QueſtioIII
hūana nō excludit meritū fidei. ſꝫ ē ſignū maioris meritiSic etiā paſſio ꝯſequēs ī ꝟtutibꝰ moralibꝰ ē ſignū ꝓmptioris volūtatis vt ſupͣ dictum ē. ⁊ hoc ſignat̉ Ioh. iiij.vbi ſamaritani ad mulierē ꝑ quā rō hūana figurat̉ dixerūt: Iā nō ꝓpt̓ tuā loq̄lā credimꝰ. ¶ Ad primū ergo dd̓mꝙ Gregꝰ loq̄tur ī caſu illo qn̄ hō nō hꝫ volūtatē credēdiea q̄ ſunt fidei niſi ꝓpt̓ rōneꝫ inductā. Qn̄ aūt hō hꝫ volūtate credēdi ea q̄ ſunt fidei ex ſola aucͣte diuina etiā ſi habeat rōneꝫ demōſtratiuaꝫ ad aliqͥd eoꝝ puta ad hoc qd̓ eſtdeū eē. nō ꝓpt̓ hoc tollit̉ vel minuit̉ meritū fidei. ¶ Ad ſcd̓ꝫdicēdū ꝙ rōnes q̄ inducūt ad aucͣteꝫ fidei nō ſunt demōſtrationes q̄ in viſionē ītelligibilē intellectū hūanū reducere pn̄t. ⁊ ideo nō deſinūt eē nō apparētia. ſꝫ remouēt impedimēta fidei oſtēdēdo nō eē impoſſibile qd̓ ī fide ꝓponit̉. vn̄ ꝑ tales rōnes nō diminuit̉ merituꝫ fidei nec ratiofidei. ſꝫ rōnes demōſtratiue inducte ad ea q̄ ſunt fidei p̄ambula. videlꝫ ad articulos. ⁊ ſi diminuant rōneꝫ fidei.qꝛ faciūt appares id qd̓ ꝓponitur. non tn̄ diminuūt rōnecharitatis ꝑ quā volūtas ē ꝓmpta ad id credendū etiā ſinō apparerēt. ⁊ iō nō diminuit̉ rō meriti. ¶ Ad tertiumdicēdū ꝙ ea q̄ repugnāt fidei ſiue ī ꝯſideratiōe hoīs ſiueī exteriori ꝑſecutione in tm̄ augēt meritū fidei inqͣꝫtū oſtēdit̉ volūtas magis ꝓmpta ⁊ firma in fide. ⁊ iō martyresmaiꝰ fidei meritū habuerūt nō recedētes a fide ꝓpt̓ ꝑſecutiones. ⁊ etiā ſapiētes maiꝰ meritū fidei hn̄t nō recedēteſa fide ꝓpt̓rōnes ph̓oꝝ vel hereticoꝝ ꝯͣ fidē inductos. Sꝫea q̄ ꝯueniūt fidei nō ſemꝑ diminuūt ꝓmptitudinē volūtatis ad credēdū. ⁊ iō nō ſemꝑ diminuūt meritū fidei.Einde cōſideranduē de exteriori fide i actu qͥ ē ꝯfeſſio Et circa hocq̄runtur duo. primo vtꝝ cōfeſſio ſit actꝰ fideiſcd̓o vtꝝ cōfeſſio ſit neceſſaria ad ſaluteꝫ.Adprimuꝫ ſic procediturUidet̉ ꝙ ꝯfeſſio nō ſit actꝰ fidei. Nō enī idē actꝰ ꝑtinetad diuerſas ꝟtutes ſꝫ ꝯfeſſio ꝑtinet ad pnīam cuiꝰ ponit̉ꝑs. ergo nō ē actꝰ fidei. ¶ Preterea ad hoc ꝙ hō cōfiteat̉fidē retrahit̉ interdū ꝑ timorē vel etiā ꝓpt̓ aliquā cōfuſionē. Un̄ ⁊ apl̓s ad Ephe. vlt̓. petit orare ꝓ ſe vt det̉ ſibi cūfiducia notū facere myſteriū euāgelij. ſꝫ nō recedere a bonō ꝓpt̓ ꝯfuſionē vel timorē ꝑtinet ad fortitudinē q̄ moderat̉ audacias ⁊ timores. ergo videt̉ ꝙ ꝯfeſſio nō ſit actusfidei. ſꝫ magis fortitudinis vel ꝯſtātie ¶ Preterea ſicutꝑ fidei feruorē inducit̉ aliqͦs ad ꝯfitēdū fidē exterius. itaetiā inducit̉ ad alia exteriora bona oꝑa faciēda Dicit̉ enīGal̓. v. ꝙ fides ꝑ dilectionē oꝑat̉. ſed alia exteriora oꝑanō ponūt̉ actꝰ fidei ergo etiā neqꝫ ꝯfeſſio. ¶ Sed ꝯͣ ē qd̓ij. ad Theſſal̓ .i. ſuꝑ illud. ⁊ opꝰ fidei ī ꝟtute. dicit glo. i.ꝯfeſſione q̄ ꝓprie ē opꝰ fidei ¶ Rn̄ſio dd̓m ꝙ actꝰ exteriores illiꝰ virtutis ꝓprie ſunt actꝰ ad qͣrū fines ẜm ſuas ſpecies referunt̉. ſicut ieiunare ẜm ſuā ſpeciē refert̉ ad finemabſtinētie q̄ ē cōpeſcere carnē. ⁊ ideo ē actꝰ abſtinētie. cōfeſſio aūt eoꝝ q̄ ſunt fidei ẜm ſuā ſpeciē ordinat̉ ſicut adfinē ad id qḋ ē fidei. ẜm illud. ij. ad Coꝝ. iiij. habētes eūdem ſpm̄ fidei credimꝰ. ꝓpt̓ qd̓ ⁊ loqͥmur. Exterior enī locutio ordinat̉ ad ſignificādū id qd̓ ī corde ꝯcipit̉. vn̄ ſicutꝯceptꝰ īterior eoꝝ q̄ ſunt fidei ē ꝓprie fidei actꝰ. ita etiaꝫ etexterior ꝯfeſſio ¶ Ad primū ergo dd̓m ꝙ triplex ē ꝯfeſſioq̄ ī ſcripturis laudat̉. Una ē ꝯfeſſio eoꝝ q̄ ſunt fidei ⁊ iſtaē ꝓpriꝰ actꝰ fidei. vtpote relata ad fidei finē. ſicut dictū eſtAlia ē ꝯfeſſio gr̄aꝝactiōis ſiue laudis. ⁊ iſta eſt actꝰ latrie
Ordinat̉ enī ad honorē dei exteriꝰ exhibēdū qd̓ ē finis latrie. Tertia ē ꝯfeſſio pctōꝝ. ⁊ hoc ordinat̉ ad deletionempct̄i qͣ eſt finis penitētie vn̄ ꝑtinet ad pnīaꝫ. ¶ Ad ſcd̓ꝫ dicēdū ꝙ remoues ꝓhibēs nō ē cauſa ꝑ ſe ſꝫ ꝑ accn̄s vt ptꝫꝑ ph̓m ī. viij. phiſic̄. Un̄ fortitudo q̄ remouet īpedimentū ꝯfeſſionis fidei. ſcꝫ timorē vel erubeſcentiā nō ē ꝓprie ⁊ſe cauſa ꝯfeſſionis ſꝫ qͣſi ꝑ accidēs. ¶ Ad tertiū dd̓m ꝙfides īterior mediāte dilectiōe cauſat oēs exteriores actꝰꝟtutū mediātibꝰ alijs virtutibꝰ imperādo nō eliciēdo ſꝫꝯfeſſionē ꝓducit tāqͣꝫ ꝓpriū actū nll̓a alia ꝟtute mediāte.Ad ſecūdum ſic procedit̉Uidetur ꝙ ꝯfeſſio fidei nō ſit neceſſaria ad ſalutē. Illudenī videt̉ ad ſalutē ſufficere ꝑ qd̓ hō attingit finē ꝟtutisſꝫ finis ꝓpriꝰ fidei ē ꝯiūctio hūane mētis ad veritatē diuinā qd̓ p̄t etiā eē ſine exteriori ꝯfeſſione. ergo ꝯfeſſio fideinō ē neceſſaria ad ſalutē. Preterea ꝑ exteriorē ꝯfeſſionēfidei hō fidē ſuā alij hoī patefacit. ſꝫ hoc nō ē neceſſariumniſi illis qͦ hn̄t alios in fide inſtruere. ergo videt̉ ꝙ minores nō tenēt̉ ad fidei ꝯfeſſionē. ¶ Preterea illud qd̓ pōtvergere ī ſcādalū ⁊ turbationē alioꝝ nō ē neceſſariū ad ſalutē. Dicit enī apl̓s. i. ad Coꝝ. x. Sine offenſiōe eſtote iudeis ⁊ gētibꝰ ⁊ eccl̓ie dei ſꝫ ꝑ ꝯfeſſionē fidei qn̄qꝫ ad ꝑturbationē infideles ꝓuocāt̉. ergo ꝯfeſſio fidei nō ē neceſſaria ad ſalutē ¶ Sꝫ ꝯͣ ē qd̓ apl̓s dic̄ ad Ro. x. Corde credit̉ ad iuſticiā. ore aūt ꝯfeſſio fit ad ſalutē ¶ Rn̄ſio dicēdū ꝙ ea q̄ ſunt neceſſaria ad ſalutē cadūt ſub p̄ceptis diuine legis. ꝯfeſſio aūt fidei cū ſit quoddā affirmatiuū nōpōt cadere niſi ſub p̄cepto affirmatiuo. Un̄ eodē mō eſtde neceſſarijs ad ſaluteꝫ quō pōt cadere ſub p̄cepto affirmatiuo diuine legis. Precepta autē affirmatiua vt ſupͣdictū ē nō obligāt ad ſemꝑ ⁊ ſi ſemꝑ obligāt. Obligantaūt ꝓ loco ⁊ tꝑe. ⁊ ẜm alias circūſtantias debitas ẜm qͣsoꝑtet actū hūanū limitari ad hoc ꝙ ſit actꝰ ꝟtutis. Sic ergo ꝯfiteri fidē nō ſꝑ neqꝫ ī quolibet loco ē de neceſſitate ſalutis. ſꝫ aliqͦ loco ⁊ tꝑe qn̄ ſcꝫ ꝑ dimiſſionē huiꝰ ꝯfeſſionisſubtraheret̉ honor debuꝰ deo. ⁊ etiā vtilitas ꝓximis impēdēda. puta ſi aliqͦs īterrogatꝰ de fide taceret. ⁊ ex hoc crederet̉ vel ꝙ nō hr̄et fidē. vel ꝙ fides nō eēt vera vel alij ꝑeiꝰ taciturnitatē auerterēt̉ a fide. In hmōi enī caſibꝰ ꝯfeſſio fidei ē de neceſſitate ſalutis. ¶ Ad primū ergo dd̓mꝙ finis fidei ſicut ⁊ aliaꝝ virtutū referri dꝫ ad finē charitatis qͥ ē amor dei ⁊ ꝓximi. Et ideo qn̄ honor dei vel vtilitas ꝓximi hoc expoſcit nō dꝫ eē ꝯtētꝰ hō vt ꝑ fidē ſuā ip̄iveritati diuine ꝯiūgat̉. ſꝫ dꝫ fidē exteriꝰ ꝯfiteri ¶ Ad ſecūdū dicēdū ꝙ ī caſu neceſſitatis vbi fides periclitat̉ qͥlibettenet̉ fidē ſuā alijs ꝓpalare. vel ad inſtructionē alioꝝ fideliū ſiue ꝯfirmationē vel ad reprimēdū infideſiū inſultationem. ſꝫ alijs tꝑibꝰ inſtruere hoīes de fide nō ꝑtinet adoēs fideles. ¶ Ad tertiū dd̓m ꝙ ſi turbatio infideliū oriat̉de ꝯfeſſiōe fidei manifeſta abſqꝫ aliqͣ vtilitate fidei vel fideliū nō ē laudabile ī tali caſu fidem publice ꝯfiteri. Un̄dn̄s dic̄ Mat. vij. Nolite ſctm̄ darecanibꝰ neqꝫ margaritas vr̄as ſpargere an̄ porcos. ne dirūpāt vos. ſꝫ ſi vtilitasaliqͣ fidei ſperet̉ aūt ncc̄itas aſſit ꝯtēpta turbatiōe fideliūdebet hō publice fidē ꝯfiteri. Un̄ Mat. xv. d̓r ꝙ cū diſcipuli dixiſſent dn̄o ꝙ phariſei audito eiꝰ verbo ſcādalizatiſunt. dn̄s reſpondit. Sinite illos ſcꝫ turbari. ceci ſunt etduces cecoꝝ.Einde ꝯſideranduꝫē de ipſa fidei ꝟtute. Et pͥmoqͥdē de ip̄a fide