fiducialiter inchoauit. qͣꝫtūad hoc ponit Tullius magnificentiam. vnde dicit magnificentia eſt rerum magnarū excelſarum cum animiampla quadam ſplendida propoſitione cogitatio atqꝫadminiſtratio .i. executio. vt ſcꝫ amplo propoſito adminiſtratio non deſit. hec ergo duo ſi coarcentur ad propriammateriam fortitudinis. ſcꝫ ad pericula mortis erūt quaſipartes integrales ipſius ſine quibus fortitudo eſſe nonpoteſt. ſi autem referantur ad aliquas alias materias inquibus eſt minus difficultatis erunt virtutes diſtinctea fortitudine ẜm ſpeciem ſuam. tamen adiungentur ei ſicut ſecūdariū principali. ſicut magnificētia a philoſophoin. iiij. ethi. ponitur circa magnos ſumptus. magnanimitas autē que videtur idem eſſe fiducie circa magnos honores. Ad alium autem actum fortitudinis qui eſt ſuſtinere duo requiruntur. quorum primum eſt ne difficultate īminentium malorum animus frangatur triſticiaꝫ decidat a ſua magnitudine. qͣꝫtum ad hoc ponit patietiam. vnde dicit patientia eſt hone ſtatis aut vtilitatiscauſa rerum arduarū aut difficilium volūtaria. aut diuturna perpeſſio. Aliud autē eſt vt ex diuturna difficiliūpaſſione homo non fatigetur vſqꝫ ad hoc deſiſtat. ẜmillud ad Heb. xij. Non fatigemini animis veſtris deficiētes. qͣꝫtum ad hoc ponit perſeuerantiam. vnde dicitperſeuerantia eſt in ratione bene conſiderata ſtabilis etperpetua permanſio. hec etiam duo ſi cohercētur ad propriam materiam fortitudinis erunt partes quaſi integrales ipſius. ſi autem ad quaſcūqꝫ matērias difficiles referantur. erunt virtutes a fortitudine diſtincte. et tamē eiadiungentur ſicut ſcd̓arie principali. Ad. j. ergo dd̓m magni ficētia circa materiaꝫ liberalitatis addit quādā

magnitudinem que pertinet ad rationeꝫ ardui qd̓ ē obiectum iraſcibilis quā principaliter perficit magnitudo.ex hac ꝑte ꝑtinet ad fortitudinem. Ad. ij. dd̓m ſpēsqua quis de deo ꝯfidit ponitur virtꝰ theologica. vt ſuprahabitum eſt. ſed fiduciam que nunc ponitur fortitudinis ꝑs habet homo ſpem in ſeipſo. tn̄ ſub deo. Ad. iij.dd̓m quaſcūqꝫ res magnas aggredi videt̉ ꝑiculoſumeſſe. qꝛ in his deficere ē valde nociuū. vn̄ etiā ſi magni ficētia fiducia circa q̄cunqꝫ alia magna operanda vel aggredienda ponātur. habēt quandā affinitatem cum fortitudine ratione periculi īminētis. Ad. iiij. dd̓m patientia ſolū patit̉ pericula mortis circa eſt fortitudoabſqꝫ ſuꝑabundanti triſticia. ſꝫ etiā q̄cunqꝫ alia difficiliaſiue periculoſa. ẜm hec ponitur virtus ꝯiuncta fortitudini. inqͣꝫtum aūt eſt circa pericula mortis eſt pars integralis ipſius. ¶Ad. v. dd̓m ꝑſeuerātia ẜm dicittinuitatem boni oꝑis vſqꝫ in finem circūſtanna oīs virtutis eſſe poteſt. ponitur autem pars fortitudinis ẜmdictū ē. Ad. vi. dd̓m Macrobius ponit quattuordicta a Tullio poſita. ſcꝫ fiduciam. magnificentiā. tolerātiam quā ponit loco patientie. firmitatem quam ponitloco ꝑſeuerantie. ſuꝑaddit autē tria quoꝝ duo .ſ. magnanimitas ſecuritas a Tullio ſub fiducia cōprehendūturſed Macrohius magis ſpecialia diſtinguit. fiduciaimportat ſpem hominis ad magna. ſpes autē cuiuſlibetrei p̄ſupponit appetitū ī magna ꝓtenſum deſideriū. qd̓ꝑtinet ad maguanimitatē. dictuꝫ eſt enim ſupra ſpēsp̄ſupponit amorem deſideriū rei ſperate. Uel pōt melius dici fiducia ꝑtinet ad ſpei certitudinem. magnanimitas aūt ad magnitudinem rei ſperate. ſpes aūt firmaeſſe non poteſt niſi amoueatur ꝯtrarium. qn̄qꝫ enim aliquis quātū ex ſeipſo ē ſperat aliquid. ſꝫ ſpēs tollit̉ ꝓpterimpedimētum timoris. timor enī quodāmodo ſpei cōtrariat̉. vt ſupra habitū eſt. ideo Macrobiꝰ addit ſecuritatem excludit timorem. tertiū aūt addit .ſ. cōſtantiā queſub magni ficētia cōprehendi pōt. oportet enī in his quemagnifice aliqͥs facit ꝯſtantē animū habere. ideo Tullius ad magnificentiaꝫ ꝑtinere dicit. ſolū adminiſtrationem rerū magnarū. ſꝫ etiā animi amplā excogitationēip̄aꝝ. pōt etiā ꝯſtantia ad ꝑſeuerātiā ꝑtinere. vt ꝑſeuerāsdicatur aliquis ex eo deſiſtit propter diuturnitateꝫꝯſtans aūt ex eo non deſiſtit propter q̄cunqꝫ alia repugnātia. Illa etiā Andronicus ponit ad eadem ꝑtinerevidētur. ponit enī ꝑſeuerantiā magnificentiā cum Tullio Macrobio. magnanimitatē autem cum Macrobio.leuya autem eſt idem qd̓ patiētia vel tolerantia. dicit enī leuya eſt habitus promptus tribuēs ad conari qualiaoportet ſuſtinere qua ratio dicit. epicheia aūt bona animoſitas idem videt̉ eſſe qd̓ ſecuritas. dicit enī ē roburanime ad ꝑficiēdū oꝑa ip̄iꝰ. virilitas aūt videt̉ idē eſſe qd̓fiducia. dicit enī virilitas ē habitꝰ ſe ſufficiēs tributꝰī his ẜm virtute ſunt. magnificētie aūt addit andragachiam quaſi virilem bonitatē apud nos ſtrenuitas poteſt dici. ad magnificētiā autē pertinet non ſolum homo cōſiſtat in executione magnorum operum qd̓ ꝑtinetad ꝯſtantiam. ſed etiam cum quadam virili prudentia etſolitudine ea exequatur qd̓ pertinet ad audragachiam ſiue ſtrenuitatem. vnde dicit andragachia eſt viri virtus adinuentiua communicabilium operum. et ſic patet omnes huiuſmodi partes ad quattuor principales reducn̄t̉ quas Tullius ponit. Ad. viij. dd̓m illa qͥnqꝫ que ponit Ariſtoteles deficiūt a vera ratione virtutis