QueſtioLXXXVII

de manu tua accepimus dedimus tibi. ⁊ qꝛ deo debemusexhibere id quod precipuum eſt. ideo primitias quaſi precipuū aliquid de fructibus terre p̄ceptum fuit deo offerre.⁊ qꝛ ſacerdos ꝯſtituit̉ ppl̓o in his que ſunt ad deum. ideoprimitie oblate a ppl̓o in vſum ſacerdotū cedebant. vn̄ dicit̉ Numeri. xviij. Locutus eſt dn̄s ad Aaron. ecce dedi nbi cuſtodiā primitiarum mearū. ꝑtinet aūt ad ius naturale vt hō ex rebus ſibi datis a deo. aliquid exhibeat ad eiushonorē. ſed ꝙ talibus ꝑſonis exhibeat̉. aut d̓ primis fructibus. aut in tali quātitate. Hoc quidē fuit in veteri lege iure diuino determinatū. in noua aūt lege diffinit̉ ꝑ determinationē eccleſie ex qua hoīes obligant̉ vt primitias ſoluant ẜm cōſuetudi nē patrie ⁊ indigentiā miniſtroꝝ eccleſie. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ cerimonialia ꝓprie erāt in ſignūfuturi. ⁊ ideo ad pn̄tiam veritatis ſignificare ceſſauerunt.oblatio aūt primitiaꝝ fuit ī ſignū p̄teriti beneficij. ex quoetiā debitū recognitionis cauſat̉ ẜm dictamen rōnis naturalis. ⁊ ideo ingenerali hmōi oblatio manet. ¶ Ad. ij.dd̓m ꝙ primitie offerebant̉ in veteri lege. nō ſolum ꝓpterbn̄ficium fructuum terre ꝓmiſſionis date a deo. ſed etiaꝫꝓpter beneficiū fructuū terre a deo datoꝝ. Un̄ dicit̉ Deutero. xxvi. Offero tibi primitias frugū terre quas dn̄s deus dedit mihi. ⁊ hec ſcd̓a cauſa apud oēs eſt comūis. Poteſt etiā dici ꝙ ſicut ſpeciali quodā bn̄ficio terrā ꝓmiſſionis ꝯtulit deus. ita cōnaturali beneficio toti humano generi ꝯtulit terre dn̄ium. ẜm illud pͣs. Terram aūt deditfilijs hoīm. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ ſicut Diero. dicit. ex maiorum traditione introductum eſt ꝙ qui plurimum quadrageſimam ꝑtem dabant ſacerdotibus loco primitiarum qͥminimū ſexageſimam. vnde videt̉ ꝙ inter hos terminosſint primitie offerende ẜm conſuetudinem patrie. Rationabiliter tamen primitiaꝝ quātitas nō fuit determinata īlege. qꝛ ſicut dictum eſt. primitie dant̉ ꝑ modū oblatiōisde cuiꝰ rōne ē ꝙ ſint volūtarie. ¶ Qō LXXXVIIEinde cōſiderandūeſt d̓ decimis. Et circa hoc querunt̉ quattuorprimo vtrum hoīes teneantur ad ſoluēdas decimas ex neceſſitate p̄cepti ſcd̓o de quibꝰ rebus ſint decime dande. tertio quibus debeant dari. quarto quibus cōpetat eas dare.Ad primum ſic proceditur.Uidet̉ ꝙ hoīes non teneant̉ dare decimas ex neceſſitateprecepti. Preceptum enī de ſolutione decimarum in lege veteri datur. vt ptꝫ Leuiti. xxvij. Oēs decime terre ſiue de frugibus ſiue d̓ pomis arboꝝ. dn̄i ſūt. ⁊ infra. Omniū decimaꝝ ouis ⁊ bouis ⁊ capre que ſub paſtoris virgatranſeunt. quicqͥd decimū venerit. ſctīficabit̉ dn̄o. nō aūtpōt cōputare hoc inter precepta moralia. qꝛ rō naturalis n̄magis dictat ꝙ decima ꝑs debeat magis dari qͣꝫ nona vl̓vndecima. ergo vel eſt preceptuꝫ iudiciale vel cerimoni ale ſed ſicut ſupra habitu eſt. tꝑe gratie non obligant̉ hoīeſneqꝫ ad p̄cepta cerimōialia neqꝫ ad iudicialia veteris leSis. ergo hoīes nunc nō obligant̉ ad decimarum ſolutionem. ¶ Pre. Illa ſola hoīes ſeruare tenent̉ temꝑ gratieque a chriſto ꝑ apl̓os ſunt mādata. ẜm illud Matth. vl.Docētes eos ſeruare oīa quecūqꝫ mādaui vobis ⁊ Paulus dicit Actuū xx. Non enī ſubterfugi quo minus anūciarē vobis om̄e cōſiliū dei. ſed neqꝫ in doctrina xp̄i neqꝫ doctrina apl̓oꝝ aliquid ꝯtinet̉ de ſolutione decimarū. Namqd̓ dn̄s de decimīs dicit Matth. xxiij. Ue vobis qui de ci

matis. mentam ⁊ rutam ⁊cͣ. hec oportuit facere ad tempꝰpreteritum legalis obſeruātie referendū videt̉ qꝛ dic̄ Hilariuſ ſuꝑ Matth. Decimatio illa olerū que in p̄figurationē futuroꝝ erat vtilis. nō debebat obmitti. ergo hoīes tēꝑe graue nō tenent̉ ad decimarū ſolutionē. ¶ Pre hoīeſtꝑe gratie non magis tenent̉ ad obſeruantiā legaliū qͣꝫ an̄legē ſꝫ an̄ legē nō dabāt̉ decīe ex p̄cepto. ſꝫ ſolū ex voto. legit̉ enī. Gen̄. xxviij. ꝙ Iacob vouit votū dicēs. Si fueritdeꝰ mecū ⁊ cuſtodierit me in via qua ābulo ⁊cͣcūctorūqꝫque dederis mihi. decimas offerā tibi. ergo etiā neqꝫ tꝑegratie tenent̉ hoīes ad decimarū ſolutionē. ¶ Pre. In veteri lege tenebant̉ hoīes ad triplices decimas ſoluendasquaꝝ quaſdā ſoluebāt leuitis. dicit̉ enī Numeri. xviij.Leuite decimaꝝ oblatione ꝯtenti erūt. quaſi in vſus eoꝝ⁊ neceſſaria ſeꝑaui. erant quoqꝫ alie decime de quibꝰ legit̉Deutero. xiiij. Decimā ꝑtem ſeꝑabis de cunctis frugibꝰtuis que naſcunt̉ in terra. ꝑ annos ſingl̓os. ⁊ comedes inꝯſpectu dn̄i dei tui in loco quē elegerit deus. erāt quoqꝫ ⁊alie decime de quibꝰ ibidē ſubdit̉ Anno tertio ſeꝑabis aliā decimā ex oībꝰ que naſcunt̉ tibi eo tꝑe. ⁊ repones ītraianuas tuas. venitqꝫ leuites qui aliā nō hꝫ ꝑte neqꝫ poſſeſſionē tecū. ⁊ ꝑegrinus ac pupillus ⁊ vidua q̄ intra portas tuas ſunt. ⁊ comedēt ⁊ ſaturabunt̉. ſed ad ſcd̓as ⁊ tertias decimas hoīes nō tenent̉ tꝑe grē. ergo neqꝫ ad prīas¶ Pre. qd̓ ſine determinatōe tꝑis debet̉ niſi ſtatim ſoluatur obligat ad pctm̄. ſi ergo hoīes tꝑe gr̄e obligarēt̉ ex neceſſitate p̄cepit ad decimas ſoluēdas in terris in quibꝰ decime nō ſoluunt̉. oēs eſſent in pctō mortali. ⁊ ꝑ ꝯſequensetiā miniſtri eccl̓ie diſſimulādo. qd̓ videt̉ incōuenies. nōergo hoīes temꝑe grē ex neceſſitate tenent̉ ad ſolutionemdecimaꝝ. ¶ Sed ꝯtra eſt ꝙ Augu. dicit. ⁊ habet̉. xvi. q. i.Decime ex debito requiruntur. ⁊ qui eas dare noluerintres alienas inuadunt. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ decime in veteri lege dabant̉ ad ſuſtentationē miniſtroꝝ dei. Und̓ diciturMalach. iij. Inferte oēm decimationē in horreum meūvt ſit cibus in domo mea. vn̄ p̄ceptū de ſolutione decimarum. ꝑtim quidem erat morale inditū naturali rōne. ꝑtiꝫaūt etat iudiciale ex diuina inſtitutione robur hn̄s. Qd̓enī eis qui diuino cultui miniſtrabāt ad ſalutē ppl̓i totiꝰppl̓s neceſſaria victus mīſtraret rō naturalis dictat. ſicut⁊ his qui cōmuni vtilitati inuigilāt .ſ. principibꝰ ⁊ militibus ⁊ alijs hmōi ſtipēdia victus debent̉ a ppl̓o. vn̄ ⁊ Apoſtolus hoc ꝓbat. i. Ad Coꝝ. ix. ꝑ humanas ꝯſuetudines.dicēs. Quis militat ſuis ſtipendijs vnqͣꝫ. aut quis plantat vineā. ⁊ de fructibus eius non edit. Sed determinatio certe partis exhibende miniſtris diuini cultus non eſtde iure naturali. ſed eſt introducta inſtitutione diuina ẜꝫconditionē illius ppl̓i cui lex dabat̉. qui cum in duodeciꝫtribꝰ eſſet diuiſus. duodecima tribus .ſ. leuitica que totaerat miniſterijs diuinis mancipata. poſſeſſiones non habebat. vnde cōuenienter inſtitutum eſt vt relique vndecime tribus decimā ꝑtem ſuorum prouentuū leuitis darētvt honorabiliꝰ viuerēt. ⁊ qꝛ etiam aliqui ꝑ negligentiamerant tranſgreſſores futuri. vn̄ qͣꝫtum ad determinationēdecime ꝑtis erat iudiciale. ſicut ⁊ alia multa ſpāliter ī illoppl̓o inſtituta erāt ad equalitatē inter hoīes ad inuicē conſeruādā ẜm ppl̓i illius cōditionē. que iudicialia preceptadicunt̉. licet ex cōſequenti aliquid ſignificarent in futurūricut ⁊ oīa eoꝝ facta. ẜm illud. i. ad Coꝝ. x. Oīa in figura cōtingebāt illis. in quo cōueniebant cum ceremonialibus p̄ceptis que principaliter inſtituta erant ad ſignandūaliquid futurum. vnde ⁊ preceptū de decimis ſoluendis