Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
VIIIr
Einzelbild herunterladen
 

Sancti Thome

Folio viij

cum ẜm ſe ſit pura potentia nequit penitus ſola exiſtereper ſe in natura. Qꝭ autem quantitas per ſe exiſtat miraculoſum eſt. nam cauſa prima per ſuam omnipotētiammanutenētiam ꝯſeruat eſſe indiuiduale quātitatis. quodpͥmitus acquiſiuit quantitas in materia. nec iſtud repugnat nature quantitatis. qͣꝫuis em̄ ſit preter naturam eiusnon tamen eſt ꝯtra naturam quātitatis. quia inherētia actualis non eſt de ratione accidentis. ſed aptitudinalis inherentia. verum iſta per ſe exiſtentia congruit quātitati potius qͣꝫ alijs accidentibꝰ. eo ipſa quantitas eſt ſtramentum aliorum accidentium rōne affinitatis quam habꝫ admateriam. conſequitur em̄ compoſitum gratia materie.vnde albedo rotūditas hoſtie ꝯſecrate ſubiectantur inquantitate. ita ille ibidem exiſtūt quodāmodo naturaliter Ad decimā ſextaꝫ dicitur. materia ſpecifica partim contrahitur per materiam ſignatam. partim quātitatem. vt patuit ſuperius. Nec ſequitur ſi quantitas ſutdiuiſiua ſpeciei ob hoc ſit intrinſece conſtitutiua indiuidui. nam quantitas non eſt differentia diuiſiua intrinſecevt rōnale. ſed extrinſece. Ad decimāſeptimaꝫ dicitur qͣꝫuis circūloquimur rationem indiuidui per ſuas negationes. ſub illis tamen negationibꝰ affirmationes audiuntur. Unde incōmunicabile diuerſum numero etiam affirmationes important quarum cauſe ſunt materia ſignata quantitas Uel poteſt dici refert loqui de reratiōne rei. ideo qͣꝫuis ratio indiuidui conſtituatur duas negationes. tamen id quod eſt a parte rei indiuiduumnon conſtituitur in eſſe indiuidui per negatiōem. ſed modum qui prefertur. Ad decimāoctauā dicitur. licetſubſtantia Sortis diſtinguatur numeraliter a ſubſtātiaPlatōnis. hoc tamen non eſt cauſaliter per differentiameſſentialem intrinſecam. ſed per quantitatem que eſteſſentialiter intrinſeca Sorti Platōni. ſed ipſis accidētaliter inheret Ad vltimam dicitur. calor de noctegeneratus in Sorte diſtinguitur numeraliter a calore corrupto in ipſo de mane. propter diuerſitateꝫ temporis. qd̓eſt quantitas. Uel dicendum vnum ſubiectum pluries concurrendo ad indiuiduationem nunc iſtius caloris.qui eſt corruptus poſtea alterius caloris qui iam eſtductus. eſt quodāmodo equiualenter plura ſubiecta. ſic ab eo ſumitur diſtinctio numeralis caloris nūc producti prius corrupti.Sic ergo genus ſignificat indeterminatetotum id quod eſt in ſpecie. non em̄ tm̄ ſignificat materiam. ſimiliter etiam differentia ſignificat totum non ſignificat tm̄ formam. etiam definitio totum ſignificat etiam ſpecies.Sed tamen diuerſimode. quia genus ſignificat totum vt q̄dam denoīatio denomināsillud qd̓ eſt materiale in re ſine determinatōeprie forme. vn̄ genꝰ ſumit̉ ex materia qͣꝫuisſit materia vt pꝫ in corꝑe. qꝛ corpus ex hoc d̓rhꝫ talem ꝑfectōnem. vt poſſint in eo deſignaritres dimenſiones. qͥdē ꝑfectio material̓r ſe hꝫad vlteriorē ꝑfectōem. drn̄a ꝟo eſt econuerſo ſicut q̄dā denominatio ſumpta a forma determinate p̄ter hoc de pͥmo intellectu eius ſit materia determinata vt ptꝫ d̓r aīatū ſcꝫ eſt illud

qd̓ hꝫ aīam. em̄ eſt determinatū qͥd ſit vtruꝫcorpus vel aliqd̓ aliud: Un̄ d̓t Auicēna genus intelligit̉ in drn̄a ſicut ꝑs eſſentie eius.ſꝫ ſolū ſicut ens extra eſſentiā. ſicut ſubiectū eſtde intellectu paſſionis ſubiectum de paſſionep̄dicat̉. etiā genus p̄dicat̉ de drn̄a ſe loquendo. vt d̓t ph̓us in tercio mętaphiſice. inquarto thopicoꝝ. niſi forte ſicut ſubiectū p̄dde paſſione: ComeMv In hac parte doctor comparat iſta quatuor. ſcꝫ genus differentiam ſpēm definitiōem. primo comparatea penes conuenientiā. ſecūdo comparat ipſa penes differentiā ibi. ſed tn̄ diuerſimode. Dicit ergo primo genꝰdifferentia ſpecies. definitio in hoc conueniūt ipſorumquodlibet ſignificat totum. nullum em̄ ipſorum ſignificatvel materiam tm̄. vel formam tm̄ ſaltē in ſubſtantijs materialibꝰ. quod dicitur ꝓpter ſubſtantias immaterialesformas accidentales. Deinde ibi. Sed tamen diuerſimode. doctor comparat hec quatuor penes differentiaꝫet oſtendit primo genus differentia ſignificant totuꝫnon tamen per modum totius. ſed per modū partis. Sꝫcūdo oſtendit ſpecies definitio important totum. etiam per modum totius. ibi. Sed definitio. Dicit ergomo genus ſignificat totum modum materie ſeu partis materialis. Genus em̄ qͣꝫuis non ſit materia. habet tamen conditionem ſeu modum materie. eo ſignificat ipſam rem cōmuniter indeterminate prout eſt formabilisſeu determinabilis per vlteriorem perfectionem importatam per differentiam. Exempli gratia. corpus ſignificat compoſitum ex materia forma corporeitatis accepta cōmuniter ſine determinatōe ad animatum vel inanimatum. que tamen nominant perfectiōes ſuperadditascorpori ẜm rationem Econtra vero differentia ſignificattotum per modum forme ſiue partis formalis. Differentia em̄ ſignificat per modum determinātis formantis etſpecificantis ipſuꝫ genus. Un̄ genus ſignificat rem indeterminate non conſignificans hanc ipſam determinate.Econtra vero differentia ſignificat rem aliquam determinate ſignans hanc ipſam indeterminate. Et ideo necgenus in ſua ſignificatione ſeu intellectu includit differentiam. nec differentia includit genus in ſuo pͥmario intellectu. Unde dicit Auicēna genus non intelligitur in differentia ſicut pars eſſentie. ſed ſolum per moduꝫ entis extraeſſentiam eius ſimiliter quodāmodo ſicut ſubiectuꝫ eſt deintellectu paſſionis. Genus etiam predicatur de differentia per ſe loquendo. niſi forte ſicut ſubiectum predicat̉de ſua paſſione. Sed definitio vel ſpecies comprehendit vtrāqꝫ partē ſcꝫ determinatā materiā quā deſignat nomē generis. determinatā formā quādeſignat nomē drn̄e. Et hoc ptꝫ qͣre genusdrna ſpēs ſe habeāt ꝓportionabiliter ad materiā et formā cōpoſitum in natura. qͣꝫuis nonſint idē quod illa. qꝛ nec genus eſt materia. ſeda materia ſumptū vt totū ẜcans. nec drn̄a ē forUn̄ dici-ma. ſꝫ a forma ſumpta. vt totū ẜcan

b ij.