Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioLV

prudens in negociatiōe vel in aliqͦ hmōi. Si ergo prudētia carnis accipiat̉ ẜm abſolutā prudentie rationē. ita .ſ.in cura carnis ꝯſtituat̉ vltimꝰ finis totius vite. ſic ē pctm̄mortale. quia per hoc auertit̉ a deo cuꝫ impoſſibile ſiteſſe plures fines vltimos. vt ſupͣ habitū eſt. Si ꝟo prudentia carnis accipiat̉ ẜm rationē particularꝭ prudētie. ſicprudētia carnis eſt pctm̄ veniale. ꝯtingit .n. qn̄qꝫ aliquis inordinate afficit̉ ad aliqͥd delectabile carnis abſqꝫhoc auertat̉ a deo per pctm̄ mortale vn̄ ꝯſtituit finētotius vite in delectatiōe carnis. ſic adhibere ſtudiū adhanc delectationē ꝯſequendā eſt pctm̄ veniale. quod ꝑtinet ad prudentiā carnis. Si ꝟo aliquis actu curā carnisreferat in finē honeſtū. puta aliquis ſtudet cōmeſtioni ꝓpter corꝑis ſuſtentationē vocat̉ prudētia carniſ. qꝛſic vtitur homo cura carnis vt ad finē. Ad. i. ergo dd̓ꝫ apl̓s loquit̉ de prudētia carnis ẜm finis ꝯſtituitur ībonis carnis totius vite humane. ſic eſt pctm̄ mortale. Ad. ij. dd̓m prudētia carnis importat pctm̄ in ſpiritūſanctū. quod n. dicit̉ poteſt eſſe ſubiecta legi dei ſic eſt intelligēdū ille qui habet prudētiā carnispoſſit ꝯuerti ſubijci legi dei. ſed ipſa prudētia carnislegi dei poteſt eſſe ſubiecta ſicut nec iniuſticia poteſteſſe iuſta. nec calor poteſt eſſe frigidus. qͣꝫuis calidū poſſꝫeſſe frigidū. Ad. iij. dd̓m pctm̄ oppnit̉ prudentieſicut prudētia participat̉ in ꝟtute. ſed ideo oportet quodlibet pctm̄ prudētie oppoſitū ſit grauiſſmū. ſꝫſolum qn̄ opponitur prudentie in aliquo maximo.Ad tertium ſic procedit̉.Uidetur aſtutia non ſit ſpeciale pctm̄. Uerba .n. ſacreſcripture inducūt aliquē ad peccandū. inducūt aūt adaſtutiā. ẜm illud Prouerb .i. vt detur paruulis aſtutia.aſtutia non ē pctm̄. Pre. Prouerb. xiij. dicit̉. Aſtutꝰoīa agit ꝯſilio. aut ergo ad finē bonū. aut ad finē malūſi ad finē bonū non videt̉ eſſe pctm̄. ſi aūt ad finē malū videtur ꝑtinere ad prudentiā carnis vel ſeculi. ergo aſtutianon eſt ſpeciale pctm̄ a prudētia carnis diſtinctū Prete. Grego. x. moral̓. exponens illud Iob. xij. Deridet̉ iuſti ſimplicitaſ. dicit. Sapientia huiꝰ mūdi eſt cor machinationibꝰ tegere. ſenſum verbis velare. que falſa ſūt vera oſtendere. que vera ſunt falſa demō ſtrare. poſtea ſubdit. hec prudētia vſu a iuuenibꝰ ſcitur. a pueris p̄cio diſcitur. ſed ea quę p̄dicta ſunt vident̉ ad aſtutiā ꝑtinere. ergo aſtutia non diſtinguit̉ a prudētia carnis vel mūdi etita non videt̉ eſſe ſpeciale pctm̄. Sed ꝯtra eſt qd̓ apl̓sdicit. ij. ad Corinth. iiij. Abdicamꝰ occulta dedecorisambulantes in aſtutia. neqꝫ adulterātes verbū dei. ergoaſtutia eſt quoddā pctm̄. Rn̄. dd̓m prudētia eſt recta ratio agibiliū. ſicut ſciētia eſt recta ratio ſcibiliū. ꝯtingit aūt ꝯtra rectitudinē ſciētie duplicit̓ peccare in ſpeculatiuis. vno quidē modo qn̄ ratio inducit̉ ad aliquā ꝯcluſionē falſam que apparet vera. alio modo ex eo ratiocedit ab aliquibꝰ falſis que vident̉ eſſe vera. ſiue ſint adꝯcluſionē veram ſiue ad ꝯcluſionē falſam. ita etiaꝫ aliqd̓pctm̄ poteſt eſſe ꝯtra prudentiā hn̄s aliquā ſimilitudinēeius duplicit̓. vno modo quia ſtudiū ratiōis ordinat̉ ad finem qui eſt vere bonus ſed apparens. hoc ꝑtinet adprudentiam carnis. alio modo inqͣntū aliquis ad finēſequendū vel ad bonū vel ab malū vtitur non veris vijsſed ſimulatis apparentibuſ. hoc pertinet ad peccatuꝫaſtutie. vn̄ eſt quoddā ꝓctm̄ prudētie oppoſitū a prudentia carnis diſtinctū. Ad .i. ergo dd̓m ſicut Aug. dic̄

in. iiij. ꝯͣtra Iulianū. ſicut prudentia abuſiue qn̄qꝫ in malo accipit̉. ita etiā aſtutia qn̄qꝫ in bono. hoc ꝓpter ſimilitudine vnius ad alterū ꝓprie tamē aſtutia in malo accipitur. ſicut phūs dicit in. vi. ethi. Ad. ij. dd̓m Greg.ſub prudentia mūdi accepit ꝯīa que pn̄t ad falſam prudētiam ꝑtinere. vnde etiā ſub hac comprehenditur aſtutia. Ad. iij. dd̓m aſtutia pōt ꝯſiliari ad finē bonū adfinem malū. nec oportet ad finem bonū falſis vijs ꝑuenire ſimulatis. ſed veris. vnde aſtutia etiam ſi ordineturad bonū finem eſt peccatum.Ad quartuꝫ ſic procedit̉Uidetur dolus non ſit pctm̄ ad aſtutiā pertinēs. Peccatū .n. in perfectis viris non inuenit̉ p̄cipue mortale. inuenitur aūt in eis aliquis dolus. ẜm illud. ij. ad Corinth.xij. eſſem aſtutus dolo vos cepi. ergo dolus non ē ſꝑpctm̄. Pre. Dolus maxime ad linguā pertinere videt̉ẜm illud pͣs. Linguis ſuis doloſe agebant. aſtutia autē ſic̄et prudentia eſt in ipſo actu rationis. ergo dolus nontinet ad aſtutiam. Pre. Prouerb. xij. dicit̉. Dolus incorde cogitantiū mala. ſed non oīs maloꝝ cogitatio pertinet ad aſtutiam. ergo dolus non videt̉ ad aſtutiam pertinere. Sed ꝯtra ē aſtutia ad circūueniendū ordinat̉ẜm illud apoſtoli ad Ephe. iiij. In aſtutia ad circūuentionem erroris. ad quod etiā dolus ordinat̉. ergo dolus ꝑtinet ad aſtutiā. Rn̄. dd̓m ſicut ſupͣ dictū eſt ad aſtutiam ꝑtinet aſſumere vias non veras ſed ſimulatas apparentes ad aliquē finē ꝓſequendū vel bonū vel maluꝫaſſumptio aūt harū viarū pōt duplicit̓ ꝯſiderari. vnodem in ipſa excogitatiōe viarū hmōi. hoc ꝓprie ꝑtinet ad aſtutiā. ſicut etiā excogitatio rectarū viarū ad debitum finē ꝑtinet ad prudentia. alio pōt ꝯſiderari taliūviarū aſſumptio ẜm executionē oꝑis. ẜm hoc ꝑtinet addolū. ideo volus importat quādā executionē aſtutie.ẜm hoc ad aſtutiā ꝑtinet. Ad .i. ergo dd̓m ſicut aſtutia ꝓprie accipit̉ in malo. abuſine aūt ī bono ita etiā dolus eſt aſtutie executio. Ad. ij. dd̓m executio aſtutie ad decipiendū pͥª qͥdē p̄ncipalit̓ fit ꝟ̓ba p̄cipuuꝫlocū tenēt int̓ ſigna q̄bꝰ ſignificat aliqͥd alteri. vt patet Aug. in li. de doc. chriſt. dolus maxime attribuit̉ locutioni. ꝯtingit tn̄ eſſe dolū in factis. ẜm illud pͣs. Et dolum facerēt in ſeruos eiꝰ. Eſt etiā dolus ī corde ẜm illudEccl. xix. Interiora eius piena ſunt dolo. ſed hoc ē ẜmaliqͣs doīos excogitat. ẜm illud pͣs. Et dolos tota die meditabant̉. Ad. iij. dd̓m quicūqꝫ cogitāt aliqd̓ maluꝫfacere neceſſe ē excogitet aliqͣs vias ad hoc ꝓpoſitūimpleant. vt piurimū excogitant vias doloſas qͥbꝰ facilius ꝓpoſitū ꝯſequant̉. qͣꝫuis ꝯtingat qn̄qꝫ abſqꝫ aſtutia dolo aliqui aperte per violentiā malū oꝑent̉. ſedhoc quia difficilius fit in paucioribꝰ accidit.Ad quintuꝫ ſic procedit.Uidet̉ fraus ad aſtutiā ꝑtineat. .n. ē laudabilealiqͥs decipi ſe patiat̉ ad qḋ aſtutia tēdit. ē autē laudabile aliqͥs patiat̉ fraudē ẜm illud. i. ad Coꝝ. vi. Quaremagꝰ fraudē patimī. fraus ꝑtinet ad aſtutiā. Pret̓.Fraus ꝑtinere videt̉ ad illicitā exceptionē vel receptionēexterioꝝ rerū. d̓r .n. actuū. v. vir q̄dā noīe AnaniasSaphyra vxore ſua vēdidit agꝝ. fraudauit p̄cio agriſꝫ illicite vſurpare vel retinere res exteriores ꝑtinꝫ ad iniuſticiā vel illiberalitatē. ergo fraus non pertinet ad a ſtutiam opponit̉ prudētie. Bre. Nullus aſtutia vtitur

15