Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioXXXII

dictū eſt. ſed magis eſt benefaciendū filijs. qꝛ non debentfilij theſaurizare ꝑentibꝰ. ſed ecōuerſo vt d̓r. ij. ad Coꝝ. xijnon eſt ergo bn̄faciendū magis cōiunctis. Sed ꝯtraeſt qd̓ Augꝰ dicit in .i. de doc. xp̄iana. oībus ꝓdeſſepoſſis. his potiſſimū ꝯſulēdū eſt qui locoꝝ temꝑm vl̓quarūlibet rerū opportunitatibꝰ conſtrictius tibi quaſi ſorte iungunt̉. Rn̄ſio dicendū gr̄a virtus imitant̉ nature ordinē qui eſt ex diuina ſapīa inſtitutꝰ. Eſtaūt talis ordo nature vt vnūquodqꝫ agēs naturale priꝰmagis diffundat ſuā actionē ad ea. ſunt ſibi magispinqua. ſicut ignis magis calefacit rem ſibi magis ꝓpinquāſ. ſil̓r deus in ſubſtātias ſibi ꝓpinquiores ꝑprius etcopioſius dona ſue bonitatis diffundit. vt ptꝫ Dyo. vijca. cel̓. ierar. exhibitio aūt beneficioꝝ eſt quedā actio charitatis in alios. ideo oꝑtet ad magis ꝓpinquos ſimusmagis bn̄fici. ſed ꝓpinquitas vnius hoīs ad aliū pōt attēdi ẜm diuerſa in quibꝰ ſibi adinuicē hoīes cōmunicant.vt ꝯſanguinei naturali cōmunicatōe. cōciues in ciuili. fideles in ſpūali. ſic de alijs. ẜm diuerſas ꝯiunctiōes ſūtdiuerſimode diuerſa bn̄ficia diſpenſāda. nam vnicuiqꝫ ēmagis exhibendū bn̄ficiū ꝑtinens ad illam rem ẜm quameſt nobis magis ꝯiunctꝰ ſimpl̓r loquendo. tn̄ hoc pōt variari ẜm diuerſitatē locorum temꝑm negocioꝝ. nam īaliquo caſu eſt magis ſubueniendū extraneo. puta ſi ſit inextrema neceſſitate. qͣꝫ etiā patri tantā neceſſitatē patienti. Ad primū ergo dicendū dn̄s non ꝓhibet ſimpliciter vocare amicos aut cōſanguineos ad conuiuiū. ſꝫvocare eos ea intentiōe te ip̄i reinuitēt. hoc enī eritcharitatis ſed cupiditatis. pōt tn̄ ꝯtingere extranei ſintmagis inuitādi in aliquo caſu ꝓpter maiorē indigentiā. intelligendū eſt enī magis ꝯiunctis magis eſt ceteris paribꝰ benefaciendū. ſi aūt duoꝝ vnus eſt magis ꝯiunctus. alter magis indigēs. non pōt vniuerſali regula determinari. cui ſit magis ſubueniendū. qꝛ ſunt diuerſi gradusindigētie ꝓpinquitatis. ſed hoc reqͥrit prudētis iudiciū. Ad ſcd̓m dicendū bonū multoꝝ cōmune diuinius ēqͣꝫ bonū vnius. vn̄ pro bono cōmuni reipublice vel ſpūaliſvel tꝑalis virtuoſū eſt etiā aliquis ꝓpriā vitam expōatꝑiculo. ideo cōmunicatio in bellicis actibꝰ ordineturad ꝯſeruationē reipublice in hoc miles impendēs cōmilitoni auxiliū. non impēdit ei tanqͣꝫ priuate ꝑſone. ſed ſic̄totam rempublicā iuuās. ideo eſt mirū ſi in hoc prefert̉ extraneus ꝯiuncto ẜm carnē. Ad tertiū dicendūduplex ē debitū. Unū qͥdē qḋ non ē nūerādū in bonis eiꝰ dꝫ. ſꝫ potiꝰ ī bonis eiꝰ cui debet̉. puta ſi aliqͥs hꝫ pecunia:aut aliquā alteriꝰ vel furtū ſublatā. vl̓ mutuo acceptā īiue depoſitā. vl̓ aliqͦ ſil̓i alio modo. qͣꝫtū ad hoc debet prius reddere debitū. qͣꝫ ex eo bn̄facere ꝯiunctis. niſi forte eſſet tāte neceſſitatis articulus in quo etiā liceret ip̄i rem alienā acciꝑe ad ſubueniendū neceſſitatē patiēti. niſi forte eiille cui res debet̉ in ſimili neceſſitate eſſet. in quo tn̄ caſuſāda eſſet vtriuſqꝫ ꝯditio ẜm alias ꝯditōes requiſitas prudētis iudicio. qꝛ in talibꝰ non pōt vniuerſalis regula dari ꝓpter varietatē ſinguloꝝ caſuū. vt phūs dicit in. ix. ethicoꝝ. Aliud aūt eſt debitū qd̓ cōputat̉ in bonis eius qui hꝫ eius cui debet̉. puta ſi debeat̉ non ex iuſticie neceſſitate ſed ex quadā morali equitate. vt ꝯtingit in beneficijsgratis ſuſceptis. nullius aūt bn̄factoris bn̄ficiū eſt tm̄ ſicut parentū. ideo parētes in recōpenſandis bn̄ficijs ſūtoībus alijs p̄ferendi. niſi neceſſitas ex alia ꝑte p̄ponderaret vel aliqua alia ꝯditio. puta cōmunis vtilitas eccl̓ie velreipublice. in alijs aūt eſt eſtimatio habēda ꝯiunctiōis

beneficij ſuſcepti. que ſimiliter non poteſt cōmuni regula determinari. Ad quartū dicendū parentes ſunt ſicut ſuꝑiores. ideo amor parentū eſt ad benefaciendum.amor aūt filioꝝ ad honorandū parētes. tn̄ in neceſſitatisextremi articulo magis liceret deſerere filios qͣꝫ parentes.quos nullo modo deſerere licet ꝓpter obligationem beneficiorum ſuſceptoꝝ. vt ptꝫ phm̄ in. viij. ethicorum.Ad quartuꝫ ſic procedit̉Uidet̉ bn̄ficientia ſit ſpālis virtꝰ p̄cepta enī ad virtutes ordinant̉. qꝛ legiſlatores intendūt facere hoīes virtuoſos. ſicut d̓r in. ij. ethicoꝝ. ſed ſeorſū dat̉ preceptū de bn̄ficientia de dilectōe. d̓r enī Mat. v. Diligite inimicosvr̄os. bn̄facite his oderūt vos. ergo bn̄ficiētia eſt virtus diſtincta a charitate. I Preterea vitia virtutibꝰ opponunt̉. ſed bn̄ficientie opponunt̉ aliqua ſpālia vitianocumentū ꝓximo infert̉. puta rapina furtū alia hmōi.ergo bn̄ficiētia eſt ſpālis virtus. Preterea charitasdiſtinguit̉ in multas ſpēs. ſed bn̄ficientia videt̉ diſtinguiin multas ſpēs ẜm diuerſas bn̄ficioꝝ ſpecies. ergo bn̄ficientia eſt alia virtus a charitate. Sed ꝯtra eſt actusinterior exterior requirūt diuerſas virtutes. ſed bn̄ficientia beniuolētia non differūt niſi ſicut actus exterior interior. qꝛ bn̄ficiētia eſt executio beniuolentie. ergoſicut beniuolētia non eſt alia virtus a charitate. ita nec beneficiētia. Rn̄ſio dicendū virtutes diuerſificant̉ ẜmdiuerſas rōnes obiecti. eadē aūt eſt formalis obiecti charitatis beneficiētie. vtraqꝫ reſpicit rōnem cōmunemboni. vt ex p̄dictis ptꝫ. vn̄ beneficiētia non eſt alia virtꝰ acharitate. ſed nominat quendā charitatis actū. Ad pri ergo dicendū p̄cepta non dant̉ de habitibꝰ virtutūſed de actibꝰ. ideo diuerſitas p̄ceptoꝝ non ſignat diuerſos habitus virtutū. ſed diuerſos actus. ¶Ad ſcd̓m dicē ſicut oīa bn̄ficia ꝓximo exhibita inqͣꝫtum ꝯſiderant̉ſub cōmuni rōne boni reducunt̉ ad amorē. ita oīa nocum̄ta inqͣꝫtum ꝯſiderant̉ ẜm cōmunē rationē mali reducunt̉ad odiū. ꝓut aūt ꝯſiderant̉ ẜm aliqͣs ſpāles rationes velboni vel mali reducunt̉ ad aliquas ſpeciales virtutes vl̓vitia. ẜm hoc etiā ſunt diuerſe beneficioꝝ ſpecies. Und̓patet reſponſio ad tertiū. Queſtio .XXXII.Enide conſideradūPeſt de elemoſyna Et circa hoc querunt̉ decemprimo vtrū elemoſyne largitio ſit actus charitatis. ſcd̓o de diſtinctōe elemoſinaꝝ. tertio ſunt potioreſelemoſine vtrū ſpūales vel corꝑales. qͣrto vtruꝫ corꝑaleselemoſine habeāt effectū ſpūalē. quinto vtrū dare elemoſynas ſit in p̄cepto. ſexto vtrū corꝑalis elemoſina ſit danda de neceſſario. ſeptimo vtrū ſit dāda de iniuſte acquiſito. octauo quoꝝ ſit dare elemoſinam. nono quibus ſitda. decimo de modo dandi elemoſinas.Ad primuꝫ ſic ꝓcediturUidet̉ dare elemoſinā non ſit actus charitatis. Actusenī charitatis pōt eſſe ſine charitate. ſed largitio elemoſinarū poteſt eſſe ſine charitate. ẜm illud. i. ad Coꝝ.xiij. Si diſtribuero in cibos pauꝑm oēs facultates meaſcharitatē aūt non habuero. nihil mihi ꝓdeſt. ergo dare elemoſinā eſt actus charitatis. Preterea elemoſinaputat̉ inter oꝑa ſatiſfactionis. ẜm illud Daniel̓. iiij. Peccata tua elemoſinis redime ſed ſatiſfactio eſt actus iuſticie. ergo dare elemoſinā non eſt actꝰ charitatis ſꝫ iuſticie.

ſticie