Areſtotelis

olio xxxj

Sed auſter qui flat a meridie hꝫ a dextris. ſcꝫ ꝟſus orientem euriauſtrum. ⁊ a ſiniſtris. ſcꝫ ꝟſus occidentē affricuꝫauſtrū. Et boreas qui flat a ſeptentrione hꝫ a dextris. ſcꝫverſus occidentē circinū. ⁊ a ſiniſtris. ſcꝫ ꝟſus orientē aqͥlonem. Et hi venti ẜm quatuor pūcta pͥncipalia orizontis diſtinctiſtꝭ ita ꝙ ſemꝑ tres referūtur ad vnū pūctumpatꝫ in his verſibꝰ. Sunt ſubſolanus. vulturnus. eurus.orion. id eſt orientales. Affricus. occaſum. choruſqꝫ. fauonius. afflant. Atqꝫ die medio pothꝰ euri ⁊ affricus auſterbiSꝫ veniūt aquq. ⁊ circinꝰ arcto .i. a polo arcticoQꝭ in orizonte iuxta p̄deterTA ¶ LADminata intelligenda ſunt ẜmAreſto. duodecim pūcta. Primū eſt oriens equinoctiale. ⁊vocat̉. b. Secūdū eſt ei oppoſitū. ſcꝫ occidens equinoctiale. ⁊ vocatur. a. Terciū eſt ſub polo arctico. ⁊ deſignat̉ peri. Quartū ē ſub oppoſito polo. ſcꝫ antarctico. ⁊ ſignificatper. t. Quintū eſt in loco in quo oritur ſol quādo eſt in tropico eſtiuali. puta in pūcto cancri. qd̓ d̓r oriens eſtiuale. etſignificat̉ per. 3. Sextum eſt in oppoſito in quo ſol occiditin tropico hyęmali. ⁊ intelligitur ꝑ. g. Septimuꝫ ē in quoſol oritur quādo eſt in pūcto capricorni. ⁊ oriēs ē hyemaleet ſignificat̉ per. d. Octauū eſt ei oppoſitū ẜm dyametruꝫin quo ſol occidit dum eſt in cancro. ⁊ eſt pūctum occidentis eſtiualis. et ſignatur per. e. Et ſunt alia quatuor puncta ſignabilia ẜm extremitates dyametrorū protractarūa circulis polaribꝰ Unde ſub circulo arctico ſunt duo pūcta. ſcꝫ. c. verſus dicta occidentia. ⁊. k. verſus dicta orientiaSil̓iter ſub polo antarctico ſunt duo alia. ſcꝫ. m. ꝟſus occidentia. ⁊ .n. verſus orientia. Uentus ergo qui flat a. b.dicit̉ apeliores grece. ⁊ latine ſubſolanus. ⁊ eſt calidꝰ. Sille qui flat ab. a. d̓r grece zephitus. ⁊ latine fauonius. qꝛfouet plantas. Et ventus qui flat a pūcto .i. dicit̉ boreasſiue aperkias grece. latine vero ſeptentrionalis. qꝛ flat a ſeptentrione. Iſte aūt qui flat a pūcto. t. dicitur nothꝰ greceet auſter latine. quaſi hauſter. qꝛ haurit aquas. Ille veroqui flat a pūcto .3. d̓r grece kekyas. latine vero vulturnusSed oppoſitus ei qui flat a pucto. g. d̓r grece libs. latinevero affricus. Et ille qui flat a pūcto. d. dicit̉ grece euruslatine vero euronothꝰ. Sed in puncto oppoſito. ſcꝫ. e. flatventus qui d̓r argētes grece. latine vero chorus. qꝛ aliosventos ſecum reuoluit ſicut chorus ⁊ eſt ſiccus. Iſte autēventus qui flat a pūcto. c. dicit̉ grece treſkas. latine verocircinus. Et ille qui flat a. k. d̓r grece meſſes. latine ꝟo aqͥlo. ⁊ eſt frigidus ⁊ luminoſus. Iſte vero qui flat ab. m. nōeſt nominatus ab Areſtotele. ſed ẜm Ptolomeū d̓r linonothꝰ grece. ⁊ affricus auſter latine. Ille aūt qui flat ab. n̄d̓r grece fenicias. latine euriauſterFQuatuor ſunt venti pͥncipales ad inuicem conV Ltrari. ſed inter quoſlibet ventos contrarios dables ſunt tres medij. vnus per eque diſtantiam. ⁊ alij duoquorū vnus eſt ꝓpinquior extreme vni. ⁊ alter alteri. ergoad minus erūt ſedecim venti. Preterea naute diuidūt vētos in quatuor. ⁊ quatuor in octo. ⁊ octo in ſedecim. ⁊ ſędecim in trigintaduos. ⁊ ipſi hn̄t magnam experientiā deventis. gͦ ſeqͥt̉ ꝙ ſint plures qͣꝫ duodecim. ¶ Qd̓m ꝙiſta duo argumenta loquūtur de diſtinctiōe ventoꝝ ſecundo mō. ⁊ ſic cōcedunt̉ eſſe plures.A qualibet parte terre p̄t eleuari exalatio calidav ⁊ ſicca nō de facili inflāmabilis. ſed talis exalatio lateraliter mota eſt ventus. ⁊ ꝑ cōſequens erūt multo

plures venti qͣꝫ duodecim. ẜm ꝙ ſunt multoplures partes terre ſignabiles. Et cōfirmat̉. qꝛ tot ſunt venti quotſunt pūcta ſignabilia in orizonte. ſed illa ſunt quaſi infinita. igitur ¶ Dd̓m ad ambo ſimul ꝙ loquūtur de diſtinctōe ventoꝝ pͥmo modoF Tot ſunt venti quot ſunt qualitates prime ⁊y cōbinatōes vtiles earū. ſed illaꝝ ſunt ſolū quatuor. ergo erūt folum quatuor venti. ¶ Dd̓m ꝙ hocargumentū verū probat loquēdo de diſtinctiōe ventorūtercio modo. quia ſic omnes venti reducuntur ad quatuor pͥncipales ẜm quatuor pūcta pͥncipalia orizontis. ⁊ ẜmquatuor qualitates pͥmas. quoꝝ pͥmus d̓r ſubſolanus. qͥeſt calidus ⁊ ſiccus ⁊ aſſimilatur igni ⁊ cōplexioni colericeSecūdus d̓r auſter exiſtens calidus ⁊ humidus. ⁊ aſſimilatur aeri ⁊ cōplexioni ſanguinee. Tercius d̓r fauonius qͥeſt frigidus ⁊ humidus. ⁊ aſſil̓atur aque ⁊ cōplexioni flegmatice. Quartus d̓r boreas. qui eſt frigidus ⁊ ſiccus.et aſſimilat̉ terre ⁊ cōplexioni melācholice. ⁊ inter iſtos q̄tuor ventos ſubſolanus eſt clarior ⁊ ſubtilior. deinde boreas eſt ſanior. ſed auſter cōmouet aerem. ⁊ ſil̓iter fauoniꝰet ſunt minus ſani. Sed qꝛ inter quatuor qualitates primas due ſunt pͥncipaliores. ſcꝫ caliditas ⁊ frigiditas. iōdiſtinguendo ventos penes illas duas qualitates nō erūtniſi duo venti. ſcꝫ auſter ⁊ boreas. ita ꝙ om̄es frigidi dicerent̉ boreales. ⁊ om̄es calidi auſtrales. vt pꝫ ex dictis circatextū. cuius declaratōem oꝑtet diligenter memorie cōmēdare. qꝛ ſufficienter aperit numerū. ordinē. cōtrarietateꝫ. ⁊equalitates ſeu accidētia ventoꝝ. Et iſta oīa patēt ſenſibiliter ꝑ practicam figure.Hic ponatur figura de ventis¶ Tractatus tercius de fere ieE agitatōne aūt ⁊ motu terre poſt hecdicēdum. Cauſa em̄ huius paſſionishabita huic generi eſt. Sūt aūt tradita vſqꝫ ad p̄ſens tp̄s tria a tribꝰ. Anaxagorasem̄ Datogemeꝰ ⁊ pͥus Anaximenes Mileſiusenūciauerūt ⁊ his poſteriꝰ Democritus abderides. Anaxagoras em̄ qͥdē igit̉ ait etherē natum ferri ſurſum. incidentē autē in inferiora terre ꝯcaua mouere ipſam. Que qͥdeꝫ em̄ ſurſumꝯferūtur ꝓpter ymbres. qm̄ natura oēm ſimiliter eē ꝯcauā tanqͣꝫ exiſtentem. hoc qͥdē ſurſuꝫhoc aūt deorſum totius ſphere. ⁊ ſurſum qͥdeꝫhac exiſtēte parte in qua habitamus. deorſumaūt altera. Ad hanc qͥdē igit̉ cauſam nihil forteoꝑtꝫ dicere tanqͣꝫ valde ſimpl̓r dictā. ſurſuꝫ em̄et deorſum putare ſic habere vt nō ad terrā quidem vndiqꝫ ferant̉ grauitatē bn̄tia corpoꝝ: ſurſum aūt leuia ⁊ ignis Sultū ⁊ hoc vidētes orizontē habitatā qͣꝫtam nos ſcimus altera ſemꝑfactū tranſlatis tanqͣꝫ exiſtente gibboſa ⁊ ſpherica. et dicere qͥdem ꝙ ꝓpter magnitudinem inaere manet Agitari aūt dicere ꝑcuſſam de ſub-

f l.