Folio xxxvij
illorum altitudinem ⁊ ſupereminentiam Et ita ſimiliterdicenduꝫ eſt de multis alijs effectibꝰ ſuperiꝰ enumeratis¶ De Halo ⁊ Iride permiſcue.Ehalo autem et de iride quid vtrūqꝫ. et propter quam cauſam ſit dicamus ⁊ de parelijs ⁊ virgis. Etem̄om̄ia hec fiunt propter eaſdem cauſas inuicem. Primo autem oꝑtet accipere paſſiones ⁊ accidentia circa vnumquodqꝫ ipſorūIpſius quidem igitur halo apparet ſepe circulus totus. ⁊ fit circa ſolem ⁊ lunam. ⁊ circaſplendentia ipſorum aſtrorum. Adhuc autemnihil minus nocte qͣꝫ die ⁊ meridie qͣꝫ ſero. diluculo autem minus ⁊ circa occaſum¶ Secūdus tractatus.¶ Iſte eſt ſecūdus tractatus huius libri. In quo poſtqͣꝫ philoſophus determinauit de his que generantur exſegregatione eleuata a terra ⁊ aqua per motum ⁊ alterationem. Hic conſequenter intendit determinare de hisque fiunt per refractionem luminis a ſegregatione humida conſtante ſuperius. ſcꝫ de halo ⁊ iride. ⁊ alijs huiuſmodi. Et diuiditur iſte tractatus in duo capitula. In pͥmo determinat in generali de accidentibus ⁊ cauſis haloet iridis. ⁊ quorūdam aliorum que fiunt per rarefactōemluminis. In ſecūdo determinat de cauſa ⁊ principio illorum magis in ſpeciali. ibi (Quod quidem). Primū capitulum diuiditur in tres partes. In prima enumerat accidentia circa halo. Et circa hanc primo premittit intentum Dicens ꝙ cum determinatum ſit de his que generantur ex vapore humido per alterationem vel motumConſequenter dicendum eſt de his que fiunt per refractionem ab eodem vapore conſiſtente in nube vel caligineputa de halo ⁊ iride. ⁊ virgis ⁊ parelijs Et circa illa conſiderandum eſt quid ſit vnūquodqꝫ ipſorum ẜm ſubſtātiam ⁊ propter quam cauſam fiunt. ¶ Tunc ibi Ipſius quidem) Proſequitur intentuꝫ. et primo enumerat accidentia circa halo. Dicēs ꝙ halo ſepius apparet ẜm circulum perfectum. Dicit autem (ſepe) ẜm doctorem ſanctum. quia quandoqꝫ propter interruptionem caliginis aqua fit refractio circulus interrumpitur. Fit etiam halo circa ſolem ⁊ lunam ⁊ aſtra multum luminis habentiaet magis apparet de nocte circa lunam ⁊ ſtellas qͣꝫ de diecirca ſolem. Et indifferenter fit in meridie ⁊ in ſero. ſed inmane ⁊ circa occaſum minus fitFOccaſus et ipſum ſero idem ſunt vtNl̓ ENL cōmunter dicunt grammatici. ergovidetur ꝙ Areſtoteles ſibij pſi contradicat. ¶ Reſpondet ſanctus Thomas ꝙ occaſus non vocatur hic ipſumſero. al̓s em̄ philoſophus ſibijpſi contradiceret. ſed vocatur hic occaſus declinatio ſolis a meridie. quia tūc ꝓptermoram ſolis calor eſt feruentior.
¶ Iridis autē nunquam fit circulus. neqͣꝫmaior ſemicirculo deciſio. Et occumbente quidem ⁊ oriente. minoris quidem circuli: maxima autem portio. Eleuato autem magis circūli quidem maioris. minor autem proportio.Et poſt autumnale quidem equinoctium inbreuioribus diebus omni hora fit diei. In eſtiuis autem non fit circa meridiem Neqꝫ duabus plures irides non fiunt ſimul. harum autem tricolor quidem vtraqꝫ ⁊ colores eoſdem ⁊equales ẜm numerum habent inuicem Obſcuriores autem eius que extra ⁊ econtrario poſitos ẜm poſitionem Que quidem em̄ inter primam habet periferiam. que maxime puniceam. que autem exterius minimam quideꝫ propinquiſſime autem ad hanc ⁊ alias proportionaliter. Sunt autem colores hi quos ſolos qͦdem fere non poſſunt facere pictores. Quoſdāem̄ ipſi miſcent. puniceus auteꝫ viridis ⁊ alurgus non fit mixtus. iris autem hos habet colores. Qui autem inter puniceum ⁊ viridem apparet ſe pe xanchos Parelij autem ⁊ virge fiunt ex latere ſemper. ⁊ neqꝫ deſuper. neqꝫ ad terram. neqꝫ ex oppoſito. neqꝫ autē nocte. ſed ſemper circa ſolem. Adhuc autem dū aſcendit autdeſcendit ſemper ẜm plurima autem ad occidētem In medio auteꝫ celi raro. vt in Boſforo aliquando accidit. per totam em̄ diem ſimul oriētes duo parelij ſimul permanſerunt vſqꝫ ad occaſum. Que quidem igitur circa vnūquodqꝫipſorum accidūt hec ſunt¶ Ftic conſequenter philoſophus narrat accidentia circa iridem. et primo quantum ad figurationem Dicens ꝙ iris nunqͣꝫ apparet ẜᵐ circulum perfectum. neqꝫ apparet in maiori portione circuli deciſi ꝑ diametrū. ſed ſoleoriente aut occidente apparet ſub figura ſemitirculi cōpleta. minoris tamen circuli ſcꝫ ſub maiori portione ſub quacontingit eam apparere. Cum autē ſol eleuatur ſuper orientem epparet minor portio ſemicirculi. maioris tamē circuli. ¶ Tunc ibi (Et poſt) Enumerat accidentia eiꝰquantum ad tempus apparitionis. Dicens ꝙ poſt equinoctium autūnale exiſtentibus diebus breuioribus poteſt appatere iris qualibet hora diei. quia tūc ſol non multum eleuatur ſuper orizontem. ſed in eſtate ſole exiſtentecirca tropicum non fit in meridie. ⁊ hoc maxime in regionibus in quibus ſol multum accedit ad zenith capitum.quia tunc baſis piramidis ſub qua videtur iris. aut directe iacet ſuper terram. aut modica portio eius eſt ſuper eā¶ Tunc ibi (Neqꝫ duabus) Enumerat accidentiaeius quantum ad colores Dicens ꝙ aliquando apparētdue irides. ſed plures duabus nō apparent niſi raro. quarum altera continet alteram. ⁊ quelibꝫ illarum habꝫ tres
ō
g ij