Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioI

nūc ꝑſpeculū ī enigmate. tūc aūt facie ad faciē. ſꝫ viſio patrie ē de incōplexo cuꝫ ſit ioſius diuine eſſentie. ergo etiā fides vie. Sꝫ ꝯͣ. Fides ē media īter ſcīaꝫ opinionē mediu aūt extrema ſunt eiuſdē generis. ergo ſcientiaopinio ſint circa enūciabilia. videt̉ ſil̓iter fides ſit circaenūciabilia. ita obiectū fidei ſit circa enūciabilia ē aliquid cōplexum. Rn̄ꝰ dicendū cognita ſunt ī cognoſcēte ẜm modū cognoſcētis. Eſt aut modus ꝓpriꝰ hūaniintellectꝰ vt cōponendo diuidendo veritateꝫ cognoſcatſicut primo dictū ē. Et ideo ea ſunt ẜm ſe ſimplicia. ītellectꝰ hūanꝰ cognoſcit ẜm quādā cōplexionē. ſicut ecōuerſo intellectꝰ diuinꝰ in cōplexe cognoſcit ea que ſunt ẜm ſecōplexa. Sic ergo obiectum fidei dupl̓r ꝯſiderari poteſtUno modo ex ꝑte eiꝰ rei credite. ſic obiectū fidei ē aliquid incōplexū. ſcꝫ res ipſa de fides habet̉. Alio modoex ꝑte credētis. ẜm hoc obiectuꝫ fidei ē aliquid cōplexū modū enunciabilis. illud vtrūqꝫ vere opinatum fuitapud antiquos. ẜm aliqͥd vtrūqꝫ ē veꝝ. Ad primuꝫergo dicendū ratio illa ꝓcedit de obiecto fidei ex parteipſius rei credite. Ad ſcd̓m dicendū in ſimbolo tangunt̉ ea de qͥbus ē fides inqͣꝫtum ad ea terminant̉ actuscredētis. vt ex ipſo modo loquēdi apparet. Actꝰ aūt credētis terminat̉ ad enūciabile ſꝫ ad rem. enī formamus enūciabilia niſi vt ea de rebꝰ cognitionē habeamꝰſicut in ſcientia ita in fide. Ad tertiū dicendū viſiopatrie erit veritatis prime ẜm in ſe ē. ẜm illud. i. Ioh.iij. apparuerit ſil̓es ei erimus. videbimꝰ ſicuti eſtEt ideo viſio illa erit modū enūciabilis. ſꝫ moduꝫſimplicis ītelligentie. ſꝫ fidem apprehēdimꝰ veritateꝫprimā ſicut in ſe eſt. vnde eſt ſil̓is ratio.Ad tertiū ſic procediturvidet̉ fidei poſſit ſubeſſe falſum. Fides enī condiuidit̉ſpei charitati. ſꝫ ſpei pōt aliqͥd ſubeſſe falſuꝫ. Multi enīſperāt ſe habituros vitā eternā habebūt ſil̓iter etiācharitati. multi enī dicunt̉ tanqͣꝫ boni tn̄ boni ſuntergo etiaꝫ fidei pōt aliquid ſubeſſe falſum. PretereaAbraam credidit xp̄m eſſe naſcituꝝ. ẜm illud Ioh. viij.Abraam pater veſter exultauit vt videret diem meū. ſedpoſt tp̄s abrae deꝰ poterat incarnari. ſola enī ſua volūtate carnē accepit. ita eēt falſum qd̓ abraam de xp̄o credidit. ergo fidei pōt ſubeſſe falſum. Preterea fides antiquoꝝ fuit xp̄s eēt naſciturus. et hec fides durauit inmultis vſqꝫ ad p̄dicationē euangelij. ſꝫ xp̄o iam nato anteqͣꝫ p̄dicare inciperet. falſum erat naſcituꝝ. ergo fidei poteſt ſubeſſe falſum. Preterea vnū de ꝑtinentibꝰ ad fidemē vt aliqͥs credat ſub ſacr̄o altaris veꝝ corpꝰ xp̄i contineri. pōt aūt ꝯtingere qn̄ recte cōſecrat̉ non eſt ibiveꝝ corpꝰ xp̄i. ſꝫ ſolū panis. ergo fidei pōt ſubeſſe falſumSed ꝯͣ. Nulla virtꝰ ꝑficiēs intellectū ſe habet ad falſumẜm ē malū intellectꝰ vt ptꝫ ꝑph̓m in. vi. ethicoꝝ. ſed fides ē q̄dam virtus ꝑficiens intellectū vt infra patebit. ergo ei pōt ſubeſſe falſum. Rn̄º dicendū nihil ſubeſt alicui potentie vel habitui etiā actui niſi mediāte ratione formali obiecti. ſicut color videri pōt niſi lumen cōcluſio ſciri pōt niſi mediū demōſtratiōis.Dictū ē aūt ratio formalis obiecti fidei ē veritas p̄mavnde nihil pōt cadere ſub fide niſi inqͣꝫtum ſtat ſub veritate prima ſub nullū falſum ſtare pōt ſicut nec ens ſubente. nec malū ſub bonitate. Un̄ relinquit̉ fidei pōtſubeſſe aliqd̓ falſum. Ad primū ergo dicendū quiaveꝝ eſt bonum ītellectus. aūt ē bonum appetitiue vir

tutis. ideo oēs virtutes ꝑficiunt intellectum excludūttotaliter falſum. qꝛ de ratione virtutis ē ſe habeat ſolūad bonū. Uirtutes aūt p̄ficientes ꝑtem appetitiuā excludūt totaliter falſum. Poteſt enī aliqͥs ẜm iuſticiā auttēperantiam agere aliquā falſam opinionē habens de eocirca qd̓ agit ita fides ꝑficiat ītellectū. ſpes aūt charitas appetitiuā ꝑtem. non eſt ſil̓is ratio de eis. Et tn̄ necetiā ſpei ſubeſt falſum. Non enī aliqͥs ſperat ſe habiturūvitā eternam ẜm ꝓpriā ptātem. hoc enī eēt p̄ſumptionisſꝫ ẜm auxiliū gratie in ſi ꝑſeuerauerit oīno. infallibiliter vitam eternā ꝯſequētur. Sil̓iter etiā ad charitatē ꝑtinet diligere deū ī quocūqꝫ fuerit. vnde refert ad charitatem veꝝ in iſto ſit deus ꝓpter deum diligitur. Adſcd̓m dicendū deū incarnari ẜm ſe cōſideratuꝫ fuitpoſſibile etiā poſt tp̄s abrae. ſed ẜm cadit ſub p̄ſcientiadiuina habet quādam neceſſitatē intallibilitatis. vt ī primo dictū eſt. hoc modo cadit ſub fide. vn̄ ꝓut cadit ſubfide pōt falſum. Ad tertiū dicendū hoc ad fidem credētis ꝑtinebat poſt xp̄i natiuitatē crederet euꝫqn̄qꝫ naſci. ſꝫ alia determinatio tꝑis in decipiebat̉ nonerat ex fide ſed ex cōiectura hūana. Poſſibile ē enī exiectura hūana hoīem fidelē falſum aliquid eſtimare. ſꝫex fide falſum eſtimet hoc ē impoſſibile. Ad quartumdicendū fides credētis fert̉ ad has ſpecies panis vl̓illas. ſꝫ ad hoc veꝝ corpꝰ xp̄i ſit ſub ſpeciebus panis ſenſibilis qn̄ recte fuerit cōſecratū. vnde ſi non ſit recte cōſecratū. fidei non ſuberit ꝓpter hoc falſum.Ad quartum ſic procedit̉videt̉ obiectum fidei ſit aliquid viſum. Dicit enī dn̄sThome Ioh. ij. Quia vidiſti me credidiſti. ergo de eodemē viſio fides. Preterea apl̓us. i. ad Coꝝ. xiij. dicit. Uidemꝰ nūc ſpeculū in enigmate. loquit̉ cognitione fidei. ergo id qd̓ credit̉ videtur. Preterea fidesē quoddā ſpūale lumen. ſed ſub quolibet lumine aliquidvidet̉. ergo fides eſt de rebus viſis. Preterea quilibetſenſus viſus nomuinatur. vt Augꝰ dicit ī li. de ꝟbis domini. ſꝫ fides ē auditis. ẜm illud ad Roma. x. Fides exauditu ē. ergo fides rebꝰ ē viſis Sed ꝯͣ ē qd̓ apl̓s dic̄ad Heb. xi. fides ē argumētū apparentiū Rn̄ſiodicēdū fides importat aſſenſum ītellectꝰ ad id qd̓ credit̉. Aſſentit aūt intellectꝰ alicui dupliciter. Uno modo.qꝛ ad hoc mouet̉ ab ipſo obiecto qd̓ ē vel ſeipſum cognitum. ſic̄ ptꝫ in principijs pͥmis qͦꝝ ē ītellectꝰ. vel ē aliudcognitū ſicut ptꝫ de ꝯcluſionibꝰ qͣrū ē ſcientia. Alio modo ītellectꝰ aſſentit alicui. qꝛ ſufficiēter moueat̉ ab obiecto ꝓprio. ſꝫ quandā electionē volūtarie declinans invnā ꝑtē magis qͣꝫ in aliā. ſiquidē hoc fit dubitatiōe formidine alteriꝰ ꝑtis erit opinio. ſi aūt fit certitudīeabſqꝫ tali formidine erit fides. Illa autē videri dicūt̉ ſeipſa mouent̉ ītellectū nr̄m vel ſenſum ad ſui cognitionē. Un̄ manifeſtū ē nec fides nec opinio pōt eſſe deipſis viſis aut ẜm ſenſum. aut ẜm ītellectū. Ad pͥmuꝫergo dicēdū Thomas aliud vidit alind credidit. hominē vidit. deū credēs cōfeſſus ē dixit. dn̄s meusdeus meꝰ. Ad ſcd̓m dicēdū ea ſubſunt fidei. dupliciter cōſiderari poſſunt. Uno modo ī ſpeciali. ſic poſſunt eſſe ſimul viſa credita ſicut dictuē. Alio modo ingenerali. ſcilꝫ ſub cōmuni rōne credibilis. ſic ſunt viſaab eo credit. enī crederet niſi videret ea eſſe credēda. vei ꝓpter euid ētiā ſignoꝝ. vel ꝓpter aliqͥd huiuſmod¶Ad tertiū dicēdū lumē fidei facit videre ea credūt̉