Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XVv
Einzelbild herunterladen
 

et ſenſatōDelentū

calidi humidi ficci quā alia animalia ſentiunt tactū. etſic fugiunt huiuſmodi fetida. Et ponit exemplum. qꝛ homines patiuntur grauedinē capititis a fumo carbonumpropter eius diſtemperantiam. multotiens corrumpuntur. et ſimile eſt de ſulphure. et ergo animalia huiuſmodifugiunt propter paſſionem corruptionis quam ſenſitiuntſed de ipſa fetiditate odoris ſecundum ſe conſideratecurant quamuis multa terrenaſcentium habeant fetidosodores. niſi ſecundum feditas odoris aliquod repreſentat circa guſtum vel circa conueniētiā ꝓprij nutrimētiQuIVLA in reſpirantibꝰ non reſpirantiUtrum olfactus ſit ſpecie vnusbus animalibus Dicendum eſt ſic. Probatur.quia vbi idem ſenſibile ibi eſt idem ſenſus. potentie enimdiſtinguūtur ſecundum obiecta. ſed eſt idem ſenſibile qd̓ſentiunt vtraqꝫ animalia ſcilicꝫ odorabile. ergo neceſſe eritidem ſenſus in ſpecie. Et quia oīfactus in illis animalibꝰhabet maiorem diuerſitatem qͣꝫ viſus in homine in equoet tamen olfactus iſti non differunt ſpecie. ergo multo minus viſus in homine equo poſſunt differre ſpecie ſiue capiātur vt vires anime. ſiue vt potentie.Nl̓ Al. Uaricat ſenius. ergo contta AreſtoteleꝫF Diuerſitas in modo ſentiendi diuerAntecedens probatur. quia viſus ſentit ſenſibile remotūet per hoc differt ab alijs qui ſentiunt ſenſibilia ſolumiuncta. Dicendum ſecundum doctorem ſanctum. modus ſentiendi poteſt dupliciter diuerſificari. Unomodo per ſe. ſcilꝫ ſecundum habitudineꝫ ſenſibilis ad ſenſum. talis diuerſitas in modo ſentiendi diuerſificat ſenſum. Alia eſt diuerſitas in modo ſentiendi per accidensque ſcꝫ attenditur ſecundum remotionem prohibentis.talis non diuerſificat ſenſus. de illa loquitur philoſophus in propoſito.Potentia olfactiua eſt virtus orgaNl̓ AMII ncaeroo diuerſitas organoruzinteſpirantibꝰ non reſpirantibꝰ videtur arguere diuerſitateſpecificam odoratus Dicendū ſicut iam dictū eſtilla diuerſitas eſt accidentalis Et quando dicituromnia que ſentiunt odorabile per reſpiratiōem habent organum eodem modo diſpoſitum. ergo videtur hocſit eis accidentale. ita ſimiliter dicendū eſt de alijs abſqꝫreſpiratione ſentientibꝰ. Dicitur illa diuerſitas non eſtaccidentalis quo ad determinatam ſpeciem animalis. qꝛvnus modus ſentiendi reperitur regulariter in omnibusindiuiduis iſtarum ſpecierum. ſed eſt accn̄talis quo ad totum genus animalium olfacientium Uidetur autem ſenſus eſt odorandi imparibus exiſtentibus ſenſibus numero habente medium imparis ipſe medius eſt tactiuorum. quemadmoduꝫ tactus et guſtus. aliaſenſitiuorum. velut viſus auditus. Quare etodorabile nutritiuorum eſt paſſio quedaꝫ. hocautem in eodem genere audibilis aut viſibilis: quare in aere in aqua odoratur. Quare eſt odorabile cōmune aliquid horuꝫ amborum quod tactuali ineſt perſpicuo audi-

bili. Quare rationabiliter aſſignata eſt ſiccitati in humido fuſili velut tinctura quedamet lotura. Quomdo quideꝫ igitur ſpecies oportet dicere. quomodo non oportꝫ odorabilisintantum ſit dictum Hic ꝯſequenter ꝯparat ſenſum odoratus ad aliosſenſus. Et pͥmo determinat veritateꝫ. Secūdo excluditerrorē. ibi (Q aūt quidam) Circa pͥmuꝫ ꝯſiderandumeſt ẜm ꝯſuetudinem pictagoricoꝝ ph̓us hic vtitur proprietate numeri. ad oſtendendū ꝯparatōem fenſuū. Dicens numerus impar poteſt diuidi in duo media ſicut par. ſed in medio remanet aliquid indiuiſum inter duas partes equales. ſicut patꝫ in quinario. ita ſimiliter cuꝫſenſus ſint ī numero impari ꝯſtituti. ſcꝫ quinario. duo eorum ſunt tactiui. qꝛ ſcꝫ ſentiūt ſuū ſenſibile ꝯiūctum medium extraneum. ſcꝫ tactus guſtus. duo auteꝫ alijſcꝫ viſus auditus ſentiūt ſuū ſenſibile remotū alia. id ēper extrinſeca media. ſed odoratus eſt in medio vtrorūqꝫet cuꝫ vtriſqꝫ conuenit tactu guſtu qui ſunt ſenſusnutrimenti. vt dicitur ſecūdo de anima. inquātum odorabile eſt quedam paſſio nutritionis ẜm odor proportionatur ſapori. ſic tangibilia guſtabilia ſunt in eodē genere cum odorabilibꝰ. ſimiliter eſt idem genus viſibilisaudibilis odorabilis. inqͣꝫtū ſcꝫ vtraqꝫ cognoſcūtur permedium extraneum. quia animalia odorant per aeremaquam ſicut omnia vident audiunt. Et ſic patꝫ odorabile eſt aliquid ꝯmune vtriſqꝫ. ineſt em̄ tactuali ẜm ēpaſſio nutrimenti. ſic ꝯcurrit in eodem cum tangibili etguſtabili. puta qualitate. et ſimiliter ineſt perſpicuo audibili. percipitur per medium perſpicuum per quod videtur. per quod etiam auditur. id eſt per aerem aquamlicet inqͣꝫtum huiuſmodi ſunt ꝑſpicua. ſed inqͣꝫtum ſiſuſceptiua enchime ſiccitatis. vt ſupra dictū eſt. Et ergoa quibuſdam rationabiliter aſſimilantur iſta duo. ſcꝫ enchime ſiccitates odorifere in humido aqueo fuſilia aerea ꝓpter facilem diſtenſioneꝫ que requirūtur ad immutatiōeꝫ medij. ſicut tinctura quo ad colores. ſicut loturaquo ad ſapores. qꝛ odor habꝫ cōuenientiam cum vtriſqꝫ Poſtea epilogando ꝯcludit dictū eſſe quomodo oporteat diſtinguere ſpecies odorabilis qūo. inqͣꝫtum accipiūtur odores ẜm ſeipſos. autem quidam pictagoricorum dicūtnon eſt rationabile nutriri nanqꝫ dicunt quedāanimalia odoribus. Primum quidem em̄ videamus quoniam cibum oportet eſſe compoſitum. Etenim ea nutrita non ſunt ſimplicia.re et ſuperfluitas fit cibi. aut in ipſis. aut extra.ſicut in plantis. amplius vero neqꝫ aqua vl̓iter ipſa ſola nutrire incōmixta exiſtens. corporale em̄ aliquid oportet eſſe conſtitutiuum. amplius multominus rationabile aerem corpulētum fieri Cum his autem quidē quoniā omnibus eſt animalibus locus receptiuus cibi aquo quando cibus ingreditur recipit corpus.odorabilis autem ſenſitiuum in capite cum