QueſtioLXXXI

cuſtodire ab hoc ſeculo imꝑatiue quidē eſt religionis/ elicitiue aūt tꝑantie. vel alicuius hmōi virtutis. ¶ Ad. ij.pōm ꝙ religio refert̉ ad ea que exhibent̉ cognationibꝰ humanis extēſo noīe religionis. non aūt ẜm ꝙ religio ꝓpriedicit̉. Un̄ Augu. paꝝ ante verba inducta p̄mittit. Religio diſtrictius non quē libet. ſed dei cultū ſignificare videt̉¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ cum ſeruus dicat̉ ad dn̄m neceſſe ē ꝙvbi eſt ꝓpria ⁊ ſpālis ratio dn̄ij. ibi ſit ſpecialis ⁊ ꝓpria roſeruitutis. manifeſtū eſt aūt ꝙ dn̄ium ꝯuenit deo ẜm ꝓpriam ⁊ ſingularē quandā rōem. qꝛ .ſ. ip̄e oīa fecit. ⁊ qꝛ ſummum in oībus rebus obtinei principatū. ⁊ ideo ſpālis rōſeruitutis ei debet̉. ⁊ talis ſeruitus noīe latrie deſignaturapud grecos. ⁊ ideo ad religionē ꝓprie ꝑtinet. ¶ Ad. iiij.dd̓m ꝙ colere dicimur hoīes quos honorificatione vl̓ recordatione vel pn̄tia frequentamus. ⁊ etiā aliqua que nobis ſubiecta ſunt coli a nobis dicunt̉. ſicut agricole dicunt̉ex eo ꝙ colūt agros. ⁊ incole dicunt̉ ex eo ꝙ colūt loca queinhabitāt. qꝛ tn̄ ſpecialis honor debet̉ deo tanqͣꝫ primo omniū principio. etiā ſpālis ratio cultus ei debet̉ qui greco nomine vocat̉ euſebia vel theuſebia. vt ptꝫ ꝑ Augu. x. de ciui. dei. ¶Ad. v. dd̓m ꝙ religioſi qͣꝫuis dici poſſint cōmuniter oēs qui deū colunt. ſpāliter tn̄ religioſi dicunt̉ qͥ totam vitā ſuam diuino cultui dedicant a mūdanis negocijs ſe abſtrahētes. ſicut etiā ꝯtemplatiui dicunt̉ nō quiꝯtēplant̉ ſed qui ꝯtemplationi totā vitā ſuā deputāt. huiuſmōi aūt non ſe ſubijciunt hoī ꝓpter hoīem ſed ꝓpter deum. ẜm illud apl̓i ad Gal̓. iiij. Sicut angelum dei accepiſtis me. ſicut chriſtum Ieſum.Ad ſecundū ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ religio nō ſit virtꝰ. Ad religionē enī ꝑtiuere videt̉ deo reuerentiā exhibere. ſed reuereri eſt actus timoris qui eſt donū. vt ex ſupra dictis ptꝫ. ergo religio nō eſtvirtus ſed donū. ¶ Pre. Oīs virtus in libera voluntateꝯſiſtit. vn̄ dicit̉ habitus electiuus vel volūtarius. ſed ſicutdictū eſt ad religionē ꝑtinet latria q̄ ſeruitutē quandā importat. ergo religio nō eſt virtus. ¶ Pre. ſicut dicit̉ in. ij.ethi. aptitudo virtutis ineſt nobis a natura. vn̄ ea q̄ ꝑtinent ad virtutes ſunt de dictamine rōnis naturalis. ſꝫ adreligionē ꝑtinet ceremoniā diuine nature afferre. ceremonialia aūt vt dictū eſt ſupra nō ſunt de dictamine rōnis.naturalis. ergo religio nō eſt virtus. ¶ Sed ꝯtra eſt qͥacōnumerat̉ alijs virtutibꝰ. vt ex p̄miſſis ptꝫ. ¶ Rn̄. dd̓ꝫꝙ ſicut ſupra dictū eſt. virtus eſt q̄ bonū facit hn̄teꝫ. ⁊ opꝰbona reddit. ⁊ ideo neceſſe eſt dicere oēm actū bonū ad ꝟtutem ꝑtinere. Manifeſtū eſt aūt ꝙ reddere debitū alicuihꝫ rōnem boni. qꝛ ꝑ hoc ꝙ aliquis alteri debitū reddit conſtituit̉ in ꝓportione ꝯueniēti reſpectu ip̄ius quaſi ꝯueniēter ordinatus ad ip̄m. ordo aūt ad rōem boni ꝑtinet. ſicut⁊ modꝰ ⁊ ſpēs. vt ꝑ Augu. ptꝫ in li. de natura boni. cū ergo ad religionē ꝑtīeat reddere honorē debitū alicui .ſ. deomanifeſtū eſt ꝙ religio virtus eſt. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙreuereri deū eſt actꝰ doni timoris. ad religionē aūt ꝑtinetfacere aliqua ꝓpter diuinā reuerentiā. vn̄ nō ſequit̉ ꝙ religio ſit idē qd̓ donum timoris. ſed qꝛ ordinet̉ ad ip̄m ſicutad aliqͥd principalius. ſunt enī dona principaliora in virtutibꝰ moralibꝰ. vt ſupra habitū eſt. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ qꝛetiā ſeruus pōt voluntarie exhibere dn̄o ſuo qd̓ debet. ⁊ ſicfacit de neceſſitate virtutū debitum voluntarie reddens.⁊ ſimiliter exhibere deo debitā ſeruitutē pōt eſſe actus virtutis. ẜm ꝙ hō hoc voluntarie facit. ¶Ad. iij. dd̓m ꝙ dedictamine rōnis naturalis eſt ꝙ hō aliqua faciat ad reue-

rentiā diuinā. ſed ꝙ hoc determinate faciat vel illa iſtudnon eſt de dictamine rationis naturalis. ſed de inſtructione iuris diuini vel humani.Ad tertiuꝫ ſic procediturUidet̉ ꝙ religio nō ſit vna virtus. Per religionē enī ordinamur ad deū vt dictū eſt. in deo aūt eſt acciꝑe tres ꝑſonas. ⁊ iterū multa attributa quę ſaltē rōne differūt. diuerſa aūt rō obiecti ſufficit ad diuerſificandū virtutes. vt exſupra dictis ptꝫ. ergo religio nō eſt vna virtus. ¶ Prete.Unius virtutis vnus eſt actus. habitus enī diſtinguunt̉ẜm actus. religionis aūt multi ſūt actꝰ. ſicut colere ⁊ ſeruire. vouere. orare. ſacrificare. ⁊ multa hmōi. ergo religionō eſt vna virtus. ¶ Pre. Adoratio ad religionē ꝑtinetſed adoratio alia rōne adhibet̉ imaginibꝰ. ⁊ alia ip̄i d̓o. cūergo diuerſa rō diſtinguat ꝟtutes. videt̉ ꝙ religio nō ſitvna ꝟtus. ¶ Sed ꝯtra eſt qd̓ dicit̉ Ephe. iiij. Unus deuſvna fides. ſed ꝟa religio ꝓteſtat̉ fidē vnius dei. ergo religio eſt vna ꝟtus. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut ſupra habitū ē. habitus diſtinguunt̉ ẜm diuerſam rōem obiecti. Ad religionē aūt ꝑtinet exhibere reuerentiā vni deo ẜm vnā rōem.in qͣꝫtū .ſ. eſt primū principiū creationis ⁊ gubernationisrerū. Un̄ ipſe dicit Malach. i. Si ego pat̄ tuꝰ vbi honormeus? prīs enī eſt ⁊ ꝓducere ⁊ gubernare. ⁊ iō manifeſtūeſt ꝙ religio eſt vna ꝟtus. ¶Ad .i. ergo dd̓m ꝙ tres ꝑſone diuine ſunt vnū principiū creationis ⁊ gubernatōis rerū. ⁊ iō eis vna religiōe ſeruit̉. diuerſe aūt rōes attributorū cōcurrūt ad rōem primi principij. qꝛ deus ꝓducit oīa.⁊ gubernat ſapīa voluntatē ⁊ potentia bonitatiſ ſue. ⁊ ideoreligio eſt vna ꝟtus. ¶ Ad. ij. dd̓ꝫ. ꝙ eodē actu hō ſeruitdeo ⁊ colit ip̄m. nā cultus reſpicit dei excellentiā cui reuerentia debet. ſeruitꝰ aūt reſpicit ſubiectionē hoīs qͥ ex ſuaꝯditionē obligat̉ ad exhibendū reuerētiā d̓o. ⁊ ad hec duoꝑtinent oēs actus qui religioni attribuunt̉. qꝛ ꝑ oēs homo ꝓteſtat̉ diuinā excellentiā ⁊ ſubiectionē ſui ad deum.vel exhibendo aliqͦd ei. vel iterū aſſumēdo aliquid diuinū. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ imaginibꝰ nō exhibet̉ religionis cultus ẜm ꝙ in ſeip̄is conſiderant̉ quaſi res quedā. ſed ẜm ꝙſunt imagines ducentes in deū incarnatū. motus aūt ꝗ ēin imaginē ꝓut eſt imago nō ꝯſiſtit in ip̄a ſed tendit in idcuius eſt imago. ⁊ ideo ex hoc ꝙ imaginibꝰ xp̄i exhibet̉ religionis cultus. non diuerſificatur ratio latrie nec virtusreligionis.Ad quartum ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ religio non ſit ſpālis ꝟtus ab alijs diſtincta. Dicit enī Augu. x. de ciui. dei. Ueꝝ ſacrificiū eſt oē opus qd̓gerit̉ vt ſctā ſocietate deo iungamur. ſed ſacrificiū ꝑtinetad religionē. ergo oē opus ꝟtutis ad religionē ꝑtinet. etſic nō eſt ſpālis ꝟtus. ¶ Pre. Apl̓s dicit. i. ad Coꝝ. x.Oīa in gl̓iam dei facite. ſed ad religionē ꝑtinet aliqua facere ad dei reuerentiā. vt ſupͣ dictū eſt. ergo religio nō eſtſpālis virtus. Pre. Charitas qͣ diligit̉ deus nō eſt virtꝰdiſtincta a charitate qua diligit̉ ꝓximꝰ. ſed ſicut d̓r ī. viij.ethi. honorari ꝓpinquū eſt idē qd̓ eſt amari. ergo religio qͣhonorat̉ deus nō eſt ꝟtus ſpālit̓ diſtincta ab obſeruantiavel dulia vel pietate quibꝰ honorat̉ ꝓximus. ergo nō eſtꝟtus ſpālis. ¶ Sed ꝯtra eſt qḋ ponit̉ ꝑs iuſticie ab alijseius ꝑtibꝰ diſtincta. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ cū ꝟtus ordinet̉ adbonū. vbi ergo eſt ſpālis rō boni. ibi oꝑtet eſſe ſpālem virtutē. bonū aūt ad qd̓ ordinat̉ religio eſt exhibere deo debitū honorē. honor aūt debet̉ alicui rōne excellētie. deo autē

n