QueſtioLX

pertinet ad iuſticiam ẜm quod eſt principalior modo inpreſidente.Ad ſecundum ſic ꝓcedit̉Uidet̉ ꝙ non ſit licitū iudicare. Non enī infligit̉ pena niſi ꝓ illicito. ſed iudicantibꝰ imminet pena quā non iudicantes effugiūt. ẜm illud Matth. vij. Nolite iudicare neiudi cemī. ergo iudicare ē illicitū. ¶ Pre. Roma. xiiij. d̓rTu qͥs es qͥ iudicas alienū ſeruū. ſuo dn̄o ſtat aut cadit.dn̄s aūt oīm deus eſt. ergo nulli hoī licet iudicare. IPre. Nullus hō eſt ſine pctō. ẜm illud. i. Io. i. Si dixerimꝰ qꝛ pctm̄ non habemus noſip̄os ſeducimus ſed peccāti non licet iudicare ẜm illud Roma. ij. Inexcuſabilis eso hō oīs qui iudicas. in quo enī alterū iudicas teip̄m cōdemnas. eadē enī agis que iudicas. ergo nulli eſt licitumiudicare. ¶ Sed ꝯtra eſt qd̓ d̓r Deutro. xvi. Iudices etmagiſtros conſtituēs in oībꝰ portis tuis vt iudicent ppl̓ꝫiuſto iudicio. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ iudiciū intantū eſt licitū inqͣꝫtum ē iuſticie actus. ſicut aūt ex p̄dictis ptꝫ ad hoc ꝙ iudiciū ſit actꝰ inſticie tria requirunt̉. prīo quidē vt ꝓcedatex īclinatiōe iuſticie. ſcd̓o ꝙ ꝓcedat ex auctoritate p̄ſidentis. tertio ꝙ ꝓferat̉ ẜm recta rationē prudētie. quodcūqꝫaūt hoꝝ defuerit iudiciū erit vitioſū ⁊ illicitū. vno quideꝫmō qn̄ eſt ꝯtra rectitudinē iuſticie. ⁊ ſic dicit̉ iudiciū ꝑuerſum vel iniuſtū. alio mō qn̄ homo iudicat in his in quibus non habet auctoritate. ⁊ dicit̉ ſic iudiciū vſurpatumtertio mō qn̄ deeſt certitudo rōnis. puta cum aliqͥs de hisiudicat q̄ ſunt dubia vel occulta ꝓpter aliquas leues coniecturas. ⁊ ſic dicit̉ iudiciū ſuſpicioſum vel temerarium.¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ dn̄s ibi ꝓhibet iudiciū temerariumquod eſt de intentione cordis vel de alijs īcertis. vt Augu. dic̄ in li. de ſermōe dn̄i in monte. vel ꝓhibet ibi iudicium de rebꝰ diuinis de quibꝰ cum ſint ſupra nos non debemus iudicare ſed ſimpl̓r ea credere vt Hylarius dic̄ ſuꝑMatth. vel ꝓhibet iudiciū ꝙ nō ſit ex beniuolētia ſed exaīmi amaritudīe. vt Chryſo. dicit. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ iudex ꝯſtituit̉ vt miniſter dei. vn̄ dicit̉ Deutro. i. Quod iuſtum eſt iudicate. ⁊ poſtea ſubdit. qꝛ dei ē iudiciū. ¶ Adiij. dd̓m. ꝙ illi qͥ ſunt in grauibꝰ peccatis nō debent iudicare eos qͥ ſunt in eiſdē pctīs vel minoribꝰ. vt Chryſo. dicitſuꝑ illud Matth. vij. Nolite iudicare. ⁊ p̄cipue hoc eſt ītelligendū qn̄ illa pctā ſunt publica. qꝛ ex hoc generat̉ ſcādalū in cordibꝰ alioꝝ. ſi aūt non ſūt publica ſed occulta. ⁊neceſſitas iudicādi immineat ꝓpter officiū. pōt cum humilitate ⁊ timore vel arguere vel iudicare. vn̄ Augu. dicit īli. de ſer. dn̄i in monte. Si inuenerimus vos ī eodē vitioeſſe ꝯgemiſcamꝰ. ⁊ ad parit̓ conandū inuitemus nec tn̄ ꝓpter hoc hō ſic ſeip̄m cōdemnat. vt nouū condemnatōismeritū ſibi acquirat. ſed qꝛ condemnat alium on̄dat ſe ſimiliter cōdemnabilē eſſe ꝓpter idem pctm̄ vel ſimile.Ad tertium ſic ꝓcediturUidet̉ ꝙ iudiciū ex ſuſpitione ꝓcedens non ſit illicitum.Suſpicio enī videt̉ eſſe opinio incerta de aliquo malo.vn̄ ⁊ phūs in. vi. ethi. ponit ꝙ ſuſpitio ſe habet ad veruꝫ⁊ ad falſū. ſed de ſingularibꝰ ꝯtingentibꝰ non pōt haberiopinio niſi incerta. cum ergo iudiciū humanū ſit circa humanos actus qui ſunt in ſingularibꝰ ⁊ ꝯtingentibꝰ. videtur ꝙ nullū iudiciū eſſꝫ licitū ſi ex ſuſpitione iudicare nōliceret. ¶ Pre. Per iudiciū illicitū fit aliqua iniuria proximo. ſed ſuſpitio mala in ſola opinione hoīs ꝯſiſiit. ⁊ ſicnon videt̉ ad iniuriā alterius ꝑtinere. ergo ſuſpitionis iu

diciū non eſt illicitum. ¶ Pre. Si ſit ill̓i citum oportet ꝙad iniuſticiā reducatur. qꝛ iudicium eſt actus iuſticie. vtdictū eſt. ſed iniuſticia ex ſuo genere ſꝑ eſt pctm̄ mortale.vt ſupra habitū eſt. ergo ſuſpitionis iudiciū eſſet ſꝑ peccatum mortale ſi eſſet illicitū. ſed hoc eſt falſum. qꝛ ſuſpitiones vit are non poſſumus. vt dicit glo. Augu. ſuꝑ illudi. Coꝝ. iiij. Nolite an̄ tempus iudicare. ergo iudiciū ſuſpitioſū non videt̉ eſſe illicitū. ¶ Sed cōtra eſt qd̓ Chryſo. ſuꝑ illud Matthe. vij. Nolite iudicare ⁊cͣ dicit. dn̄shoc mandato non ꝓhibet xp̄ianos ex beninolentia alioscorriꝑe ſed ne ꝑ iactantiā iuſticie ſue xp̄iani xp̄ianos deſpiceant ⁊ ſolis pleruūqꝫ ſuſpitionibꝰ odiētes ceteros ⁊ cōdēnantes ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut Tullius dicit. ſuſpitio īportat opinionē mali qn̄ ex leuibꝰ indicijs procedit ⁊ contingit ex tribꝰ. Uno quidē mō ex hoc ꝙ aliquis ex ſeip̄o malus eſt. ⁊ ex hoc ip̄o quaſi ꝯſcius ſue malitie faciliter de alijs malū opinat̉. ẜm illud Eccles. x. In via ſtultus ambulās cum ipſe ſit inſipiēs oēs ſtultos eſtimat. Alio mōꝓuenit ex hoc ꝙ aliqͥs male afficit̉ ad alterū. cum enī aliqͥscōtemnit vel odit aliquē. aut iraſcit̉ vel inuidet ei ex leuibꝰſignis opinat̉ mala de ipſo. qꝛ vnuſquiſqꝫ faciliter creditqd̓ appetit. Tertio. mō ꝓuenit ex longa experientia. vndephūs dicit in. ij. theto. ꝙ ſenes ſunt maxīe ſuſpitioſi. quiamultotiēs exꝑti ſunt alioꝝ defectus. prime aūt due ſuſpitionis cauſe manifeſte ꝑtinent ad ꝑuerſitatē affectus. tertia ꝟo cauſa diminuit rōnem ſuſpitionis inqͣꝫtū exꝑientia ad certitudinē ꝓficit que eſt. ꝯtra rationē ſuſpitionis⁊ ideo ſuſpitio vitiū quoddā importat. ⁊ quāto magis ꝓcedit ſuſpitio tanto magis eſt vitioſū. Eſt aūt triplex gradus ſuſpitionis. Primus quidē gradus ē vt hō ex leuibus indicijs de bonitate alicuius dubitare incipiat. ⁊ hoceſt veniale ⁊ leue pctm̄. ꝑtinet enim ad temptationem humanā ſine qua vita iſta non ducit̉ vt habet̉ in glo. ſuꝑ illud. i. ad. Coꝝ. iiij. Nolite ante tempus iudicare. Scd̓sgradus eſt cuꝫ aliquis ꝓ certo malitiā alterius eſtimat exleuibꝰ indicijs. ⁊ hoc ſi ſit de aliquo gcaui eſt pctm̄ mortale inqͣꝫtum non eſt ſine contemptū ꝓximi. vn̄ glo. ibidemſubdit. ⁊ ſi ergo ſuſpitiones vitare non poſſumus. qꝛ homines ſumus. iudicia tn̄. i. diffinitas firmaſqꝫ ſnīas continere debemus. Tertius gradus eſt cuꝫ aliquis iudex exſuſpitiōe ꝓcedit ad aliquē condemnandū. ⁊ hoc directead iniuſticiā ꝑtinet. vn̄ eſt pctm̄ mortale. ¶ Ad i. ergo dicendū ꝙ in hūanis actibꝰ inuenit̉ aliqua certitudo nō qͥdem ſicut in demonſtratiuis. ſed ẜm ꝙ ꝯuenit tali materie. puta cum aliqͥd ꝑ idoneos teſtes ꝓbat̉. ¶ Ad. ij. dd̓ꝫꝙ ex hoc ip̄o ꝙ aliquis malā opinionē hꝫ de alio ſine cauſa ſufficienti indebite ꝯtemnit ipſum. ⁊ ideo iniuriat̉ ei.¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ qꝛ iuſticia ⁊ iniuſticia ſūt circa exteriores oꝑationes vt dictū eſt. tunc iudiciū ſuſpitioſū directe ad iuſticiam ꝑtinet qn̄ ad actu exteriorem procedit. ⁊tunc eſt pctm̄ mortale vt dictū eſt. iudiciū aut interius ꝑtinet ad iniuſticiā ẜm ꝙ comꝑat̉ ad exterius iudicium vtactus interior ad exteriorem. ſicut concupiſcentia ad fornicationem. ⁊ ira ad homicidium.Ad quartuꝫ ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ dubia non ſint in meliorem ꝑtem interp̄tanda.Iudiciū enī magis debet eſſe de eo qd̓ vt in pluribꝰ accidit. ſed in pluribꝰ accidit ꝙ aliqui male agant. qꝛ ſtultorum eſt numerus infinitus vt dicit̉. Eccl̓s. i. Proni eniꝫſunt ſenſus hoīs ad malū ab adoleſcentia ſua. vt d̓r Gen̄viij. ergo dubia magis debemus interp̄tari in malū qͣꝫ in

k3