De ſomno etſomnio
riores. qꝛ ẜm illam habitudinem ſenſus ꝯmunis eſt ligatus in ſomno ⁊ obſtructus euaporationibꝰ nutrimenti. ergo oportꝫ ꝙ ſomniū ſit paſſio primi ſenſitiui in ordine ſiue in habitudine ad ſenſus interiores qui ꝯmuni nomīephantaſia dicūtur. qꝛ definitio phantaſie etiā videt̉ alijsſenſibꝰ interioribꝰ ꝯuenire. vt pꝫ ſecūdo de aīa. FNlꝯ¶ ¶ L. no. ſed in ſomno ſenſus ꝯmunis eſt ligatꝰ. ergo.Somniū eſt apparitio phantaſtica facta in ſomſomniū nō eſt paſſio pͥmi ſenſitiui ¶ Dicendum ꝙ inſomno ſenſus ꝯmunis ſemꝑ eſt ligatus ẜm reſpectuꝫ adſenſus exteriores. ſed non eſt ſemper ligatus ẜm reſpectūad phantaſiaꝫ. ⁊ illo modo ꝯtingit ſomniū ſcꝫ per deriuationem ⁊ redūdantiam phantaſmatū reſeruatoꝝ in phātaſia in ſenſum cōmunem ipſum actuando. ſicut in ſimiliflamma candele ſuperioris deſcendit ad illuminandū candelam inferiorem extinctam.Somniuꝫ eſt illius paſſio cuius eſt videre ⁊ auV C. dire. qꝛ illa percipiūtur in ſomnio. ſed ſenſus cōmunis non eſt videre vel audire ligatis ſenſibꝰ exterioribꝰergo videtur ꝙ ſomniū non ſit eius paſſio ¶ Dicēduꝫꝙ licet in ſomno ſenſus ꝯmunis nō dicatur videre vel audire per reſpectū ad ſenſus exteriores. tamē aliquo modoꝑcipit viſibilia ⁊ audibilia ẜm ꝯparatōem ad phantaſiaꝫet ſic reperiūtur in ſomnio¶ Quid autem eſt ſomniū ⁊ quomodo fit exhis que circa ſomniū accidūt maxime vtiqꝫ ſpeculabimur Senſibilia em̄ ẜm ſingulū ſenſitiuū nobis efficiūt ſenſum. ⁊ que fit ab eis paſſio nō ſolum ineſt ſenſitiuis dum ſenſum agūt.ſed ⁊ dum abeūt Simul em̄ paſſio in his ⁊in his que ferūtur videtur eē. Etem̄ in latis eoꝙ mouit nō vlterius ꝯtingente mouētur. namqd̓ motū fecit mouit aerem quēdam ⁊ rurſus h̓motus alium. ⁊ hoc itaqꝫ modo quouſqꝫ qͥdeꝫſtet facit motū ⁊ in aere. ⁊ in humidis. Similiter autē oportꝫ opinari hoc ⁊ in alteratiōe. namqd̓ calefactū eſt ⁊ calido proximū calefacit. et hͦdiſtribuit vſqꝫ ad pͥncipium. quare ⁊ in quo eſtſentire. quoniā eſt alteratio quedam ⁊ ẜm actūſenſus neceſſe eſt hoc accidere. ideo paſſio noneſt ſolum ſentientibꝰ in ſenſitiuis. ſed quieſcētibus ⁊ in profundo ⁊ ſuperficietenus. Palam autem cum ꝯtinue ſentiamus aliquid trāſferentibꝰ em̄ ẜm ſenſum ſequitur paſſio. velutde ſole ad tenebras. accidit em̄ nihil videre ꝓpter adhuc ſubſiſtentem motum in oculis a lumine. et ſi ad vnū colorem multo tempore aſpiciamus aut album vel viridem eiuſdem modividetur ad quodcūqꝫ viſum permutemus. ⁊ ſiad ſolem proſpicientes vel aliquod ſplendiduꝫꝯcluſerimus obſeruantibꝰ quidem videtur ẜmdirectōem qua accidit viſum videre pͥmum qͥdem huiuſmodi colorem donec ꝑmutetur in
puniceuꝫ. deinde in purpureū quouſqꝫ in nigꝝveniat colorem ⁊ euaneſcat. Et ab his que mouentur aut permutātur velut a fluminibꝰ. maxime aūt ab his que citiſſime fluūt. vident̉ em̄quieſcentia moueri. fiunt autē ⁊ a magnis ſonis obſurdeſcentes. fiunt aūt ⁊ a validis odoribꝰ difficile odorantes ſimilia. hec itaqꝫ manifeſte accidūt hoc modo C¶ Iſta eſt ſecūda pars huius capituli ſecūdi. in qͣ ph̓sinueſtigat quid ſit ſomniū. Et pͥmo proponit ſuam intentionem. Secūdo exequitur eam. ibi (Senſibilia em̄) Dicens primo. ꝙ ꝯſiderato cuius ſomnium ſit paſſio. conſequenter ꝯſiderandum eſt quid ſit ſomniū. quid auteꝫ ſuſomniū. ⁊ qūo fiat maxime ſpeculabimur ⁊ ſpeculari poterimus ex his que accidūt circa ſomniū. quia accidentiamagnam partem conferūt ad cognoſcendum ꝙ quid eſt¶ Tūc ibi. ¶Senſibilia em̄) Exequitur ꝓpoſitum. ⁊ pͥmo p̄mittit quedam neceſſaria ad ſciendum quid ſit ſomnium. ⁊ ſunt duo. Primū eſt ꝙ ſpecies ſenſibilium manētin ſenſibꝰ in abſentia ſenſibiliū. ẜm ꝙ ſenſus faciliter decipiūtur circa ſenſibilia. ⁊ tangitur ibi. (Adhuc autē facile)Circa pͥmū duo facit. qꝛ pͥmo on̄dit ꝙ dcm̄ ē. Scd̓o manifeſtat ꝙ ſenſus etiā agūt in corꝑa. ibi (Qꝭ āt ſenſitiuaNicit ergo pͥmo. ꝙ ipſa ſenſibilia ẜm ſingulum ſenſitiuūin nobis efficiūt ſenſum in actu ⁊ paſſio que fit ab ipſis ſenſibilibꝰ in ipſo ſenſu nō ſolum eſt in ipſis ſenſitiuis dū ipſaſenſibilia agūt in ſenſus. id eſt faciūt ſenſum eſſe in actu. ſꝫetiam dum ipſa ſenſibilia abeūt. id eſt cum nō ſunt preſentia. ita ꝙ ſpecies ſenſibilium manent in ſenſibꝰ in abſentiaſenſibilium ¶ Tunc ibi Simul em̄) Declarat qd̓ dictum eſt pͥmo per ſimile in his que ferūtur. id eſt in ꝓiectis. qꝛ ſicut in illis ceſſante pͥmo impellente adhuc manetvirtus eius. ⁊ ꝯtinuatur motus ꝓiectōis in ꝓiectis. quouſqꝫ ſtet virtus primi mouentis. etiam abſente pͥmo mouente. Similiter etiā alterantur aliqua ceſſante pͥmo alterante. ſicut patꝫ de calefactione. ita ſil̓iter ꝯtingit in ipſo ſentire. ſcꝫ ꝙ paſſio maneat in ſenſu abeūte ſenſibili cauſante hmōi paſſionem ⁊ ſpēm. Et iſtud eſt neceſſariū accidere in ſenſu ſicut in alteratōe. qꝛ ſenſus ẜm actum eſt q̄dam alteratio nō que fit ꝑ abiectōem ꝯtrarij. ⁊ ideo manifeſtū eſt ꝙ ſpēs ſenſibilis nō ſolum eſt in ſentientibꝰ ſenſitiuis in abſentia ſenſibiliū ⁊ in ꝓfundo. id eſt in ſenſibꝰinterioribꝰ. ſcꝫ in phantaſia. ſed etiam ſuꝑficietenus. id eſtin ſenſibꝰ exterioribꝰ ¶ Tūc ibi (Pala aūt) Declaratidem ꝑ qͥnqꝫ ſigna. Primū qꝛ cū aliquis inſpexit excellensſenſibile. puta ſolem vel aliqͥd valde frigidū. ⁊ tūc conuertat ſe ad tenebras. tūc accidit nihil videre. qꝛ adhuc manet ſpēs in oculo ꝓpter motum factū a lumine. ¶ Secundū ſignū. qꝛ ſi aliquis multo tꝑe inſpiciat aliquem coloreꝫtūc eiuſdem coloris videt̉ quocūqꝫ ꝑmutemus viſum¶ Terciū ſignū. qꝛ ſi aſpiciamus ad ſoleꝫ vel ad aliquodvalde fulgiduꝫ ⁊ tūc claudemus oculos. tūc apparebit ꝙadhuc videamus lumen donec ꝑmutetur in puniceū velſubrubeum. deinde in purpureū vſqꝫ quo venerit ad nigꝫet tūc euaneſcit. ergo ⁊c̄. ¶ Quartū ſignū. qꝛ ſi oculi permutent̉ ab his que velociter mouent̉ ⁊ inſpiciant quieſcentia tūc videbūtur illa moueri. ⁊ hoc non eſſet niſi ſpēs ſenſibilis maneret in ſenſu abeūte ſenſibili ¶ Quintū fignumqꝛ hoīes fiūt obſurdeſcentes nō quaſi organū auditus ſit