QueſtioLXXXV II
ſignat aliquid in futurum. qui enī decimam dat que eſtpiectionis ſignū. eo ꝙ denarius eſt quodāmō numerꝰ ꝑfectus quaſi primus limes numeroꝝ. vltra quē num erūnon ꝓcedunt. ſed reuertunt̉ ab vno nouē ſibi ꝑtibus reſeruatis. ꝓteſtat̉ quaſi in quodā ſigno ad ſe ꝑtinere imꝑfectōꝫ. ꝑ ectōeꝫ ꝟo q̄ erat futura ꝑ xp̄m eſſe expectandā adeo nec tn̄ ꝓpter hoc eſt cerimoniale preceptum ſed iudiciale. vi dictū eſt. Eſt aūt hec differentia inter cerimonialia ⁊iudicialia legis p̄cepta. vt ſupra diximus. ꝙ cerimonialia illicitū eſt obſeruare tꝑe legis nouē. iudicialia ꝟo ⁊ ſi n̄obligent tꝑe grē. tn̄ poſſunt obſeruari abſqꝫ pctō. ⁊ ad eorum obſeruantiā aliqͥ obligant̉ ſi ſtatuat̉ auctoritate eoruꝫ quoꝝ eſt cōdere legē ſicut p̄ceptū iudiciale veteris legis eſt. ꝙ qui furatus fuerit. ouem reddat quattuor oues.vt legit̉ Exo. xxij. Qd̓ ſi ab aliquo rege ſtatuat̉. tenentureius ſubditi obſeruare. Ita etiā determinatio decime ꝑtisſoluēde ē auctoritate eccleſie tꝑe noue legis inſtituta ẜmquandā humanitatē. vt. ſ nō minus ppl̓s noue legis miniſiris noui teſtamenti exhiberet qͣꝫ ppl̓s veteris teſtamēti exhibebat. cum tn̄ ppl̓s noue legis ad maiora obligat̉ ẜm illud Matth. v. Niſi abūdauerit iuſticia veſtra pluſqͣꝫ ſcribaꝝ ⁊ phariſeoꝝ. non intrabitis in regnū celorum. ⁊ cumminiſtri noui teſtamēti ſint maioris dignitatis qͣꝫ miniſtri veteris teſtamēti. vt ꝓbat Apl̓us ij. ad Coꝝ. iij. Sicergo ptꝫ ꝙ ad ſolutionē decimarū hoīes tenent̉ ꝑtim quidem ex iure naturali. ꝑuim etiā ex inſtitutione eccl̓ie. q̄ tn̄penſatis opportunitatibꝰ tꝑm ⁊ ꝑſonarum poſſet aliamꝑtem determinare ſoluēdā. Et ꝑ hoc ptꝫ rn̄ſio ad primū¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ p̄ceptū de ſolutiōe decimaꝝ qͣꝫtum ad idqd̓ erat morale datū eſt in euāgelio a dn̄o vbi dic̄ Mat.x. Dignus eſt oꝑarius mercede ſua ⁊ etiā ab ppl̓o vt ptꝫi. ad Coꝝ. ix. Sed determinatio certe ꝑtis eſt reſeruata ordinatiōi eccl̓ie. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ ante tempus veteris legis nō erāt determinati miniſtri diuini cultus. ſed dicit̉ꝙ primogeniti erāt ſacerdotes qͥ duplicē portionē accipiebāt. ⁊ ideo etiā nō erat determinata aliqua ꝑs exhibendamīſtris diuini cultꝰ. ſed vbi aliquis occurrebat vnuſquiſqꝫ dabat ei ꝓpria ſponte qd̓ ſibi videbat̉. ſicut Abraā quodam ꝓphetico inſtinctu dedit decimas Uelchiſedech ſacerdoti dei ſummi vt dicit̉ Gen̄. xiiij. Et ſil̓r Iacob decimas vouit ſe daturū. qͣꝫuis non videat̉ decimas vouiſſe qͣſi aliquibꝰ miniſtris exhibēdas. ſed in diuinū cultum puta ad ſacrificioꝝ conſumationē. vn̄ ſignant̉ dicit offerā tibi decimas. ¶ Ad. iiij. dd̓m ꝙ ſcd̓e decime que reſeruabātur ad ſacrificia offerenda. locum in noua lege non habētceſſantibꝰ legalibus victimis. tertie ꝟo decime quas cūpauꝑibꝰ comedere debebāt. in noua lege augent̉ ꝑ hoc ꝙdn̄s non ſolum decimā ꝑtem ſed oīa ſuꝑflua pauꝑibꝰ iubet exhiberi. ẜm illud Luc̄. xi. qd̓ ſuꝑeſt date e lemoſynamIp̄e etiā decime que miniſtris eccl̓ie dant̉. ꝑ eos debent īvius pauꝑm diſpenſari. ¶ Ad. v. dd̓m ꝙ miniſtri eccl̓iemaiorē curam dn̄t habere ſpūalium bonoꝝ in ppl̓o ꝓmouendoꝝ. qͣꝫ temꝑalium colligendoꝝ. ⁊ ideo Apl̓s noluitvti prāte ſibi a dn̄o tradita. vt .ſ. acciꝑet ſtipendia victusab his quibus euangelium predicabat ne daret̉ aliquodimpedimentū euangelio xp̄i nec tn̄ peccabant illi qui ei n̄ſubueniebāt. alioquin Apl̓s eos corrigere nō omiſiſſet. ⁊ſil̓r laudabil̓r mīſtri eccl̓ie decīas eccl̓ie n̄ reqͥrūt vbi ſineſcadalo reqͥri nō poſſent ꝓpter diſſuetudinem. vel ꝓpt̓aliquam aliam cauſam nec tn̄ ſunt in ſtatu damnationis qͥnon ſoluunt in locis illis in quibus eccleſia non petit. niſilorte ꝓpter obſtinationē animi habentes voluntateꝫ non
ſoluendi etiam ſi ab eis peteretur.Ad ſecunduꝫ ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ non de oībus teneant̉ hoīes decimas dare. Solutio enī decimarum videt̉ eſſe ex veteri lege introductaſed in veteri lege nullū preceptum dat̉ de ꝑſonalibus decimis. que .ſ. ſoluunt̉ de his que aliquis acquirit ex ꝓprioactu. puta de mercationibꝰ vel de militia. ergo de tālibusdecimas nullus ſoluere tenet̉. ¶ Pre. De male acquiſitis non debet fieri oblatio vt ſupra dictū eſt. ſed oblationes q̄ immediate deo exhibent̉ magis vident̉ ꝑtinere addiuinū cultū qͣꝫ decime q̄ exhibent̉ miniſiris. ergo ⁊ nec decime deimale acqͥſitis ſunt ſoluende. ¶ Pre. Leuiti. vlti.nō mandat̉ ſolui decima niſi de frugibus ⁊ pomīs arborū⁊ animalibus que tranſeunt ſub virga paſtoris. ſed ꝓpterhec ſunt quedam alia minuta que hoī proueniūt. ſicut herbe que naicunt̉ in horto. ⁊ alia hmōi. ergo nec de illis homo decimas dare tenet̉. ¶ Pre. Homo non pōt ſoluere niſi id quod eſt in eius poteſtate. ſed non omnia queproueniunt homini de fructibus agrorum aut animaliumremanent in eius poteſtate. qꝛ quedam aliquando ſubtrahuntur ꝑ furtum vel rapinam. quedam ꝟo quandoqꝫ inalium tranſferuntur per venditionem. quedaꝫ etiam alijsdebentur ſicut principibus debent̉ tributa. ⁊ operarijs debentur mercedes. ergo de his non tenet̉ aliquis decimasdare. ¶ Sed contra eſt quod dicitur Gen̄. xxviij. Cunctorum que dederis mihi. decimas offeram tibi. ſed oīa q̄homo habet ſunt ei data diuinitus. ergo de oībꝰ debet decimas dare ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ de vna quaqꝫ re precipue eſtiudicandum ẜm eius radicem. Radix aūt ſolutionis decimarum eſt debitum quo ſe minantibus ſpiritualia. debētur carnalia. ẜm illud Apl̓i. i. ad Coꝝ. ix. Si nos vobisſpūalia ſeminauimus. non magnū eſt ſi carnalia veſtrametamus. ſuꝑ hoc enī debitum fundauit eccleſia determinationē ſolutionis decimarum. oīa aūt quecunqꝫ homopoſſidet ſub carnalibus ctiōnentur. ⁊ ideo de oībus poſſeſis decīe ſunt ſoluēde. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ ſpecialis ratio fuit quare in veteri lege non fuit datum prceptum deperſonalibus decimis ẜm conditionem populi illius.qꝛ oēs alie tribus circa poſſeſſiones habebant de quibuspoterant ſufficienter prouidere leuitis qui carebant poſſeſſionibus. nō aūt interdicebat̉ eis quin de alijs oꝑbꝰ honeſtis lucrarentur. ſic̄ ⁊ alij iudei. ſed populus noue legiseſt vbiqꝫ ꝑ mundum diffuſus quoꝝ plurimi poſſeſſioneſnon hn̄ t. ſed de aliquibus negocijs viuunt qui nihil conferrēt ad ſubſidiū miniſtrorum dei. ſi de eorum negocijsdecimas nō ſoluerēt. Miniſtris etiā noue legis artius interdicit̉ ne ſe ingerant negocijs lucratiuis. ẜm illud. ij. adTimo. ij. Nemo militans deo implicat ſe ſecularibus negocijs ⁊ ideo in noua lege tenent̉ hoīes de decimas ꝑſonales ẜm conſuetudinem patrie ⁊ indigentiam miniſtroruꝫ. vnde Augu. dicit ⁊ habet̉. xvi. q. i. c. decime. De militia. de negocio ⁊ de artificio redde decimas. ¶ Ad. ijdd̓ꝫ ꝙ aliqua male acquirunt̉ dupliciter. Uno mō quiaipſa acquiſitio eſt iniuſta. puta qꝛ acquirunt̉ ꝑ rapinamaut furtum aut vſuram. que hō tenet̉ reſtituere. non aūtde eis decimas dare. tn̄ ſi aliquis ager ſit emptus de vſura de fructu eius tenet̉ vſurarius decimas dare. qꝛ fructꝰilli non ſunt ex vſura. ſed ex dei munere. Quedam ꝟo dicunt̉ male acquiſita. quia acquiruntur ex turpi cauſa ſicut de meretricio ⁊ hiſtrionatu ⁊ alijs hmōi. que n̄ tenēt̉reſtituere. vn̄ de talibus tenent̉ decimas dare ẜm modū
o 2