QueſtioLXXXVIII

Predijs tenentur ſoluere decimas parochiali cccleſie. ſicut⁊ alij: etiam ſi ipſi ſunt eiuſdem eccleſie clerici. quia alid̓eſt habere aliquid vt proprium aliud vt cōmune. prediaꝟo eccleſie non ſunt ad decimas ſoluendas obligata. etiāſi ſint infra terminos alterius parochie. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙreligioſi qui ſunt clerici ſi habeant curam animarum ſpiritualia populo diſpenſantes non tenent̉ decimas dare .ſꝫpoſſunt eas recipere. De alijs ꝟo religioſis etiā ſi ſint clerici qui non diſpenſant populo ſpiritualia eſt alia ratio. ipſi enī tenent̉ de iure cōmuni decimas dare. habent tamenaliquam immunitatem ẜm diuerſas confeſſiones eis a ſede apoſtolica factas. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ in veteri lege primitie debebantur ſacerdotibus. decima aūt leuitis. ⁊ qꝛ ſubſacerdotibus leuite erant. dn̄s mandauit vt ipſi loco primitiarū ſoluerent ſummo ſacerdoti decimam decime. vnde nunc eadem ratione tenentur clerici ſummo pontificidecimam dare ſi exigeret. naturalis enī ratio dictat ꝙ illiſqui habent curaꝫ animarum. de cōmuni multitudinis ſtatu prouideatur. vnde poſſint exequi ea que ꝑtinent ad cōmunem ſalutem. ¶ Ad. iiij. dd̓m ꝙ decime debent cedere in ſubuentionem pauperum per diſpenſationem clericorum. ⁊ ideo pauperes non habent cauſam accipiendi decimas. ſed tenent̉ eas dare. ¶ Qō LXXXVIIIEinde cōſiderandūeſt de voto ꝑ quod aliquid deo promittit̉. Etcirca hoc queruntur duodeciꝫ. primo quid ſitvotum. ſcd̓o quid cadit ſub voto. tertio de obligatione voti. quarto de vtilitate vouendi. quinto cuius virtutis ſitactꝰ. ſexto vtꝝ magis meritoriū ſit facere aliqͥd ex voto qͣꝫſine voto. ſeptimo d̓ ſolēnitate voti. octauo vtꝝ poſſint vouere qui ſunt pote ſtati alterius ſubiectī nono vtruꝫ pueri poſſint voto obligari ad religionis ingreſſum. decimovtrū votū ſit diſpenſabile vel cōmutabile. vndecimo vtꝝin ſolēni voto cōtinentie poſſit diſpenſari. duodecimo vtꝝrequirat̉ in diſpenſatione voti ſuperioris auctoritas.Ad primum ſic proceditur.Uidet̉ ꝙ votum conſiſtat in ſolo propoſito voluntatis.qꝛ ẜm quoſdam votum eſt cōceptio boni ꝓpoſiti cum animi deliberatione firmata qua quis ad aliquid faciendū vl̓non faciendū ſe deo obligat. ſꝫ cōceptio boni propoſiti cūoībus que addunt̉ pōt in ſolo motu voluntatis conſiſtere. ergo votum in ſolo ꝓpoſito voluntatis ꝯſiſtit. ¶ Pre.Ip̄m nomen voti videt̉ a voluntate aſſumptū. diciturenī aliquis ꝓprio voto facere que voluntarie facit. ſed propoſitum eſt actus voluntatis. promiſſio aūt rationis. erzo votū in ſolo actu volūtatis ꝯſiſtit. ¶ Pre. Dn̄s dicitLuc̄. ix. Nemo mittens manum ad aratrum ⁊ aſpiciēs retro aptus eſt regno dei. ſed aliquis ex hoc ipſo ꝙ habet ꝓpoſitum benefaciendi. mittit manum ad aratrum. ergo ſiaſpiciat retro deſiſtens a bono ꝓpoſito. nō eſt aptuſ regnodei. Ex ſolo ergo bono propoſito aliquiſ obligat̉ apud deum. etiam nulla promiſſione facta. ⁊ ita videt̉ ꝙ in ſolo ꝓpoſito voluntatis votum conſiſtat. ¶ Sed contra eſt qd̓dicitur Eccl̓s. v. Si quid vouiſtis deo ne moreris reddere. diſplicet enī ei infidelis ⁊ ſtulta promiſſio. ergo vouere eſt promittere. ⁊ votum eſt promiſſio ¶ Rn̄. dd̓m ꝙbotum quandā obligationem importat ad aliquid faciendum vel dimittendum. Obligat aūt homo ſe hmōi ad aliquid ꝑ modum promiſſionis. que eſt rationis actus adquam pertinet ordinare. ſicut enī homo imperando vl̓ deꝰ

precando ordinat quodammodo quid ſibi ab alijs fiai. itapromittendo ordinat. quid ipſe pro alio facere debeat. ſedpromiſſio que ab homine fit hōi. non poteſt fieri niſi perverba vel quecunqꝫ exteriora ſigna. deo aūt poteſt fieri ꝓmiſſio ꝑ ſolam interiorem cogitationem. quia vt dicituri. Regum. xvi. homines vident ea quę parent. ſed deusintuetur cor. Exprimuntur tamen quandoqꝫ verba exteriora. vel ad ſuijpſius excitationem ſicut circa orationemdictum eſt. vel etiam ad alios conteſtandum. vt non. ſolūdeſiſtāt a fractiōe voti ꝓpter timorē dei. ſed etiā propter reuerentiam hominum. promiſſio aūt procedit ex propoſito faciendi. propoſitum aūt aliquam de liberationem preexigit cum ſit actus voluntatis deliberate. Sic ergo ad votum tria ex neceſſitate requirunt̉. primo quidem deliberatio. ſcd̓o propoſitum voluntatis. tertio promiſſio in quaperficitur ratio voti. Superaddunt̉ vero quandoqꝫ ⁊ aliaduo ad quandam voti confirmationem .ſ. pronunciatiooris. ẜm illud pͣs. Reddam tibi vota mea que deſtinxer̄tlaiba mea. ⁊ iterum. teſtimonium aliorum. Unde magiſter dicit. xxxviij. diſ. quarti libri ſententiarum. ꝙ votumeſt teſtificatio quedam promiſſionis ſpontanee que deo⁊ de his que ſunt dei fieri debet. qͣꝫuis teſtificatio poſſit adinteriorem teſtificationem proprie referri. ¶ Ad i. ergodd̓m ꝙ conceptio boni propoſiti non firmatur ex aīmi deliberatione niſi promiſſione deliberationem conſequente. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ voluntas mouetꝭ rationem ad promittendum aliquid circa ea que eius voluntati ſubdunt̉.⁊ pro tanto votum a voluntate accipit nomen quaſi a primo mouente. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ ille qui mittit manu adaratrum iam facit aliquid. ſed ille qui ſolum proponit n̄dum aliquid facit. ſed quando promittit iam incipit ſe exhibere ad faciendum. licet nondum impleat quod promittit. ſicut ille qui ponit manum ad arandum. nondumerat. iam tn̄ ponit manum ad arandum.Ad ſecundū ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ votum non ſemꝑ debeat fieri d̓ meliori bono. dicitur enī melius bonum quod ad ſupererogationem pertinet. ſed votum non ſolum fit de his que ſunt ſuꝑerogationis. ſed etiam de his que ꝑtinent ad ſalutem. nam etiam⁊ in baptiſmo vouent homines abrenunciare diabolo. etpompis eius ⁊ fidem ſeruare vt dicit glo. ſuper illud pͣs.Uouete ⁊ reddite dn̄o deo veſtro. Iacob etiam vouit ꝙeſſet ei dn̄s in deuꝫ vt habet̉ Gen̄. xxviij. hoc aūt maximeē de neceſſitate ſalutis. ergo votum non ſolum fit de meliori bono. ¶ Pre. Iepte in cathalogo ſanctorum ponit̉:vt patet Debre. xi. ſed ipſe filiam innocentem occidit ꝓpter votum. vt habet̉ Iudi. xi cum ergo occiſio innocentis non ſit melius bonum. ſed ſit ẜm ſe illicitum. videt̉ ꝙvotum fieri poſſit non ſolum de meliori bono. ſed etiamde illicitis. ¶ Pre. Ea que redundant in detrimentum ꝑſone. vel que ad nihilum ſunt vtilia. non habent rationemmelioris boni. ſed quandoqꝫ fiunt aliqua vota de immoderatis vigilijs ⁊ ieiunijs. que vergunt in periculum perſone. quandoqꝫ etiam fiunt aliqua vota de aliquibus indifferentibus. ⁊ ad nihil valentibus. ergo non ſemper votum eſt melioris boni. ¶ Sed cōtra eſt quod dicit̉ Deūtero. xxiij. Si nolueritis polliceri abſqꝫ peccato eris. ¶Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut dictum eſt. votum eſt promiſſio deo facta. promiſſio aūt eſt alicuius quod quis pro aliquo voluntarie facit. non enī eſſet promiſſio ſed cominatio ſi qͥsdiceret ſe contra aliquem facturum. ſimiliter vana eſſet

o3