Areſtotelis

Folioxlvij

Iet alia interdū in nubibus et coloratio aque deſcēdentis puta quando cadit aqua ſanguineamMNl̓ L IL. ctionē radiorū ſolis a laterali nubeUtrū parelij et virge. fiant per refraEſt ꝓ reſponſione Totandū ꝙ drn̄a eſt inter parelioset virgas. qꝛ virge ſunt qͥdam radij quaſi linee ꝓcedentes a ſole per nubem ꝑforatam. quas vulgares vocantfunes tentorij Et cauſant̉ drn̄ter. primo qn̄ nubes nō eſtvndiqꝫ ꝯtinua. qꝛ tūc radius ſolis penetrans nubem trāſit ꝑ foramīa nubis. et ſi ſint parua apparent linee albe.Alio modo cauſant̉ qn̄ nubes eſt cōtinua ſed groſſior invna ꝑte qͣꝫ in alia. ⁊ tunc apparent diuerſi colores ꝓptercauſas ſuperius aſſignatas. Sed parelius d̓r imago ſolis et dicit̉ a para ꝙ eſt iuxta et elios qͦd eſt ſol quaſi imago in nube rorida et ſplendida exprimes effigiē ſolis Etcauſatur hoc moͣ. qꝛ aliqn̄ humidū ſubtile inter viſuꝫ noſtrum et ſolem ꝯcurrit in vnū corpus rotundū. a quo refrangunt̉ radij ſolares quaſi a ſpeculo ad oculum. et faciunt in tali corpore humido ſplendorē quē vix viſu ꝑciꝑepoſſumus. Et ad primā partē queſiti dd̓m ꝙ parelij etvirge apparent ꝑ refractionem radioruꝫ ſolis vel alteriꝰcorꝑis luminoſi ad viſum noſtrum. Patet quia ad hocꝙ apparent virge oportet lumen incorporari nubi. q̄ cuꝫſit denſior aere radij refrangunt̉ ad ꝑpendicularē. vt poſſint penetrare nubem. ſed ꝙ fiant alatere ſolis ſatis patet ex dictis.F Uirge et parelij ſunt de natura celeſti. gͦ h̓ ma¶ ¶. le enuerant̉ inter imp̄ſſiones ſuꝑ terrā gn̄atasAn̄s ꝓbat̉. qꝛ ſunt radij ſolares tranſeuntes ꝑ nubesDd̓m ꝙ parelij et virge nō ſunt lumē ſolis nec ſunt īfranubes. ſꝫ ſunt qͥdā colores cauſati ex tranſitū radioꝝ ſolis ꝑ nubem iuxta modū ſuperius tactum.Parelij et virge generant̉ eodem modo ſicut¶ L. iris qꝛ ꝑ refractōem radiorū. gͦ deberent ſemiapparere pluriū colorū ſicut iris Qd̓m dupliciter. primo ꝙ ille īpreſſiones habent qͥdē eaſdē cauſas cōes ⁊ generales. ſꝫ drn̄t in cauſis proprijs ⁊ ſpecialibꝰ Scd̓o dicēdum negando ꝯſequētiam qꝛ in iride fit refractio ẜm magnā quantitatem nubis. ergo ncc̄e eſt ibi apparere diuerſos colores. ſed in virgis et parelijs non eſt refractio ẜmtantā qͣꝫtitatē Eſt tn̄ ſuperiꝰ cōceſſum ꝙ virge qn̄qꝫ apparent diuerſorū coloꝝ ꝓpter cām ibidē aſſignatā.F Circa nubem regularem poſſunt apparere parelij. et circa nube diſcōtinuā apparent virgēſꝫ iſte nubes poſſunt eſſe circūquaqꝫ circa ſolem. ergo videtur ꝙ in nube circūquaqꝫ poſita poſſunt apparere parelij et virge et nō ſolū a nube lateraliter poſita circa ſolēDd̓m ꝙ generatōem iſtorū circūquaqꝫ aliud ꝓhibꝫvt patuit ſuꝑiꝰ in aſſignatōne accidentium¶ Tertius tractatus.Uecūqꝫ aūt in ip̄a terra incluſa ip̄a terre partibus oꝑatur dicēdū Facit eī duas drn̄as corporū. ꝓpterea qd̓ duplexnatura nata ē. et hoc quēadmodū et inalto Dueqͥdē em̄ exalatōes. Hec quidē vaporoſa. hec ātfumoſa vt diximus eſt. due autē ſpēs hoꝝ queī terra fiūt. hec qͥdē eī fuſibilia. hec āt metallica

Iſte eſt tertius tractatus et vltimus huius libri. in qͦpoſtqͣꝫ ph̓s determīauit de his q̄ generantur ex ſegregatione humida et ſicca ꝑ motuꝫ et alteratōem. aut etiamꝑ refractōem ſuꝑ terra. et etiā in alijs qͥ cauſant̉ ꝑ motuꝫex ſegregatione ſicca in ip̄a terra. ſcꝫ de motu ⁊ agitatōeterre. Hic ꝯſequenter ph̓s intendit breuiter determinare de his q̄ generant̉ in profundo ipſius terre pͥncipalit̓ꝑ alteratōem. Et habet iſte tractatus vnū capl̓m qͦd intres partes diuiditur. In prima ponit diſtinctōem eorūq̄ fiunt in ipſa terra. In ſecūda aſſignat cām generatōnisip̄orū ibi (ſicca qͥdem) In tertia parte recapitulat ibi (conſequenter quidē) Circa primā ꝑtem ph̓s p̄mittit ſuumintentum. Dicens ꝙ poſt predicta dd̓m eſt de illis operibus vel accidentibꝰ quorū predicta ſegregatio ſicca incluſa in ipſa terra eſt principium in partibꝰ terre interiusEt ſtatim ꝓſequendo ꝓpoſitum ſubiungit ꝙ ſicut in alto et ſupra terram eſt duplex ſegregatio. vna vaporoſa .i.humido ex qua generant̉ ea q̄ generant̉ ꝑ ingroſſationēa frigido Alia autem fumoſa .i. ſicca exqua generant̉ ea q̄generant̉ ꝑ ſubtiliationē et inflāmationem. Ita ſil̓r in ꝑtibus terre eſt duplex ſegregatio ẜm natura q̄ eſt principium duorū corporū. quorū quedam dicunt̉ foſſibilia eoꝙ ſunt ſimilia terre defoſſe et generant̉ ex ficca exalatiōeAlia ꝟo dicūt̉ metallica q̄ magis gn̄ant̉ ꝑ coagulatōemSicca quidē igitur exalatio eſt que ignita facit foſſibilia oīa. puta lapidū genera illiquabilia ⁊ vernicē ⁊ oricellā et miniū ⁊ ſulphur ⁊ aliatalia. Plurima aūt taliū fuſibilia ſunt. Hec qͥdem puluis coloratus. hec aūt lapis ex tali cōſiſtentia factus velut cynnobrij Exalatōnisāt vaporoſe quecūqꝫ metallant̉ et ſunt aut fuſilia aūt ductilia puta ferrū aurūes Facit aūthec oīa exalatio vaporoſa incluſa et maxime inlapidibus ꝓpter ſiccitatē in vnū coartata et coagulata. velut ros aut pruina cuꝫ ſegregata fuerit. hic aūt ante ſegregatim generant̉ hec. ꝓpterquod ſunt quidē vt aqua hec. ſunt aūt vt non.potentia quidem em̄ materia aqua erat. eſt aūtnon adhuc neqꝫ ex aqua facta ꝓpter quādā paſſionē ſicut humores Neqꝫ em̄ ſic fit. hoc qͥdemes. hoc āt aurū. Sed an̄ fieri coagulata exalatōne ſingula horū ſunt ꝓpter qd̓ et igniunt̉ oīaet terrā hn̄t ficcā em̄ hn̄t exalationē aurum aūtſolum non ignitur.Hic ꝯſequēter ph̓s ſcd̓o determinat ⁊ aſſignat cām p̄dictorū et primo foſſibiliū. Dicens ꝙ exalatio ſicca a dominio ẜm ꝙ ignita eſt a calido eſt principiū oīm foſſibilium. ita ꝙ ipſa ſit materia ex qua fiunt. ſꝫ calidū igniensẜm ꝙ cōmēſuratum frigido a virtute celeſti medianteꝯtinuitate eſt quodāmo pͥncipium actiuū. Et hmōi foſſibilia ſunt genera lapidū illiquabiliuꝫ (qͦd dicit ad differētiā quorūdā liquabiliū vt vernix et oricella et ſulphuret alia hmōi) que oīa generantur a calido exiccāte exalationem ⁊ conſumente humidū et aliqͣliter colorante. Ethorū foſſibiliū q̄dā fiūt qͣſipuluis coloratꝰ. ſicut illa q̄ generant̉ a calido ꝯſumēte humidū ꝯtinuās et aliqualiter