Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XXVIIIr
Einzelbild herunterladen
 

Areſtotelis

Folioxxviiij

te p̄uenit ſepe anteqͣꝫ fumū faciat exuſtum. propter has quidē igit̉ cauſas ceſſare facit ventoset a principio fieri prohibet. cōſumptōne qͥdemceſſare faciēs. celeritate āt ſiccitas fieri ꝓhibēsꝓpter qd̓ et circa orionis ortum maxime fit trāquillitas et vſqꝫ ad oriſios et ꝓdonios. Uniuerſaliter aūt fiunt trāquillitate ꝓpter duas cauſas. aut em̄ ꝓpter frigus extincta exalatione. velut fuerit gelū forte aut in arte facta a ſuffocatione plurimo aūt intermedijs tēporibus.Aut eo nōdū facta ſit exalatio. aut preterijt exalatio et alia nōdū aduenerit.Iſtud eſt ſecūdū capl̓m huius tractatus ſecūdi. inph̓s determinat de augmētatione et diminutōe ventorūEt diuiditur in duas partes. in prima agit de diminutione ventorū. In ſecūda de eorū augmētatione ibi (Indiſcretus aūt) Circa primū duo facit. qꝛ primo oſtēditqūo ſol ſit cauſa diminutōnis ventorum Secūdo vniuerſaliter colligit cauſas ex quibus contingit ventos ceſſare ibi (Uniuerſaliter aūt) Dicit ergo primo ſol facitceſſare ventos. et etiam cōmouet ventos. Primā ꝑtemꝓbat duabꝰ rationibꝰ. Prima qꝛ ſol ꝓpter ſuam nimiamcaliditatē ꝯſumit debiles paucas exalationes ſuntmateria ventorum. et ergo facit ceſſare ventos. ſicut in ſimili maior flāma extermīat minorē ꝯſumendo materiaꝫeius. Scd̓a ratio. qꝛ temporibꝰ et in locis calidis ſol tantum exiccat terrā ab ea poteſt eleuari exalatio expoſſet generari ventus. ſicut in ſil̓i. ſi qͥs modicuꝫ ꝓijceret de ꝯbuſtibili in magnū ignē. tūc ex vehemētia ignispriꝰ deſiccat̉ humiditas ꝯbuſtibilis qͣꝫ fumꝰ inde exalare poſſet. Sic eſt in ꝓpoſito de ſole reſpectu terre quaꝫvelociter deſiccando īpedit ne materiam venti miniſtretEx iſto infert Areſto. circa ortū orionis .i. illiꝰ ſtelle incipit apparere ſub radijs ſolis .i. in tꝑe feruentis eſtatis fit maxima tranquillitas in aere a ventis vſqꝫ ad oriſios .i. vſqꝫ ad ventos annuales ſcꝫ annuatim ꝯſueuerunt flare in eſtate. et etiā vſqꝫ ad ꝓdonios .i. p̄curſiuosqꝛ oriſios aliqn̄ aliqͥ venti precurrūt ꝓpter hoc aliquamateria velocius p̄paretur. hec eſt expoſitio doctorisſancti quā retine memorie comenda Uūc ibi (Uniuerſaliter aūt) Recolligit cauſas ceſſationis ventoꝝ Dicens tranquillitates a ventis fiunt ꝓpter duas cauſasPrima eſt. qꝛ propter magnū frigus extinguit̉ caliditas reſoluit exalationē. ſicut etiā ſupra dcm̄ ē pruina īpeditur a ventis. Secūda eſt. qꝛ ventus ceſſat ꝓpter maximū calorem qui ſuffocat et exterminat exalatiōem. vtſupra dictū eſt. Sed tꝑibꝰ intermedijs ſcꝫ inter maximūeſtum et maximū frigus caſſant venti. vel qꝛ nōdū factaē exalatiopꝰ illa duo īpedimēta. vel qꝛ facta eſt ſꝫ p̄teritaita alia nōdū ē ſubſequuta pꝰ qͣꝫ ex p̄terita gn̄ti ſt̓ vētiIndiſcretus aūt difficilis orion videt̉ eſſeet occūbens oriens. quare īꝑmutatōne tꝑis accidit occaſus et ortus eſtate aut hyeme ꝓpt̓ magnitudinē aſtri dieꝝ fit pluralitas. ꝑmutatiōesāt ꝑturbatōe plene ꝓpt̓ indet̓mīatōem ſuntEtheſie āt flant pꝰ ꝯuerſiōes qͥdē flāt noctibꝰaut ceſſant Cauſa āt qͣre ꝓpe qͥdē exiſtens p̄ue-

nit exiccans anteqͣꝫ fiat exalatio. aūt abſceſſerit modicū mediocris iam fit exalatio caliditas. vt ꝯgelate aque liqueſcāt terra exiccata a ꝓpria caliditate. et ab ea ſolis quaſi turgeſcat et exalat. nocte aūt deficiūt qꝛ congelateliqueſcētes deſiſtūt ꝓpter frigiditatē noctiū exalat. aut neqꝫ cōgelatum. neqꝫ nihil hn̄s ſiccum.ſꝫ habeat ſic hūiditatē calefactū exalatIn iſta ſcd̓a ꝑte determīat Areſto. de augmēto ventoꝝet pͥmo de augmēto qd̓ accidit in ortu orionis. Dicēsꝯfiguratio orionis in ſuo ortū et occaſu .i. qn̄ incipit apparere diſꝑere. eſt indiſcreta ſiue intolerabilis difficil̓..i. hꝫ graues tēpeſtuoſos ventos aūt hec ē. qꝛ ortꝰip̄ius accidit in ꝑmutatōne eſtatis ad autūnum. occaſus in ꝑmutatōe autūni ad hyemē. ſꝫ in illis ꝑmutatōibꝰaccidūt multe ꝑturbatōes ẜm multiplicant̉ pluuieet vēti Tūc ibi (Etheſie āt) Determīat de augmentovētoꝝ poſt ortū canis Dicēs etheſie .i. venti qͥdā ānuales ꝯtinue flantes in eodem tꝑe flāt poſt ꝯuerſiones .i.poſt ſolſtitium eſtiuale et non ſtatim poſt ipſum ſolſtitiūſꝫ etiam poſt ortum canicule. Et hoc ideo. qꝛ non flantqn̄ ſol maxīe appropinquat nobis .ſ. eſt prima ꝟſioneſcꝫ in pͥncipio cacri. neqꝫ qn̄ eſt lōge vtpote qn̄ ē in ſignismeridionalibꝰ. Et iteꝝ etheſie flant diebꝰ. noctibꝰ ceſſant. p̄dictoꝝ ē. qꝛ qn̄ ſol ē maxīe ꝓpiquꝰ tūc exiccathumorē ex deberet ꝯgregari exalatio ſufficit ad gn̄ation vēti Sꝫ qn̄ ſol aliquātulū recedit tūc calor fit mediocris. et tūc etiā hūiditas ml̓tiplicat̉. qꝛ a ꝯgelate liq̄ſcūtqͣre tūc terra exalat. et ſic gn̄ant̉ vēti Et etiā in nocte frigiditas noctiū ꝯgelat hūores liq̄ſcētes. vt ſic exalatō ceſſet. qꝛ manifeſtū eſt ꝯgelatū exalat. neqꝫ ſiccū nullāhabes humiditatē. ſꝫ ſiccū habēs hūiditate et calefactūexalat. quare ptꝫ dicta eſſe vera.Dubitāt āt qͥdā ꝓpt̓ qͥd boree qͥdē fiūt ꝯtiuueqͦs vocamꝰ Etheſias pꝰ eſtiual̓ tropicos Nothi ſic non fiūt poſt hyemales. habet āt irrōnabiliter. fiūt vocati leuco nothi oppoſitotꝑe ſic āt fiūt ꝯtinui ꝓpt̓ qd̓ latentes faciūt inqͥrere aūt qͣre boreas qͥdē a locis ſub arctofit plena aqͣ et niue ſūt multa. qͥbꝰ liq̄factis a ſole pꝰ eſtiuales ꝟſiones magna qm̄ in ip̄is flantetheſie ſic ſuffocatiōes fiūt qn̄ maxīe aꝓpi̓qͣuerit ad arctū ſꝫ calefecerit āpliori tꝑe adhuc āt ꝓpe Sil̓r āt et pꝰ hyemales ꝟſiones flātorinthie eteī hyetheſie mīores aut et tardioresetheſijs flāt. ſeptuageſimo īcipiūt flare ꝓpterlōge exn̄t ē ſolē inualeſcere minꝰ ꝯtinuant:ſil̓r flāt qͣl̓r qͥdē in ſuꝑficie debita qͦꝫ ſegregātur. hic āt magna ꝯgelādo āpliori indigēt caliditate ꝓpt̓ int̓polātes iſti flāt donec ſb̓uerſionēiterū eſtiualibꝰ flauerunt etheſie qm̄ vult qꝛ qm̄maxime cōtinue hinc flare vētus Auſter aūtab eſtiua verſione flat ab altera vrſa. Hic ꝯſequenter ph̓us circa predeterminata mouetvnam dubitationē Dicens quidam dubitant quare

e iiij