XQueſtio

Et. i. Pe. ij. dicit̉. Serui ſubditi eſtote in oī timore dn̄isnon tm̄ bonis ⁊ modeſtis ſed etiam diſcholis. non auterhoc p̄ciꝑetur per doctrinam apoſto licā niſi infideles poſſent fidelibꝰ p̄eē. ergo videt̉ ꝙ īfideles fidelibꝰ poſſint p̄eēPreterea. Quicūqꝫ ſunt de familia alicuiꝰ principisſubſunt ei. ſed fideles aliqui erant de familia infideliū p̄ncipū. Unde dicit̉ ad Phil̓. iiij. Salutant vos oēs ſanctimaxime aūt qui de ceſaris domo ſunt .ſ. Neronis qui infidelis erat. ergo infideles pn̄t fidelibꝰ preeſſe. ¶ Preterea. Sicut phūs dicit in. i. politicoꝝ. ſeruus eſt inſtrum̄tum dn̄i in his que ad hūanam vitam ꝑtinēt. ſicut ⁊ miniſter artificis eſt inſtrumētū artificis in his que ꝑtinētad oꝑationem artis. ſed in talibus pōt fideliſ infideli ſubijci. pn̄t enī fideles infideliū coloni eē. ergo infideles poſſunt fidelibus p̄fici etiam qͣꝫtū ad dn̄iū. Sed ꝯtra eſt ꝙad eum qui preeſt ꝑtinet habere iudiciū ſuper eos quibꝰpreeſt. ſed infideles non pn̄t iudicare de fidelibꝰ. Dic̄ .n.apl̓s. i. ad Corinth. vi. Audet aliqͥs veſtrū habens negociū aduerſus alterū iudicari apud iniqͦs .i. infideles. ⁊ nōapud ſanctos. ergo videtur ꝙ infideles fidelibꝰ preeſſe nōpoſſint. ¶ Rn̄ſio dicendū ꝙ circa hoc duplicit̓ loqui poſſumus. Uno modo de dn̄io vel p̄latione infideliū ſuperfideles de nouo inſtituēda. ⁊ hoc nullo modo ꝑmitti debꝫCederet enī hoc in ſcandalū ⁊ in periculū fidei. d̓ facili. nilli qui ſubijciunt̉ alioꝝ iuriſdictioni īmutari pn̄t ab eis qͥbus ſubſunt vt ſequant̉ eoꝝ imperiū. niſi illi qui ſubſuntfuerint magne virtutis. Et ſimilit̓ infideles ꝯtemnūt fidem ſi fideliū defectus cognoſcāt. ⁊ ideo apl̓s prohibuitvt fideles non ꝯtendāt iudicio coram iudice infideli. Etideo nullo modo ꝑmittit eccleſia ꝙ infideles acqͥrant dominiū ſuper fideles. vel qualitercūqꝫ eis p̄ficiant̉ in aliqͦofficio. Alio modo poſſumꝰ loqui de dn̄io vel p̄latiōe iaꝫp̄exiſtenti. Ubi ꝯſiderandū eſt ꝙ dn̄iū vel p̄latio introducta ſunt ex iure hūano. diſtinctio aūt fideliū ⁊ infidelium eſt ex iure dīno. Ius autem dīnū quod ē ex gratia n̄tollit ius hūanū quod ē ex naturali ratione. ideo diſtinctio fideliū ⁊ infideliū ẜm ſe ꝯſiderata non toſſit dn̄ium ⁊p̄lationē infideliū ſupra fideles. Poteſt tamen iuſte perſententiam vel ordinationē eccleſie auctoritatē dei habētis tale ius dn̄ij vel p̄latiōis tolli. qꝛ infideles merito ſueinfidelitatis merent̉ ptātem amittere ſuper fideles qͥ trāſferunt̉ inifilios dei. ſed hoc quidē eccleſia qn̄qꝫ facit. qn̄qꝫaūt non facit. In illis enī infidelibꝰ qui etiaꝫ tꝑali ſubiectione ſubijciunt̉ eccleſie ⁊ membris eius. hoc ius eccleſia ſtatuit vt ſeruus iudeoꝝ cū fuerit factus chriſtianusſtatim a ſeruitute liberet̉ nullo p̄cio dato ſi fuerit ꝟnaculus. id eſt. in ſeruitute natus. Et ſimilit̓ ſi infidelis exiſtens fuerit emptus ad ſeruitiū. Si autē fuerit emptꝰ acmercationē tenet̉ eum infra tres mēſes exponere ad vēdendū. nam in hoc iniuriā non facit eccleſia. quia cuꝫ ipſiiudei ſint ſerui eccleſie pōt diſponere de rebus eoꝝ. Sic̄etiam principes ſeculares multas leges ediderūt circa ſuos ſubditos in fauorē libertatis. In illis ꝟo infidelibusqui tꝑaliter eccleſie vel eius mēbris non ſubiacēt. predictum ius eccleſia non ſtatuit. licet poſſet inſtituere de iure. ⁊ hoc facit ad ſcandalū vitandū. Sicut etiam dominꝰMatth. xvij. oſtendit ꝙ poterat ſe a tributo excuſare. qꝛ liberi ſunt filij. tamen mādauit tributū ſolui ad ſcandaluꝫvitandū. Ita etiam ⁊ Paulus cū dixiſſet ꝙ ſerui dn̄osſuos honorarēt. ſubiūgit. Ne nomē dn̄i ⁊ doctrina blaſphemetur. Unde patet rn̄ſio ad primū. Ad ſecundū dicendū ꝙ illa p̄latio ceſaris p̄exiſtebat diſtinctioni fideliuꝫ

ab infidelibꝰ. vnde non ſoluebat̉ ꝑ ꝯuerſionē aliquoruꝫad fidem. ⁊ vtile erat ꝙ aliqui fideles locū in familia imperatoris haberēt ad defendendū alios fideles. ſicut beatus Seba. chriſtianoꝝ animos quos in tormētis videbat deficere ꝯfortabat. ⁊ ad hoc latebat ſub militari chlamyde in domo Diocleciani. ¶ Ad tertiū dicendū ꝙ ſeruiſubijciunt̉ dn̄is ſuis ad totam vitam ⁊ ſubditi ꝑfectis adoīa negocia. ſed miniſtri artificū ſubdunt̉ eis ad aliqͣ ſpecialia opera. vnde periculoſius eſt ꝙ infideles accipiantdn̄ium vel p̄lationē ſuper fideles qͣꝫ ꝙ accipiāt ab eis miniſteriū in aliquo artificio. ⁊ ideo ꝑmittit eccleſia ꝙ chriſtiani pn̄t colere terras iudeoꝝ. quia per hoc nō habēt neceſſe ꝯuerſari cū eis. Salomon etiam petijt a rege Tyrimgr̄os operū ad ligna cedenda. vt habet̉. iij. Reg. vi. Ettamen ſi ex tali cōicatione vel ꝯuicto ſubuerſio fideliū timeretur eſſet penitus interdicendū.Ad vndecimū ſic ꝓceditUidetur ꝙ ritus infideliū non ſint tolerandi. Manifeſtum eſt emī ꝙ infideles in ſuis ritibus peccant eos ſeruādo. ſed peccato videtur ꝯſentire qui non ꝓhibet cum ꝓhibere poſſit. vt habet̉ in glo. Ro. i. ſuper illud. non ſoluꝫqui faciunt. ſed ⁊ qui ꝯſentiūt facientibꝰ. ergo peccāt quieorū ritus tolerant. ¶ Preterea. Rituſ iudeoꝝ idolatriecomparant̉. quia ſuper illud Gal̓. v. Nolite iteruꝫ iugoſeruitutis ꝯtineri. dicit glo. Non eſt leuior huiꝰ legis ſeruitus qͣꝫ idolatrie. ſed non ſuſtineret̉ ꝙ idolatrie ritū aliqͦexercerēt. qͥnimo chriſtianoꝝ principes templa ido loꝝ primo claudi ⁊ poſtea dirui fecerūt. vt Augu. narrat. xviij.de ciui. dei. ergo ẜm hoc etiam ritus iudeoꝝ tolerari nondebent. ¶ Preterea. Peccatū infidelitatis ē grauiſſimūvt ſupra dictū eſt. ſed alia peccata nō tolerant̉ ſed lege puniuntur. ſicut adulteriū furtū ⁊ alia hmōi. ergo etiam ritus infideliū tolerādi non ſunt. ¶ Sed ꝯtra eſt qd̓ in decre. diſ. xlv. c. Qui ſincera. dicit Gre. de iudeis. Oēs feſtiuitates ſuas ſicut hactenus ipſi ⁊ patres eoꝝ per longacolentes temꝑa tenuerūt. liberā habeant obſeruādi celebrandiqꝫ licentiā. ¶ Rn̄ſio dicendū ꝙ hūanū regimē deriuatur a dīno regimine ⁊ ipſum debet imitari. Deꝰ aūtqͣꝫuis ſit omnipotēs ⁊ ſumme bonus. ꝑmittit tamen aliqͣmala fieri in vniuerſo que prohibere poſſet. ne eis ſublatis maiora bona tollerent̉. vel etiam peiora mala ſequerētur. Sic ergo ⁊ in regimīe humano illi qui preſunt rectealiqua mala tolerant ne aliqͣ bona impediant̉. vel etiamne aliqua mala peiora incurrant̉. ſicut Augu. dicit in libro de ordine. Aufer meretrices de rebus hūanis. turbaueris oīa libidinibꝰ. Sic ergo qͣꝫuis infideles in ſuis ritibus peccent. tolerari poſſunt vel ꝓpter aliquod bonumquod in eis prouenit. vel ꝓpter aliquod malum quod vitatur. Ex hoc autē ꝙ iudeiritus ſuos obſeruant in quibus olim p̄figurabat̉ veritas fidei quam tenemus. hocbonū prouenit ꝙ teſtimoniū fidei noſtre habemꝰ ab hoſtibus. ⁊ quaſi in figura nobis reputatur qd̓ credimus.et ideo in ſuis ritibus tolerant̉. Alioꝝ ꝟo infideliū ritusqui nihil veritatis aut vtilitatis afferunt non ſunt aliqͣliter tolerandi niſi forte ad aliquod malū vitandū. ſcilicetad vitandū ſcandalū vel diſcidiū quod ex hoc poſſet prouenire. vel impedimentū ſalutis eorum qui paulatim ſictolerati ꝯuertuntur ad fidem. ꝓpter hoc enim etiā hereticorum ⁊ paganorum ritus aliquando eccleſia tolerauitquando erat magna infideliū multitudo. Et per hoc patet reſponſio ad obiecta.