QueſtioXV
nalis impnīa ẜm intellectū Aug. queſtionē non habet. qꝛad pctm̄ in ſpm̄ſanctū requirit̉ ꝯtinuatio peccatoꝝ vſqꝫ infinem vite. ¶ Ad primū ergo dicendū ꝙ tam in bono qͣꝫin malo vt in pl̓ibꝰ ꝓcedit̉ ab imꝑfecto ad ꝑfectum ꝓuthomo ꝓficit vel in bono vel in malo. ⁊ tn̄ in vtroqꝫ vnuspōt inciꝑe a maiori qͣꝫ alius. ⁊ ita illud a quo aliquid incipit pōt eſſe ꝑfectū in bono vel in malo ẜm genus ſuū licet ſit imꝑfectū ẜm ſeriē ꝓceſſus hoīs in melius vel in peius ꝑficiētis. ¶ Ad ſcd̓m dicendū ꝙ ratio illa ꝓcedit depctō ex malitia. qn̄ eſt ex inclinatōe habitus. ¶ Ad tertiūdicendū ꝙ ſi accipiat̉ impnīa ẜm intentionē Aug. ẜm ꝙimportat ꝑmanentiā in pctō vſqꝫ ad finē. ſic planū eſt ꝙimpnīa p̄ſupponit pctā ſicut ⁊ pnīa. ſed ſi loquamur de ipnīa habituali ẜm ꝙ ponit̉ ſpeciēs pctī in ſpm̄ſanctuꝫ. ſicmanifeſtum eſt ꝙ impnīa poteſt eſſe etiā ante peccata. pōtenī ille qͥ nūqͣꝫ peccauit hr̄e ꝓpoſitū penitēdi vl̓ nō penitēdiſi contingeret eum peccare. ¶ Queſtio. xv.Einde cōſiderandūeſt de vitijs oppoſitis ſcīe ⁊ intellectui. Et qͥade ignorantia que opponit̉ ſcīe dictū eſt ſupracum de cauſis pct̄oꝝ ageret̉. querendū eſt nunc de cecitate mētis ⁊ hebetudīe ſenſus q̄ opponunt̉ dono intellectusEt circa hoc querunt̉ tria. primo vtrū cecitas mentis ſitpctm̄. ſcd̓o vtrū hebetudo ſenſus ſit aliud pctm̄ a cecitatementis. tertio vtrū hec vitia a pct̄is carnalibꝰ oriantur.Ad primū ſic procediturUidet̉ ꝙ cecitas mētis non ſit pctm̄. Illud enī qd̓ excuſat a pctō non videt̉ eſſe pctm̄. ſed cecitas mentis excuſata pctō. Dr̄ enī Io. ix. Si ceci nō eſſetis nō haberetis peccatu. ergocecitas mētis non eſt pctm̄. ¶ Preterea pena differt a culpa. ſed cecitas mētis eſt quēdā pena. vt ptꝫ ꝑ illud qd̓ habet̉. Eſa. vi. Exceca cor ppl̓i huius. nō enī eſſet adeo cū ſit malū niſi pena eſſet. ergo cecitas mentis nō eſtpct̄m. ¶ Preterea oē peccatū eſt voluntariū. vt Aug. dic̄ſed cecitas mētis nō eſt voluntaria. quia vt Augꝰ dicit.x. Confeſ. cognoſcere veritatē lucentē oēs amant. Et Eccleſiaſtes. xi. dicit̉. Dulce lumē ⁊ delectabile oculis videre ſolem. ergo cecitas mētis non eſt pctm̄. ¶ Sed cōtraeſt qd̓ Gregꝰ. xxi. moral̓. cecitatē mentis ponit inter vitiaq̄ cauſant̉ ex luxuria. ¶ Rn̄ſio dicēdū ꝙ ſicut cecitas corꝑalis eſt priuatio eius qd̓ eſt principiū corꝑalis viſionis.ita etiā cecitas mētis ē priuatio eiꝰ qd̓ eſt principiū mentalis ſiue intel lectualis viſiōis. Cuius quidē principiū ētriplex. Unū quidē eſt lumē naturalis rōnis ⁊ hoc lumencum ꝑtineat ad ſpēm aīe rōnalis nunqͣꝫ priuat̉ ab aīa. impedit̉ tn̄ qn̄qꝫ aꝓprio actu ꝑ impedimenta viriū inferiorūquibꝰ indiget intellectus hūanus ad intelligendū. ſicutptꝫ in amētibꝰ ⁊ furioſis. vt in primo dictū eſt. Aliud aūtprincipiū intellectualis viſionis eſt aliqd̓ lumē habituale naturali lumini rōnis ſuꝑadditū. ⁊ hoc quidē lumē interdū priuat̉ ab aīa. ⁊ talis priuatio eſt cecitas q̄ eſt penaẜm ꝙ priuatio ſuminis gr̄e quedam pena ponit̉. Un̄ dicitur de quibuſdā. Sap̄. ij. Excecauit illos malitia eorum.Tertiū principiū viſionis intellectual̓ eſt aliqd̓ intelligi.bile primū ꝑ quod hō intelligit alia cui quidē principio īintelligibili mens hoīs pōt intendere vel nō intendereEt qd̓ ei non intendat ꝯtingit dupl̓r. Qn̄qꝫ quidem exhoc ꝙ habet voluntatē ſpontaneā ſe auertentē a cōſiderationē talis principij. ſcd̓m illud pͣs. Noluit intelligere vtbn̄ ageret. Alio modo ꝑ occupationē mentis circa alia q̄
magis diligit. quibus ab inſpectione huius principij mēsauertitur. ſcd̓m illud pͣs. Suꝑcecidit ignis .ſ. cōcupiſcentie. ⁊ nō viderūt ſolem. ⁊ vtroqꝫ modo cecitas mētiſ ē peccatū. ¶ Ad primū ergo dicendū ꝙ cecitas q̄ excuſat a peccato eſt q̄ contingit ex naturali defectu non potētis videre. ¶ Ad ſcd̓m dicendū ꝙ rō illa ꝓcedit de ſcd̓a cecitate q̄eſt pena. ¶Ad tertiū dicendū ꝙ intelligere veritatē cuilibet eſt ẜm ſe amabile. pōt tn̄ ꝑ accidens eſſe alicui odibilein qͣꝫtum ſcꝫ ꝑ hoc impedit̉ ab alijs que magis amat.Ad ſcd̓m ſic procediturUidet̉ ꝙ hebitudo ſenſus nō ſit aliud a cecitate mentis.Unū enī vni eſt contrariū. ſed dono intellectus opponitur hebitudo. vt ptꝫ ꝑ Grego. in. ij. moral̓. cui etiā opponitur cecitas mētis. eo ꝙ intellectus principiū quoddā viſiuū deſignat. ergo hebitudo ſenſus eſt idē ꝙ cecitas mētis. ¶ Preterea Gregꝰ. in. xxxi moral̓. de hebetudine loquēs nominat eam hebetudinē ſenſus circa intelligentiāſed hebetari ſenſu circa intelligentiā nihil aliud eſſe videtur qͣꝫ intelligēdo deficere. qd̓ ꝑtinet ad mētis cecitatē. ergo hebetudo ſenſus idem eſt ꝙ cecitas mētis. ¶ Preterea ſi aliquo differūt maxime vidētur in hoc differre ꝙ cecitas mētis ē voluntaria. vt ſupra dictū eſt. hebetudo autſenſus eſt naturalis defectꝰ. ſed defectus naturalis non eſtpctm̄. ergo ſcd̓m hoc hebetudo ſenſus nō eſſet pctm̄ qd̓ eſtꝯtra Gre. qui cōnumerat eā inter vitia q̄ ex gula oriuntur ¶ Sed ꝯtra eſt ꝙ diuerſaꝝ cauſaꝝ ſunt diuerſi effectꝰſed Grego. xxxi. moral̓. dicit ꝙ hebetudo mētis oritur exgula. cecitas aūt mētis ex luxuria. ſed hec ſunt diuerſa vitia. ergo ⁊ ip̄a ſunt diuerſa vitia. ¶ Rn̄ſio dicendū ꝙ hebes acuto opponitur. Acutū aūt dicitur aliqͥd ex hoc qd̓ ēpenetratiuū vn̄ ⁊ hebes d̓r aliquid ex hoc qd̓ eſt obtuſumpenetrare nō valens. ſenſus aut corꝑalis ꝑ quādā ſimilitudinē penetrare d̓r mediū inqͣꝫtum ex aliqua diſtātia ſuum obiectū ꝑcipit vel inqͣꝫtum pōt quaſi penetrādo minima vel intima rei ꝑciꝑe. Un̄ in corꝑalibus d̓r aliquis eēacuti ſenſus qui pōt ꝑcipere ſenſibile aliqd̓ ex remotis. vl̓videndo vel audiēdo vel olfaciendo ⁊ econtrario d̓r ſenſu hebetari qͥ non ꝑcipit niſi ex propinquo. magna ſenſibilia. Ad ſil̓itudinē aūt corꝑalis ſenſus. d̓r etiam circa intelligentiā eſſe aliquis ſenſus qͥ eſt aliquoꝝ primoꝝ et extremoꝝ. vt d̓r ī. vi. ethi. ſicut etiā ſenſus eſt cognoſcitiuꝰ ſenſibiliū quaſi quorundā principioꝝ cognitōis. Hic aūt ſenſus qui eſt circa intelligentiā non ꝑcipit ſuum obiectumꝑ mediū diſtantie corꝑalis. ſed ꝑ quedā media alia. ſicutcum ꝑ ꝓprietatē rei ꝑcipit eius eſſentiā. ⁊ ꝑ effectum ꝑcipit cauſam. Ille ergo d̓r eſſe acuti ſenſus circa intelligentiam qui ſtatim ad app̄henſionē ꝓprietatis rei vl̓ etiaꝫ effectus. naturā rei cōprehēdit. ⁊ inqͣꝫtū vſqꝫ ad minimascōditiones rei ꝯſiderādas ꝑtingit. Ille aūt d̓r hebes circaintelligentiā qͥ ad cognoſcendā veritatē rei ꝑtingere nonpōt niſi ꝑ multa ei expoſita. ⁊ tunc etiā nō pōt ꝑtingere adꝑfecte ꝯſiderandū oīa que ꝑtinent ad rei rationē. Sic ergo hebetudo ſenſus circa intelligentiā importat quandā debilitatē mentis circa ꝯſiderationē ſpūalium bonoꝝ cecitasaūt mentis importat oīmodā priuationē cognitionis ip̄orum. Et vtrunqꝫ opponit̉ dono intellectus ꝑ quem hō ſpiritualia bona apprehēdēdo cognoſcit ⁊ ad eoꝝ intima ſubtiliter penetrat. hꝫ enī hebetudo rōnem pctī. ſicut ⁊ cecitaſmentis inqͣꝫtum ſcꝫ eſt voluntaria. vt ptꝫ in eo qui affectꝰcirca carnalia d̓ ſpūalibus ſubtiliter diſcutere faſtidit vl̓negligit. et ꝑ hoc patet reſponſio ad obiecta.