Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XXVv
Einzelbild herunterladen
 

De enteet eſſentia.

ſtrumentū. ita vt viſio nedum ſit actio anime. verūetiamet ipſius organi. Eſt aūt alia operatio anime que indigetcorpore non ſicut inſtrumento ſeu organo per qd̓ exerceatur. ſꝫ ſicut obiecto tm̄ cuiuſmodi eſt intelligere ipſius anime corporiconiūcte. quod exercetur organū corporale. tn̄ indiget fantaſmatibꝰ que ſe habent vt obiecta adintellectum. vnde intelligere ꝯmunicat organice cumcorpore. ſed ꝯmunicat ſecum obiectiue. vel vt alij dicūt intelligere ꝯmunicat ꝯmunicāte organice cum corporenam intelligere ſaltem aīe ꝯiūcte fit ꝯfuſionē ad fantaſmata organice corpore cōicantQAVLO. ro. an in aliquo ſubſtantialiter cor Circa litteraꝫ occurrit iſta dubitarupto ſit poſſibile accidentia que in generato p̄erant eadēnumero remanere. Reſponſio dicenduꝫ pͥmo nequaqͣꝫeſt poſſibile in eo qd̓ corrumpitur ſubſtātialiter aliqua accidentia remanere eadē numeraliter. Pro iſtiusbatione p̄mittitur nullū accn̄s ipſi materie poſſit dūtaxat ineſſe. Qd̓ ſic oſtendit̉. tum pͥmo. qꝛ accidens ꝯparat̉ad ſubiectum ſuū ſicut ipſius ꝑfectio ſecūda. cum igit̉ ꝑfectio ſecūda p̄requirat pͥmā. ſequit̉ materia ſubiectū accidentis eſſe poſſit. niſi ꝓut eſt pactuata formā ſub̓alēque eſt eius actus primus. Tum ſecūdo. qꝛ ſubiectum accidentis nedum ratificat accidens ſubiectiue. qꝛ hoc etiācompetit ſubiecto forme ſubſtantialis. ſed inſuꝑ ſubiectūaccn̄tis ipſum accn̄s ꝯpͥncipiat vel ſuſtentat conſeruatcauſaliter. hoc aūt ſoli materie p̄t ꝯpetere. vt ſupponit̉Quo p̄miſſo probatur ꝓpoſitio. nam in ſubſtātialiter corrupto eſt alia forma ſubalis qͣꝫ p̄erat in generato. cuꝫ igit̉(vt aſſerit Boetius) accn̄s migrare poſſit de ſubiectoin ſubiectum. patꝫ exempli gratia in cadauere mortuo poſſit aliquod accn̄s ideꝫ numero remanere qd̓ p̄eratin viuo Preterea indiuidualis numerus accidentiumperpēdit̉ ex numero ſuoꝝ ſubiectoꝝ. igitur viuū mortuū ſint idem numero. ſeqͥtur nec in eis ſit aliqd̓ accidens idem numero. Preterea ꝯpoſitio prima preuenitꝯpōnem ſecūdam. hoc aūt eſſet ſi idem accidēs numero remaneret in mortuo qd̓ p̄erat in viuo. nam ſic compoſitio illius accidentis cum ipſa materia cadaueris p̄ueniret ꝯpōnem forme ſubſtantialis cadaueris cum materiacadaueris. igit̉ ⁊c̄. Secūdo dicendū quedam accn̄tiain eo corrumpūtur remanent eadem ſpecie. ꝗͥd a autempenitus poſſunt in corrupto remanere eadem. Patetnam regula eſt accūtia que diuerſa ſubiecta ꝯſequūturvel diuerſis ſubſtantijs inexiſtūt ẜm gradum eſſentialemeis ꝯgeneralem. vtputa penes gradū in quo ꝯueniūt ẜmronem. illa accn̄tia eſſe poſſunc eiuſdem ſpei etiaꝫ etſi hiiuſmodi eoꝝ ſubiecta diuerſificent̉ genere. Exempli gratia albedo inexiſtit homini lacti penes gradū mixtionalem in quo ꝯueniunt ẜm rōnem generis. ſimiliter potentieſenſitiue ꝯueniūt homini aſino ẜm gradum ſenſitiuumin quo etiam ꝯueniūt. et ideo albedo poteſt eſſe eiuſdē ſpeciei in homine in lacte. ſil̓iter potentie ſenſitiue ſunt eiuſdem ſpēi in homine in bruto. Quo ꝯtra accidētia quenon taliter ꝯſequūtur vel inexiſtūt pn̄t eſſe eiuſdeꝫ ſpēiin ſubſtātijs diuerſitatis ſpecie. qꝛ (exempli gratia) vi mortuū licet ſpecie differant. ꝯueniūt tn̄ ẜm rōnemin corporeitate in gradu mixtionali. igitur quantitasque conſequitur corporeitatē. color qui conſequitur gradum mixtionalem in ipſis eſſe poteſt eiuſdem ſpēi. qua viceuerſa ſexus maſculinus vel femininus. ſil̓iter potentie

ipſius anime non manent in mortuo niſi equiuoce. vt d̓rin littera. nam in mortuo reperiūtur illi eſſentiales gradꝰquos talia accdentia cōſequūtur. vel ẜm quos talia accidentia ſuis ſubiectis inexiſtūtf Conſiderādū circa litteraꝫ q̄damſunt accn̄tia nec a ſuo ſubiecto pͥn̄iſeparari. nec in eo pn̄t remitti ipſo ſuo ſubiecto remanentecuiuſmodi ſunt potentie naturales de ſecūda ſpecie qualitatis. Quedā aūt ſunt accn̄tia poſſunt a ſuo ſubiecto ipſo remanente ſeparari. ſed p̄n̄t remitti. tn̄ adeo vtſubiectū ab eis denoīet̉. cuiuſmodi eſt caliditas in igne licꝫ poſſit in igne remitti. tn̄ adeo vt ignis denoīeturfrigidus calidus. Quedā aūt ſunt accn̄tia pn̄ta ſubiecto penitus ſeparari ipſo remanente. p̄nt tn̄ adeoremitti vt eoꝝ ſubiectū ab eis denoīetur. cuiuſmodi ēfrigiditas in aqua. que p̄t remitti adeo vt aqua denoīet̉calida frigida. non p̄t aūt ab aqua penitus ſeparari.aqua em̄ manes aqua p̄t eſſe ſumme calida. Quedaꝫaūt ſunt accn̄tia a ſuo ſubiecto pn̄t penitꝰ ſeꝑari cuiuſmodie caliditas in aqͣ vl̓ actualis luciditas ī dyaphanoSciendū tn̄ eſt in accn̄tibꝰ alio modo ſumitur genus. differentia. ſpēs. qͣꝫ in ſubſtantijs. quia em̄ in ſubſtantijs ex forma ſubſtantiali materia efficit̉ per ſe vnū. ſicut vna quedaꝫnatura que ex earum coniūctione reſultat etprie in predicamento ſubſtantie collocat̉. ideoin ſubſtantijs nomina concreta que compoſitūſignificant proprie in genere eſſe dicūtur. ſicutſpecies vel genera. vt homo vel animal. autem forma vel materia eſt hoc modo in predicamento niſi per reductionem ſicut pͥncipia in genere eſſe dicūtur. ſed ex accidēte ſubiectofit vnum per ſe. Un̄ non reſultat ex eorum vnion vel coniūctione aliqua natura cui intentiogeneris vel ſpeciei poſſit attribui Unde nomina accidentalia concretiue dicta non ponūtur in predicamēto ſiue in genere ſicut ſpeciesvel genus. vt album muſicum niſi per reductionem. ſed ſolum ẜm in abſtracto ſignātur.vt albedo muſica Et quia accn̄tia componūtur ex materia forma: ideo poteſt in eisſumi genus a materia: differentia a forma. ſicut in ſubſtantijs compoſitis. Sed oportꝫ vtgenus pͥmū ſumat̉ ex ipſo eēndi ẜm ensdiuerſimode ẜm prius poſterius dicitur dedecem generibus p̄dicamentorum. ſicut dicit̉qͣꝫtitas ex eo eſt menſura ſubſtantie. Et qualitas ẜm eſt diſpoſitio ſubſtantie ẜm philoſophum nono metaphyſice. Differētie vero ineis ſumūtur ex diuerſitate pͥncipiorum ex quibus cauſantur. Et quia proprie paſſiones exproprijs pͥncipijs ſubiecti cauſantur. ideo ſubiectum ponitur in definitione eorū loco differē