Follo xxxij

et cā terremotus. Dicēs ꝙ aqua ⁊ ruptura terre non ſicā terremotus. ſed illa eſt cā qꝛ terra de natura ſua eſt ſicca. ſed ꝓpter imbres continue incidentes ſupra ipſam hꝫmultā humiditatē. ꝓpter quaꝫ terra calefacta a ſole eſt cāmulte exalatōis. nō ſolū extra terrā. ſed etiā infra terram.Et qn̄ illa exalatio totaliter exit fiūt magni venti. ſed qn̄manet totaliter infra terrā tūc fiūt magni terremotꝰ. qn̄ꝟo partim exit ⁊ ꝑtim manet fiunt parui venti ⁊ ꝑui terremotus. ¶ Tūc ibi (Si itaqꝫ) Tangit illud qd̓ eſt cōpletū ⁊ formale pͥncipiū terremotus. Dicēs ꝙ ſi impoſſibile ſit hoc aliter ſe habere tūc oportꝫ dicere illam exalationē que manet infra terrā ꝓpter eius ſubtilitatē poſſe faciliter ꝑtranſire ⁊ penetrare partes terre. ⁊ ꝓpter hoc velociſſime mouet̉ intra terrā ⁊ vehementiſſime ꝑcutit terram. ⁊cauſat terremotū. Et huius ſignū eſt. qꝛ exalatio (in cuiꝰvirtute eſt ignis) inflāmat̉ qn̄ celeriter mouet̉. ¶ Tūc ibiNō igit̉ aqua) Concludit cām totalē terremotus Ditens ꝙ ſi iſta ſint vera. tūc manifeſtū eſt ꝙ aqua nō ē cauſa terremotus ſicut dixit Democritus. nec etiā terra ſꝫ exalatio ſicca. mota interius cū violentia. que al̓s fertur extra. qꝛ terra eſt corpꝰ grauiſſimū. et gͦ nō mouet̉ niſi a corpͥore qd̓ p̄t facere magnā violentiā. ſed exalatio ficca cumſit maxime motiua. ſicut ꝓbatum eſt. ergo rōnabiliter mouet terrā. id eſt cauſat terremotum.¶ Propter qd̓ fiūt tranquillitates plurime ⁊maxime terremotuū. Cōtinua em̄ exiſtēs exalatio ꝯſeqͥtur vt in pluribꝰ impetū pͥncipij. qͣreaut intus ſimul aut extra fert̉ oīs. Quoſdā ātfieri ⁊ ſpiritu exiſtēte nihil irrōnabile. videmusem̄ aliqn̄ ſimul plures flātes ventos. quoꝝ cū īterrā ferat̉ alter. erit ſpū ente terremotꝰ Minores aūt hi magnitudine fiūt ꝓpterea qd̓ diuiſuꝫeſt pͥncipiū ⁊ cā ipſoꝝ Nocte aūt plures ⁊ maiores fiūt terremotuum. Qui aūt de die circameridiē. trāquilliſſimū em̄ eſt vt in pluribꝰ dieimeridies. ſol em̄ cū maxime obtineat declinatexalatōem in terrā. Obtinet autē maxime circameridiē. ⁊ noctes aūt diebꝰ tranqͥlliores ꝓpterabſentiā ſolis. Quare intꝰ fit iteruꝫ fluxꝰ: ſicutrecurſus in cōtrariū eius q̄ extra diffuſiones etad diluculū maxime. tūc em̄ ⁊ ſpūs nati ſunt īcipere flare. Si igit̉ intus extiterit ꝑmutatū eſtpͥncipiū ipſoꝝ. ſicut eurippus ꝓpter multitudinem fortiorē facit terremotū¶ Hic cōſequēter ph̓us manifeſtat cām p̄dictam ꝑeffectus ⁊ ꝑ accidentia quedā circa terremotum. Et pͥmo manifeſtat cām predictā ꝑ ſignū ſumptuꝫ ex diſpōneaeris circa terremotū. Dicens ꝙ plures ⁊ maximi terrimotuū fiūt exiſtēte trāquillitate aeris. que tranquillitascauſat̉ ex eo ꝙ tota exalatio ex qua deberet fieri vetus manet infra terrā ⁊ ꝯtinue mouet terrā cū violentia. ⁊ cauſatterre motū. ¶ Sed qꝛ poſſet aliqͥs obijcere ꝙ aliqn̄ exiſtete terremotu fiunt venti ſuperius. qd̓ videt̉ eſſe ꝯtra p̄dicta Rn̄det ph̓s ibi (Quoſdā aūt) et d̓t ꝙ hoc nō eſt irrōnabile. qꝛ videmꝰ ad ſenſum ꝙ aliqn̄ in aere flant pluresventi. ſi gͦ ꝯtingat ex aliqua cā alteꝝ illoꝝ ꝓpelli in terram

alio remanente in aere. tūc fit ventꝰ exiſtente terremotuſed tales terre motus ſunt minores ẜm magnitudinē. qꝛpͥncipium ⁊ cā ipſoꝝ (ſcꝫ exalatio) eſt diuiſa. ſꝫ diuiſa cāneceſſe eſt effectū diuidi Tūc ibi (Nocte aūt) Probatqd̓ ſuppoſitū eſt in p̄dicto ſigno Dicēs ꝙ maiores ⁊ plures terremotus fiunt de nocte ⁊ etiā circa meridiem qͣꝫ inalijs ꝑtibꝰ diei. qꝛ tūc aer eſt tranqͥlliſſimus. vel ꝓpter p̄ualentiā ſolis in meridie. vel ꝓpter eius abſentiā in nocte. etin nocte frequētiꝰ fit terre motus in diluculo ante pͥncipiūdiei. qꝛ tūc venti maxime nati ſunt moueri. tūc etiaꝫ ꝓpteraduētū ſolis aer incipit aliqualit̓ calefieri circa terrā. ⁊ ideofrigidū terre ꝑ p̄ſentiā ꝯtrarij fortificatū fortificat vlterius calidū terre interiꝰ. ⁊ tale eſt pͥncipiū ſegregatōis exalatiōis ꝓpter aliquā cām ꝓpellente. ſicut eurippꝰ .i. ſpūs circularꝭ ꝓpt̓ multitudinē exalatōis fit fortior ⁊ cāt t̓remotū¶ Adhuc aūt circa loca talia fortiſſimi fiuntterre motuū: vbi mare fluxibile aut regio ſpongioſa ⁊ ſubantroſa. ꝓpter qd̓ ⁊ circa Eliſpōtuꝫet circa Achaiā ⁊ Siciliaꝫ ⁊ Euboīe. circa hecloca videtur em̄ penetrare ſub terra mare. ꝓpt̓qd̓ ⁊ thorme que circa eclipſim tali cā facte ſūtCirca dicta aūt loca terremotus fiūt maxīeꝓpter anguſtiā. Spūs em̄ factus vehemēs etꝓpter multitudinē maris allati repellit̉ iterū interrā qd̓ natū erat efflare extra regiones q̄cunqꝫ inania habent q̄ ſubtus loca multū ſuſcipiētes ſpiritū ꝯcutiūtur magis¶ Hic ꝯn̄ter ponit ſecūdū ſignū ſumptū ex loco Dicēsꝙ adhuc aliud ſignū eſt ꝙ exalatio ſit pͥncipiū terremotꝰ.qꝛ plures ⁊ vehemētiſſimi terremotus fiūt in locis q̄ hn̄tmare fluēs ꝯiūctū. ⁊ in quibꝰ eſt terra ſpongioſa ⁊ ſubantroſa eo ꝙ in talibꝰ multe reperiūtur exalatiōes q̄ cauſantterremotū. ⁊ ꝓpellūtur ille exalatōes a mari ad illas ꝯcauitates locoꝝ. Et enumerat ph̓s multa loca q̄ patēt ſatisclare in littera. ¶ Tūc ibi (Circa dicta aūt) Aſſignat cāꝫeiꝰ qd̓ ꝓpoſuit Dicēs. ꝙ circa p̄dictas regiones ſcꝫ Eliſpontū ⁊ Achaiam ⁊c̄. fit vt frequēter terremotus. ꝓpterſtrictitudine ipſaꝝ in maribꝰ circūſtantibꝰ. qꝛ iſte regionesſunt calide. ⁊ gͦ exalatōes ꝓpter multitudinē aq̄ maris actu frigide iterū ꝓpellūtur ad terrā ⁊ poſtqͣꝫ calefacte ſtꝭ rarefiunt ⁊ ꝓpellūt terrā ꝓpter eius ſtrictitudinem.¶ Et vere āt ⁊ autūno maxīe ⁊ in ſpūmoſis ⁊ inſiccitatibꝰ fiunt ꝓpter eandē cām. Tꝑa em̄ hecmaxime ſpumoſa. eſtas em̄ ⁊ hyems hec qͥdeꝫpropter gelu. hec aūt propter eſtū facit īmobilitatē. Hoc qͥdem em̄ valde frigidū. hoc aūt valde ſiccū eſt. ⁊ in ſiccitatibꝰ qͥdem ſpumoſus aerhoc ipſuꝫ em̄ eſt achimos qn̄ amplior exalatioficca facta fuerit qͣꝫ humida. In pluuioſis autēampliorē facit eam que intus exalatōnem. ex eoꝙ intercipiat̉ ī anguſtioribꝰ locis ⁊ ꝯpellat̉ adminorē locū. talis ſegregatio replet̉ ꝯcauitatibus. a qua cū inceperit obtinere. eo ꝙ multa inparuū locum ꝯprimatur fortiter mouet fluensventus ⁊ offendens

f ij