Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XXXVIIIv
Einzelbild herunterladen
 

De ſomnoet ſomnio

eſt nobis incerta. certum eſt tamē ille ſanguis menſtruſſit in oculis. quia eſt eadem natura ſeminis ſpermatisin viris. menſtruoꝝ in mulieribꝰ. qꝛ in emiſſione vtriuſqꝫoculi ꝯpatiūtur Tūc ibi (Quēadmodū em̄) Reddit cauſam p̄dicti apparētis ex parte paſſi. ſcꝫ ſpeculi. quare ſcꝫ ſpeculū mūdū cito inqͥnat̉ polluit̉. d̓t ſil̓r ē veſtibꝰ mūdis. qꝛ ſicut veſtes mūde cito inqͥnātur. puꝝ qͥcquid recipit diligenter monſtrat. ſic etiam ſpeculuꝫ nouūet mūdum valde planū cito recipit etiam minimos motus. ſicut etiam es maxime planū qualēcunqꝫ tactum citopercipit. ſicut patꝫ in gladio nouo. qꝛ ſi a digito tangaturſtatim in ipſo apparet pollutio. ſed tactum aeris ad ipſuꝫſpeculum oportꝫ intelligere tanqͣꝫ attractōem tanqͣꝫ ablutōem aeris ad ſpeculū que ꝓpter mūdiciā ſpeculi ſtatimeſt manifeſta. Cauſa autem quare hmōi macula citorecedit. eſt nouitas ſpeculi. exquo em̄ ſpeculum eſt nouuꝫmacula ſerpit in profundum. quia eſt planū tūc etiā magis ſerpit per totam ſuperficiem. ſic autem eſt de ſpeculis veteribꝰ Tūc ibi (Quoniam quidem) Epilogatdicens manifeſtum eſt ex his a paruis differetijs ſenſibilium fit motus ī ſenſibꝰ. ſenſus ſunt celeres in perceptione ſenſibilium. ſenſitiuū coloris. ſcꝫ viſus non ſolūpatitur ab exterioribꝰ corporibꝰ. Sed etiam ꝯtra facit aliquid ſicut iam dictum eſt. Et illis que dicta ſunt atteſtātur ea que accidūt circa vina pigmīata. qꝛ oleum depuratum emūdatum. id eſt depuratum a fece cito accipitodores corporū ſibi proximoꝝ. hoc idem accidit circa vina que ſolum recipiūt odores eoꝝ que ipſis immittuntur cum eis miſcentur. ſed etiam eoꝝ que ponūtur ꝓpevala vinorum. que naſcūtur prope vina. Ex om̄ibꝰ hisrecolligit cōcluſionem pͥus manifeſtatam Dicens adiſtam ꝯſideratōem que eſt ex pͥncipio. ſcꝫ ad declaranduꝫqͥd ſit ſomniū ponatur ſiue ſupponatur vnū qd̓ nūc eſt manifeſtū. ſcꝫ recedēte ſenſibili intrinſecus adhuc remanētſimulachra ipſoꝝ ſenſibilium.Sꝫᵐ ph̓m ſeptimo phyſicoꝝ mouens motūV . ſunt ſimul. nihil ipſorum eſt medium. ſed oculus mulieris menſtruoſe ſpeculum ſunt ſimul. ergo Dd̓m mouens motum immediate proximeſunt ſimul. ſic etiam eſt in ꝓpoſito. qꝛ oculus īmediate inficit aerem ſibi immediate ꝯiūctum. qui infectus inficit alium aerem. ſic ꝯſequēter vſqꝫ ad ſpeculumSi oculus mulieris menſtruoſe inficeret ſpecuν lum. vel hoc faceret inqͣꝫtum videns vel inqͣꝫtūvaporans. ſed nullum illoꝝ eſt dicendū. ergo. inqͣꝫtūvidens. qꝛ al̓s in multum remota diſtantia inficeretur ipſum. Nec inqͣꝫtum vaporans. quia etiam alie partes corporis vaporant ſicut oculus. puta aures quas exit ſanguis menſtruꝰ vaporabiliter Qd̓m hoc facit oculus mulieris inqͣꝫtum vaporans. hoc magis ꝯuenit oculis qͣꝫ alijs partibꝰ. quia oculi ſunt magis pleni venis ſtꝭmagis poroſi. ſic maior fit euaporatio per oculos qͣꝫ peralias partes corporis Adhuc auteꝫ facile decipimur circa ſenſus. cum in paſſionibꝰ exiſtimus. alij autem inalijs veluti trepidus in timore. qui amat inamore. ita vt videat̉ a modica ſimilitudine. hicquidem hoſtes videre. ille vero dilectuꝫ. hocvtiqꝫ quāto paſſibilior quis fuerit tanto a mi-

nore ſimilitudine videtur. Eodem vero modoet in ira in om̄ibꝰ cōcupiſcētijs facile decipimur om̄es. Et magis quātocūqꝫ in paſſionibꝰmagis fuerit. ideo febricitantibꝰ interdū animalia videntur in parietibꝰ a modica ſimilitudine linearum compoſitarum: Et hi quideꝫaliquando decertant in paſſionibꝰ. ſicut ſi vehementer laborant non lateat quoniam falſum. Ꝙſi maior ſit paſſio mouet̉ ab ipſo. cauſa vero vt hec accidēt hec eſt. quia vero ẜmdem potentiam iudicat quod principale eſt. etquo phantaſmata fiunt. huius vero ſignum ē.quia videtur ſol pedalis. contradicit autem aliud aliquid fepe ad phantaſiam permutatiōeꝫdigitorum vnum duo videntur. attamennō dicimus quoniam duo. dignior em̄ tactu viſus.ſi vero eſſet tactus ſolus iudicaremus vnumduo. mentiendi autem cauſa. quoniam ſolūcum ſenſibile mouet apparent quelibet. ſed etiam cum fenſus ipſe moueatur ſi eodem modomouetur. quēadmodum a ſenſibili. dico autem velut terra videtur nauigantibꝰ mouerimouetur viſus ab alio Hic conſequenter ph̓us manifeſtat ſecūdū qd̓ valet ad ſuū ꝓpoſitum. oſtendendo ſcꝫ ipſi ſenſus faciliterdecipiūtur circa ipſa ſenſibilia. hoc pͥmo declarat per exēpla. Dicens. adhuc ante intentiōem principalem oportet ſupponere ſenſus faciliter decipiūtur circa ſenſibiliaquādo ſunt in paſſionibꝰ. qꝛ diuerſi exiſtentes in diuerſispaſſionibꝰ ſcꝫ timoris vel amoris ita decipiūtur modica ſimilitudine hoſtis vel dilecti eſtimant ſe videre hoſteꝫvel dilectum. quāto aliquis eſt paſſibilior. id eſt in maiori paſſione. tāto in minori ſimilitudine videtur ſibi videat illud circa qd̓ paſſionatur. et ſicut eſt in iſtis ita eſt inira in oumibꝰ ꝯcupiſcētijs. non ſolum in omnibꝰ paſſionibꝰ anime. ſed etiam ita eſt in paſſionibꝰ corporis. ideoipſis febricitantibꝰ interdū videntur animalia eſſe depicta in pariete ad modicam ſimilitudinem linearū compoſitarum. Tūc ibi (Et hi quidem) Oſtendit huiuſmodi deceptio ſenſus circa ſenſibilia aliquādo latet aliqn̄ non latet Dicens illi qui ſunt in paſſionibꝰ aliquando decertant apud ſeipſos ita ſi non laborant vehementer nec ſint in magna paſſione. tūc non latet ipſos illudqd̓ eis apparet eſt falſum. ſed ſi paſſio fuerit valde magnatunc latet ipſos. quia tunc mouentur ab ipſa paſſione Ratio pͥmi eſt. qꝛ in illis virtus ſuperior iudicat contrariumeius quod iudicat virtus inferior. que propter paſſionemdecipitur. ad quam virtutem ſuperiorē ꝑtinet iudicare ſubſtantiam id quod eſt principale. Et hoc declarat duoexempla. Primum. quia viſus dicit ſol ſit pedalis. ſedvirtus ſuperior dici ſit ꝯtratiū qꝛ ex digniori apparentia fit qͣꝫ viſus. Secūdum exemplū. quia tactus per mutationem digitorum dicit vnum eſſe duo. ſed viſumdicimus ſint duo. quia viſus eſt dignior ipſo tactu. ſed liſolus tactus iudicaret de ſenſibilibꝰ ꝯmunibꝰ. tunc ſimpli