QueſtioLV
prudens in negociatiōe vel in aliqͦ hmōi. Si ergo prudētia carnis accipiat̉ ẜm abſolutā prudentie rationē. ita .ſ. ꝙin cura carnis ꝯſtituat̉ vltimꝰ finis totius vite. ſic ē pctm̄mortale. quia per hoc hō auertit̉ a deo cuꝫ impoſſibile ſiteſſe plures fines vltimos. vt ſupͣ habitū eſt. Si ꝟo prudentia carnis accipiat̉ ẜm rationē particularꝭ prudētie. ſicprudētia carnis eſt pctm̄ veniale. ꝯtingit .n. qn̄qꝫ ꝙ aliquis inordinate afficit̉ ad aliqͥd delectabile carnis abſqꝫhoc ꝙ auertat̉ a deo per pctm̄ mortale vn̄ nō ꝯſtituit finētotius vite in delectatiōe carnis. ⁊ ſic adhibere ſtudiū adhanc delectationē ꝯſequendā eſt pctm̄ veniale. quod ꝑtinet ad prudentiā carnis. Si ꝟo aliquis actu curā carnisreferat in finē honeſtū. puta cū aliquis ſtudet cōmeſtioni ꝓpter corꝑis ſuſtentationē nō vocat̉ prudētia carniſ. qꝛſic vtitur homo cura carnis vt ad finē. ¶ Ad. i. ergo dd̓ꝫꝙ apl̓s loquit̉ de prudētia carnis ẜm ꝙ finis ꝯſtituitur ībonis carnis totius vite humane. ⁊ ſic eſt pctm̄ mortale.¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ prudētia carnis n̄ importat pctm̄ in ſpiritūſanctū. quod n. dicit̉ ꝙ nō poteſt eſſe ſubiecta legi deinō ſic eſt intelligēdū ꝙ ille qui habet prudētiā carnis nōpoſſit ꝯuerti ⁊ ſubijci legi dei. ſed ꝙ ipſa prudētia carnislegi dei nō poteſt eſſe ſubiecta ſicut nec iniuſticia poteſteſſe iuſta. nec calor poteſt eſſe frigidus. qͣꝫuis calidū poſſꝫeſſe frigidū. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ oē pctm̄ oppnit̉ prudentieſicut ⁊ prudētia participat̉ in oī ꝟtute. ſed ideo nō oportet ꝙ quodlibet pctm̄ prudētie oppoſitū ſit grauiſſmū. ſꝫſolum qn̄ opponitur prudentie in aliquo maximo.Ad tertium ſic procedit̉.Uidetur ꝙ aſtutia non ſit ſpeciale pctm̄. Uerba .n. ſacreſcripture nō inducūt aliquē ad peccandū. inducūt aūt adaſtutiā. ẜm illud Prouerb .i. vt detur paruulis aſtutia. gͦaſtutia non ē pctm̄. ¶ Pre. Prouerb. xiij. dicit̉. Aſtutꝰoīa agit cū ꝯſilio. aut ergo ad finē bonū. aut ad finē malūſi ad finē bonū non videt̉ eſſe pctm̄. ſi aūt ad finē malū videtur ꝑtinere ad prudentiā carnis vel ſeculi. ergo aſtutianon eſt ſpeciale pctm̄ a prudētia carnis diſtinctū ¶ Prete. Grego. x. moral̓. exponens illud Iob. xij. Deridet̉ iuſti ſimplicitaſ. dicit. Sapientia huiꝰ mūdi eſt cor machinationibꝰ tegere. ſenſum verbis velare. que falſa ſūt vera oſtendere. que vera ſunt falſa demō ſtrare. ⁊ poſtea ſubdit. hec prudētia vſu a iuuenibꝰ ſcitur. a pueris p̄cio diſcitur. ſed ea quę p̄dicta ſunt vident̉ ad aſtutiā ꝑtinere. ergo aſtutia non diſtinguit̉ a prudētia carnis vel mūdi etita non videt̉ eſſe ſpeciale pctm̄. ¶ Sed ꝯtra eſt qd̓ apl̓sdicit. ij. ad Corinth. iiij. Abdicamꝰ occulta dedecoris nōambulantes in aſtutia. neqꝫ adulterātes verbū dei. ergoaſtutia eſt quoddā pctm̄. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ prudētia eſt recta ratio agibiliū. ſicut ſciētia eſt recta ratio ſcibiliū. ꝯtingit aūt ꝯtra rectitudinē ſciētie duplicit̓ peccare in ſpeculatiuis. vno quidē modo qn̄ ratio inducit̉ ad aliquā ꝯcluſionē falſam que apparet vera. alio modo ex eo ꝙ ratio ꝓcedit ab aliquibꝰ falſis que vident̉ eſſe vera. ſiue ſint adꝯcluſionē veram ſiue ad ꝯcluſionē falſam. ita etiaꝫ aliqd̓pctm̄ poteſt eſſe ꝯtra prudentiā hn̄s aliquā ſimilitudinēeius duplicit̓. vno modo quia ſtudiū ratiōis ordinat̉ ad finem qui nō eſt vere bonus ſed apparens. ⁊ hoc ꝑtinet adprudentiam carnis. alio modo inqͣntū aliquis ad finē cōſequendū vel ad bonū vel ab malū vtitur non veris vijsſed ſimulatis ⁊ apparentibuſ. ⁊ hoc pertinet ad peccatuꝫaſtutie. vn̄ eſt quoddā ꝓctm̄ prudētie oppoſitū a prudentia carnis diſtinctū. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ ſicut Aug. dic̄
in. iiij. ꝯͣtra Iulianū. ſicut prudentia abuſiue qn̄qꝫ in malo accipit̉. ita etiā aſtutia qn̄qꝫ in bono. ⁊ hoc ꝓpter ſimilitudine vnius ad alterū ꝓprie tamē aſtutia in malo accipitur. ſicut ⁊ phūs dicit in. vi. ethi. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ Greg.ſub prudentia mūdi accepit ꝯīa que pn̄t ad falſam prudētiam ꝑtinere. vnde etiā ſub hac comprehenditur aſtutia.¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ aſtutia pōt ꝯſiliari ⁊ ad finē bonū ⁊ adfinem malū. nec oportet ad finem bonū falſis vijs ꝑuenire ⁊ ſimulatis. ſed veris. vnde aſtutia etiam ſi ordineturad bonū finem eſt peccatum.Ad quartuꝫ ſic procedit̉Uidetur ꝙ dolus non ſit pctm̄ ad aſtutiā pertinēs. Peccatū .n. in perfectis viris non inuenit̉ p̄cipue mortale. inuenitur aūt in eis aliquis dolus. ẜm illud. ij. ad Corinth.xij. Cū eſſem aſtutus dolo vos cepi. ergo dolus non ē ſꝑpctm̄. ¶ Pre. Dolus maxime ad linguā pertinere videt̉ẜm illud pͣs. Linguis ſuis doloſe agebant. aſtutia autē ſic̄et prudentia eſt in ipſo actu rationis. ergo dolus non ꝑtinet ad aſtutiam. ¶ Pre. Prouerb. xij. dicit̉. Dolus incorde cogitantiū mala. ſed non oīs maloꝝ cogitatio pertinet ad aſtutiam. ergo dolus non videt̉ ad aſtutiam pertinere. ¶ Sed ꝯtra ē ꝙ aſtutia ad circūueniendū ordinat̉ẜm illud apoſtoli ad Ephe. iiij. In aſtutia ad circūuentionem erroris. ad quod etiā dolus ordinat̉. ergo dolus ꝑtinet ad aſtutiā. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut ſupͣ dictū eſt ad aſtutiam ꝑtinet aſſumere vias non veras ſed ſimulatas ⁊ apparentes ad aliquē finē ꝓſequendū vel bonū vel maluꝫaſſumptio aūt harū viarū pōt duplicit̓ ꝯſiderari. vno q̄dem mō in ipſa excogitatiōe viarū hmōi. ⁊ hoc ꝓprie ꝑtinet ad aſtutiā. ſicut etiā excogitatio rectarū viarū ad debitum finē ꝑtinet ad prudentia. alio mō pōt ꝯſiderari taliūviarū aſſumptio ẜm executionē oꝑis. ⁊ ẜm hoc ꝑtinet addolū. ⁊ ideo volus importat quādā executionē aſtutie. ⁊ẜm hoc ad aſtutiā ꝑtinet. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ ſicut aſtutia ꝓprie accipit̉ in malo. abuſine aūt ī bono ita etiā ⁊ dolus qͥ eſt aſtutie executio. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ executio aſtutie ad decipiendū pͥª qͥdē ⁊ p̄ncipalit̓ fit ꝑ ꝟ̓ba q̄ p̄cipuuꝫlocū tenēt int̓ ſigna q̄bꝰ hō ſignificat aliqͥd alteri. vt patetꝑ Aug. in li. de doc. chriſt. ⁊ iō dolus maxime attribuit̉ locutioni. ꝯtingit tn̄ eſſe dolū ⁊ in factis. ẜm illud pͣs. Et dolum facerēt in ſeruos eiꝰ. Eſt etiā dolus ī corde ẜm illudEccl. xix. Interiora eius piena ſunt dolo. ſed hoc ē ẜm ꝙaliqͣs doīos excogitat. ẜm illud pͣs. Et dolos tota die meditabant̉. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ quicūqꝫ cogitāt aliqd̓ maluꝫfacere neceſſe ē ꝙ excogitet aliqͣs vias ad hoc ꝙ ꝓpoſitūimpleant. ⁊ vt piurimū excogitant vias doloſas qͥbꝰ facilius ꝓpoſitū ꝯſequant̉. qͣꝫuis ꝯtingat qn̄qꝫ ꝙ abſqꝫ aſtutia ⁊ dolo aliqui aperte ⁊ per violentiā malū oꝑent̉. ſedhoc quia difficilius fit in paucioribꝰ accidit.Ad quintuꝫ ſic procedit.Uidet̉ ꝙ fraus ad aſtutiā ꝑtineat. Nō .n. ē laudabile ꝙaliqͥs decipi ſe patiat̉ ad qḋ aſtutia tēdit. ē autē laudabileꝙ aliqͥs patiat̉ fraudē ẜm illud. i. ad Coꝝ. vi. Quare nōmagꝰ fraudē patimī. gͦ fraus n̄ ꝑtinet ad aſtutiā. ¶ Pret̓.Fraus ꝑtinere videt̉ ad illicitā exceptionē vel receptionēexterioꝝ rerū. d̓r .n. actuū. v. ꝙ vir q̄dā noīe Ananias cūSaphyra vxore ſua vēdidit agꝝ. ⁊ fraudauit d̓ p̄cio agriſꝫ illicite vſurpare vel retinere res exteriores ꝑtinꝫ ad iniuſticiā vel illiberalitatē. ergo fraus non pertinet ad a ſtutiam q̄ opponit̉ prudētie. ¶ Bre. Nullus aſtutia vtitur
15