et vigiliaDe lomno

Sꝫᵐ Caſſiodoꝝ in libro de aīa. aīa ſine corpo¶ . re videt et audit et reliquis ſenſibus viget. ergo videtur ꝙ ſentire ſit ſolius aīe. Dd̓m ẜm doctoreſanctum. ꝙ ſicut oꝑationes volūtatis ꝓpter quadā ſimilitudinem noīantur noībus paſſionū que ſunt in appetitu ſenſitiuo. ita etiā operationes intellectus noīant̉ aboꝑatōibus ſenſuū ꝓpter ſimilitudinem ⁊ ſic loquit̉ Caſſiodorus ¶ Et qn̄ d̓r quedā dicunt̉ de diuite in infernūſolum ẜm aīam ſepulto q̄ nō poſſunt eſſe ſine actu ſentiendi. Reſpondet doctor ꝙ oportet illa verba metaphorice intelligi vel ẜm reꝝ ſimilitudines ⁊ nō ẜm res ip̄asFruſtra eſt potētia q̄ non reducit̉ ad actū ſedin anima poſt mortē remanent potentie ſenſitiue. gͦ et actus Dd̓m dupliciter. primo ꝙ ẜm quoſdaꝫin aīa ſeꝑata nō manent potētie ſenſitiue actu ſꝫ tm̄ in radice. Scd̓o dd̓m ẜm doctorē ſanctum ꝙ quāuis ille potētie actu maneant non tn̄ ſuit fruſtra qͣꝫuis actibꝰ careātqꝛ manent ad nature integritatem ſicut mēbra generationis manent in corporibꝰ reſurgentibꝰF Somnus eſtpaſſio eius qd̓ īmobilitat̉ in ſomynō. ſꝫ totū aggregatū nō īmobilitat̉ igit̉. Qinor ꝓbor. qꝛ illud nō īmobilitatur in ſomno qd̓ moueturſꝫ multe ꝑticule corꝑis mouent̉. ſil̓r etiam ī ſomno multavidentur aīe ẜm imaginatōem Qd̓m ꝙ ſomnꝰ et vigilia non dicuntur paſſiones totius cōiuncti quaſi ſintpaſſiones aīalis. ita ꝙ quelibet pars aīalis immobilitatin ſomno ſꝫ dicuntur totius ꝯiūcti ꝓ tanto qꝛ ſunt paſſiones alicuius potentie q̄ eſt perfectio organi ſcꝫ primiſenſitiui. Sed quare contingit aīam ꝑ virtutem imaginatiuam vel phantaſiam in ſomno exercere aliquas operationes patebit inferius.F Somnus non eſt paſſio eius qd̓ nō debilita¶ L tur. ſꝫ potentia non debilitat̉. igit̉. Minor ꝓbatur. qꝛ dicitur in primo de aīa. ſi ſenex accipiat oculumiuuenis videret vtiqꝫ ſicut iuuenis Qd̓m ꝙ licet potentia ꝑ ſe nō debilitetur. debilitat̉ tn̄ debilitatiōe organiquia toti aggregato ex potentia ⁊ organo ꝯuenit debilitatio ꝑ alteram partē. ſcꝫ ꝑ organumCum aūt determinatū ſit prius in alijs dehis que dicūtur quaſi particule anime et de nutritiua. ꝙ quidem ſeꝑat̉ ab alijs incorporibꝰhabentibꝰ vitā aliorū vero nullo ſine hac exiſtēte. Manifeſtū quidē quecūqꝫ viuētiū augmēti diminutioniſqꝫ participāt ſolū qm̄ in his nōeſt ſomnus non em̄ vigilia velut plantis. nonem̄ habēt particulā ſenſitiuā neqꝫ inſeparabileneqꝫ ſi nō ſeꝑabile ptāte em̄ ⁊ eſſe ſeparabile eſtHic conſequenter ph̓s ꝓſequit̉. Utrū oē aīal dormiat aūt vigilet vel vtrū ſit aliqualiter aīal qd̓ ſꝑ vigilet etaliquod ſꝑ dormiat. Et primo oſtendit ꝙ ſomnus et vigilia ſolum inſunt aīalibus. Secūdo oſtendit principalepropoſitum. ibi Similiter aūt. Dicit ergo primo ꝙ cumſit determinatum in libro de aīa de his que dicunt̉ ꝑticule aīe. ſcꝫ de potentijs aīe et potentia nutritiua ſepareturab alijs potentijs in corporibus habentibus vitam nullo aliorum id eſt nulla aliarum potentiaruꝫ exiſtente ſinehoc. id eſt ſine vegetatiuo tūc manifeſtū eſt ꝙ in illis aīa

libus viuentibus q̄ ſolum ꝑticipant motū augmenti etdiminutiōis ſicut ſunt vegetabilia et plante non ſit ſomnus neqꝫ vigilia qꝛ non habent ꝑticulam ſenſitiuam ſiuedicatur ꝙ ſenſitm ſit ſeparabile a vegetatiuo ſiue nō. qͥaadminus eſt ſeparabile ptāte et rōne in illo in quo ſuntambo. ſed ſomnus et vigilia nō ſunt ſine ſenſu cum ſintpaſſiones eius igit̉. Et hoc idē ꝓbat ph̓us inferius ratione et ſigno.Similiter autē ꝙ nihil eſt qd̓ ſemper vigiletaut ſemper dormiat ſed eiſdem inſunt animalibus vtreqꝫ paſſiones he neqꝫ enim ſi ineſt animal habens ſenſum hoc cōtingit neqꝫ dormireneqꝫ vigilare Utraqꝫ em̄ paſſio hec circa ſenſuꝫprimi ſenſitiui non cōtingit autē neqꝫ alterū horum ſemper ineſſe idem. velut aliquod genusanimaliuꝫ ſemper dormire vel ſemper vigilareAmplius quorumcumqꝫ eſt aliquod opus ẜmnaturam quando exceſſerit tempus in quanto poteſt aliqͥd facere vel aliqd̓ eorū que poſſūttempore facere neceſſe deficere vt oculos vidētes et quieſcere facientes hoc. ſimiliter aūt manuum. et aliud omne cuius eſt opus aliquodSi itaqꝫ alicuius eſt opus ſentire et hoc vtiqꝫexcedat quanto erat tēpus potens ſentire cōtinue deficiet et nō amplius faciet hoc. Si igit̉vigilare diffinitur ſolutione ſenſus. cōtrariorūvero hoc quidem neceſſe alterū ad eſſe illud vero eſſe nō vigilare aūt ei qd̓ eſt dormire ꝯtrariūvtiqꝫ erit dormire. Si igitur huius paſſio eſtſomnus hoc aūt eſt impotētia proptere ⁊ceſſuꝫvigilandi. vigilandi aut exceſſus quādoqꝫ quidem ab egritudine quādoqꝫ abſqꝫ egritudinefit quare impotētia neceſſe omne qd̓ vigilat cōtingere dormire impoſſibile ſemper em̄ agereSimiliter aūt neqꝫ dormire ſemper nihil cōtingat. Somnus em̄ paſſio ſenſitiue particuleeſt vt vinculum et immobilitas quidē. quareneceſſe eſt om̄e dormiens habere ſenſitiuā particulam. Senſitm̄ aūt ꝙ poteſt ſentire ſecūdūactum agere aūt ſenſu proprie et ſimpliciter impoſſibile eſt dormiētem ſimul ideo neceſſariū ēſomnū omnem excitabilē eſſe.Hic conſequenter accedit ad principale propoſitumEt primo ponit duas ꝯcluſiones ꝓbandas. Quarumprima eſt. ꝙ manifeſtum eſt ꝙ nō eſt aliqͦd aīal qd̓ ſemꝑdormiat aūt ſemꝑ vigilet ſed ambe iſte paſſiones inſunteiſdem aīalibus. Secunda eſt. exquo aīal d̓r ſurſum cūſit neceſſarium aīal habere ſurſuꝫ tūc manifeſtū eſt ꝙ nōꝯuenit aīali neqꝫ dormire neqꝫ vigilare itaqꝫ ſit aliquodaīal qd̓ neqꝫ dormiat neqꝫ vigilet. qꝛ non cōtingit ſubtractuꝫ eſſe ſine ꝓpter paſſione Tūc ibi vtraqꝫ em̄ ꝓbatpͥmo ſcd̓am ꝯcluſionem tali rōne Propriū ſubiectū nōeſt ſine ꝓpria paſſione ſꝫ primū ſenſitiuum qd̓ reperitur