Sancti Thome
Folio viij
cum ẜm ſe ſit pura potentia nequit penitus ſola exiſtere ⁊per ſe in natura. Qꝭ autem quantitas per ſe exiſtat miraculoſum eſt. nam cauſa prima per ſuam omnipotētiam ⁊manutenētiam ꝯſeruat eſſe indiuiduale quātitatis. quodpͥmitus acquiſiuit quantitas in materia. nec iſtud repugnat nature quantitatis. qͣꝫuis em̄ ſit preter naturam eiusnon tamen eſt ꝯtra naturam quātitatis. quia inherētia actualis non eſt de ratione accidentis. ſed aptitudinalis inherentia. verum iſta per ſe exiſtentia congruit quātitati potius qͣꝫ alijs accidentibꝰ. eo ꝙ ipſa quantitas eſt ſtramentum aliorum accidentium rōne affinitatis quam habꝫ admateriam. conſequitur em̄ compoſitum gratia materie.vnde albedo ⁊ rotūditas hoſtie ꝯſecrate ſubiectantur inquantitate. ⁊ ita ille ibidem exiſtūt quodāmodo naturaliter ¶ Ad decimā ſextaꝫ dicitur. ꝙ materia ſpecifica partim contrahitur per materiam ſignatam. ⁊ partim ꝑ quātitatem. vt patuit ſuperius. Nec ſequitur ſi quantitas ſutdiuiſiua ſpeciei ꝙ ob hoc ſit intrinſece conſtitutiua indiuidui. nam quantitas non eſt differentia diuiſiua intrinſecevt rōnale. ſed extrinſece. ¶ Ad decimāſeptimaꝫ diciturꝙ qͣꝫuis circūloquimur rationem indiuidui per ſuas negationes. ſub illis tamen negationibꝰ affirmationes audiuntur. Unde incōmunicabile ⁊ diuerſum numero etiam affirmationes important quarum cauſe ſunt materia ſignata ⁊ quantitas Uel poteſt dici ꝙ refert loqui de re ⁊ratiōne rei. ⁊ ideo qͣꝫuis ratio indiuidui conſtituatur ꝑ duas negationes. tamen id quod eſt a parte rei indiuiduumnon conſtituitur in eſſe indiuidui per negatiōem. ſed ꝑ modum qui prefertur. ¶ Ad decimāoctauā dicitur. ꝙ licetſubſtantia Sortis diſtinguatur numeraliter a ſubſtātiaPlatōnis. hoc tamen non eſt cauſaliter per differentiameſſentialem ⁊ intrinſecam. ſed per quantitatem que nō eſteſſentialiter intrinſeca Sorti ⁊ Platōni. ſed ipſis accidētaliter inheret ¶ Ad vltimam dicitur. ꝙ calor de noctegeneratus in Sorte diſtinguitur numeraliter a calore corrupto in ipſo de mane. propter diuerſitateꝫ temporis. qd̓eſt quantitas. Uel dicendum ꝙ vnum ſubiectum pluries concurrendo ad indiuiduationem nunc iſtius caloris.qui eſt corruptus ⁊ poſtea alterius caloris qui iam eſt ꝓductus. eſt quodāmodo ⁊ equiualenter plura ſubiecta.⁊ ſic ab eo ſumitur diſtinctio numeralis caloris nūc producti ⁊ prius corrupti.Sic ergo genus ſignificat indeterminatetotum id quod eſt in ſpecie. non em̄ tm̄ ſignificat materiam. ſimiliter etiam differentia ſignificat totum ⁊ non ſignificat tm̄ formam. ⁊ etiam definitio totum ſignificat ⁊ etiam ſpecies.Sed tamen diuerſimode. quia genus ſignificat totum vt q̄dam denoīatio denomināsillud qd̓ eſt materiale in re ſine determinatōe ꝓprie forme. vn̄ genꝰ ſumit̉ ex materia qͣꝫuis nōſit materia vt pꝫ in corꝑe. qꝛ corpus ex hoc d̓r ꝙhꝫ talem ꝑfectōnem. vt poſſint in eo deſignaritres dimenſiones. q̄ qͥdē ꝑfectio material̓r ſe hꝫad vlteriorē ꝑfectōem. drn̄a ꝟo eſt econuerſo ſicut q̄dā denominatio ſumpta a forma determinate p̄ter hoc ꝙ de pͥmo intellectu eius ſit materia determinata vt ptꝫ cū d̓r aīatū ſcꝫ eſt illud
qd̓ hꝫ aīam. nō em̄ eſt determinatū qͥd ſit vtruꝫcorpus vel aliqd̓ aliud: Un̄ d̓t Auicēna ꝙ genus nō intelligit̉ in drn̄a ſicut ꝑs eſſentie eius.ſꝫ ſolū ſicut ens extra eſſentiā. ſicut ſubiectū eſtde intellectu paſſionis ⁊ ſubiectum de paſſionep̄dicat̉. iō etiā genus nō p̄dicat̉ de drn̄a ꝑ ſe loquendo. vt d̓t ph̓us in tercio mętaphiſice. ⁊ inquarto thopicoꝝ. niſi forte ſicut ſubiectū p̄dde paſſione: ComeMv¶ In hac parte doctor comparat iſta quatuor. ſcꝫ genus differentiam ſpēm ⁊ definitiōem. ⁊ primo comparatea penes conuenientiā. ſecūdo comparat ipſa penes differentiā ibi. ſed tn̄ diuerſimode. Dicit ergo primo ꝙ genꝰdifferentia ſpecies. ⁊ definitio in hoc conueniūt ꝙ ipſorumquodlibet ſignificat totum. nullum em̄ ipſorum ſignificatvel materiam tm̄. vel formam tm̄ ſaltē in ſubſtantijs materialibꝰ. quod dicitur ꝓpter ſubſtantias immateriales ⁊formas accidentales. Deinde ibi. Sed tamen diuerſimode. doctor comparat hec quatuor penes differentiaꝫet oſtendit primo ꝙ genus ⁊ differentia ſignificant totuꝫnon tamen per modum totius. ſed per modū partis. Sꝫcūdo oſtendit ꝙ ſpecies ⁊ definitio important totum. etiam per modum totius. ibi. Sed definitio. Dicit ergo pͥmo ꝙ genus ſignificat totum ꝑ modum materie ſeu partis materialis. Genus em̄ qͣꝫuis non ſit materia. habet tamen conditionem ſeu modum materie. eo ꝙ ſignificat ipſam rem cōmuniter ⁊ indeterminate prout eſt formabilisſeu determinabilis per vlteriorem perfectionem importatam per differentiam. Exempli gratia. corpus ſignificat compoſitum ex materia ⁊ forma corporeitatis accepta cōmuniter ſine determinatōe ad animatum vel inanimatum. que tamen nominant perfectiōes ſuperadditascorpori ẜm rationem Econtra vero differentia ſignificattotum per modum forme ſiue partis formalis. Differentia em̄ ſignificat per modum determinātis formantis etſpecificantis ipſuꝫ genus. Un̄ genus ſignificat rem indeterminate non conſignificans hanc ipſam determinate.Econtra vero differentia ſignificat rem aliquam determinate nō ſignans hanc ipſam indeterminate. Et ideo necgenus in ſua ſignificatione ſeu intellectu includit differentiam. nec differentia includit genus in ſuo pͥmario intellectu. Unde dicit Auicēna ꝙ genus non intelligitur in differentia ſicut pars eſſentie. ſed ſolum per moduꝫ entis extraeſſentiam eius ſimiliter quodāmodo ſicut ſubiectuꝫ eſt deintellectu paſſionis. Genus etiam nō predicatur de differentia per ſe loquendo. niſi forte ſicut ſubiectum predicat̉de ſua paſſione.¶ Sed definitio vel ſpecies comprehendit vtrāqꝫ partē ſcꝫ determinatā materiā quā deſignat nomē generis. ⁊ determinatā formā quādeſignat nomē drn̄e. Et ꝑ hoc ptꝫ rō qͣre genusdrna ⁊ ſpēs ſe habeāt ꝓportionabiliter ad materiā et formā ⁊ cōpoſitum in natura. qͣꝫuis nonſint idē quod illa. qꝛ nec genus eſt materia. ſeda materia ſumptū vt totū ẜcans. nec drn̄a ē forUn̄ dici-ma. ſꝫ a forma ſumpta. vt totū ẜcan
b ij.