Areſtotelis
Folioxxxv
Sertum ſignum eſt ꝙ melancolici nō ſunt amatoresſomni eo ꝙ locus interior in eis eſt multū infrigidatusquare in ipſis nō fit multitudo euaporatōnis et ꝓptereaſunt duri ⁊ multū edaces. duri quidē ſunt qꝛ ſunt frigidiet ſicci tale aūt impreſſionem male recipit ⁊ dicit̉ durumEdaces vero ſunt qꝛ habent ſtomachū frigidū ⁊ ideoqꝫ cito mittitur alimentum ad ſtomachum ſtatim ꝓpterfrigiditatem ſtomachi deſcendit ad fundū ſtomachi ⁊ remanet orificiū ſtomachi vacuū. Et ꝓpter eandem cāmſunt etiam iniucūdi et triſtes quia habent groſſum ſanguinē et ergo corpora in eis afficiuntur ac ſi nullo fruerētur nec biberent nec comederent quia nigra colera in eisque eſt naturaliter frigida infrigidat locuꝫ nutritiuū ſcꝫſtomachū et oēs alias partes corporis ſuper quas poteſtatem habet.Utrū ſomnus cauſetur ab euaporaQlVII. cione nutrimenti aſcendente ad cerebrum Qd̓m ꝙ ſic. ⁊ hoc declaratur in littera ꝑ ſex ſigna. Eſt tamē conſiderandū ꝙ cauſa ꝓpinqua ſomni eſtreceſſus virtutis ſenſibilis ab exterioribus ad interioraet huiꝰ receſſus cōmuniter aſſignant̉ quatuor cauſe. ſcꝫꝓ funda cogitatō. delectatio magna ī aliquo ſenſu. laborcorꝑalis. et euaporatio aſcendens a loco digeſtionis adcaput virtute calidi ⁊ ibi infrigidata deſcendit ꝑ pͥorosillos ꝑ quos calor ⁊ ſpūs a corde deriuātur ad organa exteriora organa ſentiendi. ⁊ ſic propellit illum calorem etſpiritum ad interiora Et iſtud vt in plurimū eſt cā ſomni quare etiam Areſto. ſpēaliter de illo facit mētionemT. Si ſomnus cauſaretur ex euaporatione facI ta a nutrimento tūc aīalia que non recipiūt alimentum non dormirēt. ſed conſequens eſt falſum. quiaſunt aliqua aīalia que tota hieme dormiunt. et tamē nullum recipiunt nutrimentū ſicut rane ⁊ aliq̄ ſerpentes habitantes in terra Qd̓m ꝙ hmōi aīalia ſunt melancolica. ⁊ ideo multum edacia quare in eſtate plus recipiuntde nutrimento qͣꝫ poſſit calor ip̄orum digerere et ſic ſufficit eis ad totum hiemen ita ꝙ toto illo tꝑe calor naturalis agit in ipſum et facit continue aſcendere euaporationes quare continue dormiuntEuaporatio eſt calida. ſomnus aūt eſt q̄dam¶ Iinfrigidatio. ergo euaporatio non erit cauſaſomni niſi quis dicat calidum eſſe cauſam frigiditatis etꝯtrariū cauſam ꝯtrarij quod eſt incōueniēs Qd̓m ꝙeuaporatio illa calida ſua caliditate non cauſat ſomnumſꝫ qꝛ frigiditate cerebri infrigidata deſcendit ⁊ ꝓpellit calore ad interiora. ⁊ ſic ē cā infrigidatōis ſenſuū exterioꝝCōtra quartū ſignuꝫ in iuuenibusA maior pars nutrimēti nō fertur adſuperiora. ergo nec in pueris. Uenet ꝯſequentia qꝛ maiorē calor in iuuenibꝰ qͣꝫ in puerꝭ. ⁊ ergo iuuenes ſtꝭ magis ſicci ſꝫ pueri ſunt magis humidi quod ebetat calidūDd̓m ꝙ in pueris eſt multum de calido ⁊ etiā de humido euaporabili et ideo multum de illo humido aſcendit ad ſuperiora qd̓ non habet locū in iuuenibus Etiaꝫpartes ſuperiores iuuenū ſunt ꝑfecte. ⁊ ideo natura defectione ipſorū amplius non curatQuare manifeſtū ex his q̄ dicta ſunt ꝙ ſomnus eſt quidaꝫ cōuentus caloris intrinſecus etnaturalis reciprocatio ꝓpter predictam cām
Ideo motus multus dormientis cū aūt deficit infrigidat̉ ⁊ propter frigiditatē cōcidūt palpebre ⁊ ſuperiora quidem infrigidant̉ ⁊ exteriora. Interiora vero ⁊ inferiora calida velut quecirca pedes ⁊ que intrinſecus¶ Definitio ſomni.¶ Iſta eſt tertia pars in qua ꝯcludit qͥd ſit ſomnus. Etprimo facit hoc. ſcd̓o determinat cām efficientē exꝑgefatōnis ⁊ vigilie ibi Exꝑgiſcūtur aūt Et tertio epilogatea que dicta ſunt. ibi Que qͥdem igit̉. Dicit ergo pͥmo ꝙmanifeſtū eſt ex his q̄ dicta ſunt. id eſt ex cauſis ſomni qͣſunt determinate ꝙ ſomnus eſt cōuentus caloris intrinſecus et naturalis reciprocatio ſcꝫ ab exterioribus ꝓpterpredictam cām efficientem vel finalem Quia ſomnus ēeffectiue ꝓpter euaporationem aſcendentem ad caput. ſicut dictū eſt. ſꝫ finaliter ē ꝓpter ſalutē aīaliū. vt ſcꝫ ſpiritet calor retrahantur ad interiora ne omnino deſtruāturſed vt ibi vigorentur. ⁊ iſta ſunt ſuperius dicta.Tūc ibi. Ideo motus. Infert quedam correlaria Primum ꝙ dormiētis ſunt valde multi motus interioreset maxime in principio ſomni ꝓpter euaporationem infrigidatam in capite deſcendentem ad interiora ⁊ ꝯmouentem humidum Secūdum correlarium. caput et partes ſuperiores in ſomno infrigidantur eo ꝙ calor ad interiora propellitur ſed interiora et inferiora ſunt in ſomnocalida ſicut ſtꝭ ꝑtes circa pedes propter ſanguineꝫ groſſuꝫ et calidum illuc deſcendentem.Quāquā vtiqꝫ dubitabit aliqͥs qꝛ poſt cibūfortiſſimus fit ſomnus ⁊ eſt ſomniferū vinuꝫ etalia hmōi caliditatē habentia Eſt aūt nō rationabile ſomnū quidē eſſe ī frigidatiōem cauſasaūt dormiendi calidas vel quia effectus debetatteſtari cauſe. Utrū ergo accidat hoc quiaquēadmodū vēter vacuus cum ſit calidus ē reflexio vero infrigidat ꝓpter motum ſic eſt qͥ incapite pori loco infrigidant̉ ſurſum lata euaporatione. Uel quēadmodū ꝑfuſis calido ſubito tremor fit ⁊ iterū aſcendente caliditate congeſta caliditas infrigidat et qd̓ ẜm naturam calidū facit langueſcere ⁊ ſecedere Amplius ātmulto īcidēte nutrimēto qd̓ calor ſubleuat quēadmodū ignis īpoſitꝰ lignis infrigidat̉ qͦuſqꝫdigerat̉ fit em̄ſomnꝰ quēadmodū dictū eſt dūcorpulentū ſurſuꝫ fert̉ a caliditate ꝑ venas adcaput. cum vero amplius nō poſſit. ſed in multitudine excedit quod. eleuatū ē iterum repellitur et deorſum fluit. ideo cadunt homines ſubſtracto calore qui ſurſum ferebat Solum enimanimaliū rectū et incidens qͥdē deſipiētiam facit poſtmodum vero phantaſiam Uel dictequidem nūc ſolutōnes ꝯtingentes qͥdē ſunt vtfiat infrigidatio quinimo ⁊ ꝓpriꝰ ē locꝰ qͥ circa