MetherologorumSecundus
Eſt tn̄ verū ꝙ in omnibꝰ illis partibus non eſt equalisꝑmutatio ẜm velocitatē ſed alique ꝑtes ꝑmutant̉ citiꝰqꝫ alie. ſicut ꝑtes aque fluentis citius ꝑmutantur qͣꝫ ꝑtes terre. Tunc ibi (His aūt ſic ſe habentibꝰ) phusſcd̓o aſſignat cām ſalſedinis Et primo in generali Dicens. manifeſtū eſſe ꝑ multa ſigna. ꝙ ſapor ſalſus cauſat̉ex ꝯmixtione alicuius ſicci terreſtris indigeſti et aduſticum humido. ꝓbat hoc quatuor ſignis. Primū qꝛ ſuꝑfluū alimēti qd̓ eſt indigeſtiſſimū eſt ſalſuꝫ et amarum.Secundum eſt de vrina que eſt hipoſtaſis alimenti etcōgregatur in veſica. qꝛ illa eſt amara cū ſit indigeſta. ſꝫꝙ ſit indigeſta patꝫ. qꝛ eſt ſubtiliſſima inter alia ſuꝑfluadigeſta aut videntur eſſe inſpiſſata a calore. Tertiū ſignum eſt de ſudore. qꝛ ſudor ſegregat aliqd̓ indigeſtū qd̓facit talem ſaporem. Quartū ſignū eſt de aduſtis in cinerē ꝯuerſis ꝑ cuius admixtionē aqua reddit̉ ſalſa vl̓ amara Tūc ibi (Propter qd̓) ph̓s aſſignat ſpecialitercām ſalſedinis maris Dicens ꝙ ꝓpter illud qd̓ nūc dictum eſt aliqui dixerūt mare fieri ex terra aduſta ⁊ ꝓpterhoc eſſe ſalſum qd̓ eſt incōueniens. Sed ſi intelligat̉ dictum ipſoruꝫ ꝑ ſil̓itudinē. vt ſcꝫ ſalſedo maris cauſeturex admixtione alicuius qd̓ eſt ſil̓e cū terra aduſta. ſic eſtverū ꝙ cauſetur ex admixtione exalationis calide ſicceet aduſte cū alia que eſt humida. et ille due exalatiōes ſicꝑmixte ꝯuertūtur in nubes ⁊ nubes in pluuiā. q̄ pluuiadeſcendit ad mare et facit ipſum ſalſum. Et hoc ſꝑ fitẜm ordinem quedam ſic ſcꝫ ꝙ exalatōes cōmixte eleuātur et iterū cadūt per pluuiam. hoc tn̄ nō fit ſemper ſꝫ frequenter. ⁊ ſic concludit vnde fiat generatio ſalſedinis inaqua maris.Et ꝓpter hoc auſtrales aquelatiores et pͥmeautunalium. Auſter em̄ et magnitudine ⁊ ſpiritu eſtuoſiſſimus ventus eſt et flat a locis ſicciset calidis. quare cū pauco vapore propter qd̓ etcalidus fit et eſt. Si em̄ et nō talis ſed vnde incipit flare frigidꝰ nihil minus procedēs. ꝓpterea ꝙ cōprehendit multam exalationem ſiccaꝫex propinquis locis calidus eſt. Boreas āt velūt a frigidis locis vaporoſus. in oppoſitis aūtaquoſis. Similiter aūt et auſter ſerenus his qͥcirca libiam multum. igitur deorſum lata aquaconfert ꝙ tale ⁊ autūno late aque neceſſe enimgrauiſſima premia deferri. Quare in quibuſcūqꝫ īeſt talis terre multitudo tendūt citiſſime deorſum hec et calidum etiam mare propter hoceſt. Om̄ia em̄ quecūqꝫ ignita fuerūt habent potentia caliditatem in ipſis. Uidere aūt licet adcalcem et cinerem et hipoſtaſim aīmaliū accidit calidiſſimam eſſe hipoſtaſim.¶ Hic conſequēter Areſto. hoc qd̓ dixit manifeſtat perſigna quedā Dicens. ꝙ ꝓpter hoc ꝙ exalatio ſicca admiſcetur euaporationi humide aque auſtrales et aque q̄ primo cadūt in autūno ſunt latiores. id eſt grauiores ⁊ magis ad ſalſedinē tendentes. Et hoc primo manifeſtat deaquis auſtralibꝰ q̄ cadūt auſtro flante. quia auſter flatuſuo eſt valde calidus. flat em̄ a locis calidis ⁊ ſiccis in qͥ
bus eſt parū de vapore humido. et ergo colligit multuꝫde exalatione ſicca. quare multum cōfert ad hoc ꝙ deſcēdat aqua ſalſa. Et ſi dicatur auſter flat a locis frigidisqͥa a polo antarctico queꝫ oportet eſſe frigidū ꝓpter diſtātiam a ſole. Subiūgit ph̓s. ꝙ qͣꝫuis hoc dicatur. tn̄ oportet ꝙ tranſeat ad nos ꝑ loca calida ⁊ ſicca. ⁊ propter hoceſt calidus. Sed boreas venit ad nos īmediate ex locisfrigidis in quibꝰ colligit multos vapores humidos ⁊ frigidos. et ꝓpter hoc eſt frigidus. ſed tn̄ eſt nobis ſerenꝰ.qͥa pellit hmōi vapores ad ꝑtem oppoſitam. ſcꝫ ad locameridionalia. ⁊ ergo ibi eſt equoſus Et ecōuerſo auſtereſt illis ſerenus qͥ habitant in locis meridionalibꝰ. ſcꝫ circa libiam ſed nobis eſt pluuioſus. Secūdo ph̓s manifeſtat hoc qd̓ dixit de aquis autūnalibus. qꝛ aque pͥmo cadentes in autūno poſt eſtatem habent plurimū de terreſtri. ergo ſunt latiores et prius deorſum feruntur Alid̓ſignū rōnis aſſignate. quare ſcꝫ mare eſt ſalſum eſt iſtudqꝛ mare eſt calidū et regiones ꝓpinque mari ſunt calidiores ꝓpter abūdantiam p̄dicte exalatiōis admixte aquemaris. Et ergo quecūqꝫ fuerint ignita poſt extinctōemvidentur habere in ſe ꝟtutem caloris. vt ptꝫ in cinere. calce et ſuperfluitate aīaliū habentiū calidos ventres. qꝛ inillis manet virtus caloris cū exalatione ficca. et gͦ ſignūeſt ꝙ exalatio ſicca ſit cauſa ſalſedinis maris.Fit quidē igitur propter hanc cauſam ſemꝑqꝫ et alterum Eleuatur aūt ſemꝑ aliqua pars ipſius cum dulci. ſed minor tanto et in pluta ſalſaet lata dulci minor propter qd̓ quidem equale ēet ad omne dicere Ꝙ aūt dicere ſi vaporās potabile et non in mare concernitur vaporans qn̄conſtiterit iterū tētantes dicamus patiunt̉ ātet alia idem. Etem̄ vinū et om̄es humores quicunqꝫ vaporantes iterum in humidū cū cōſtiterint aqua fiunt. Alie em̄ paſſiones aque fiuntꝓpter quandam cōmixtiōem Et qualecunqꝫ aliquid fuerit qd̓ cōmixtum talē facit ſaporem Sꝫde his quidē in alijs temporibus cōueniētioribus faciendum conſiderationem¶ Hic excludit duas dubitationes. Prima cū aqua maris continue nō maneat eadem nūero ẜm partes ſed euaporat et iterum cadit. gͦ non videtur ꝙ cauſa ſalſedinismaris ſit exalatio ficca admixta ſꝫ magis euaporatio abaqua ſalſa. Reſpondet ph̓us ꝙ aqua maris ſit altera etaltera ẜm partes. ſed tamē quelibet pars habet in ſui generatione predictam cām ſalſedinis. ſcꝫ admixtōem exalationis terreſtris. Et licet ꝑ euaporatōem eleuat̉ ſalſum cū dulci tamē minus eleuatur de ſalſo. qꝛ illud ē magis groſſum et illud dulce ꝑ admixtionē exalatōnis ſicceiterum creſcit in ſalſedine et ergo mare ſemper conſeruatur equale inquātitate et in ſalſedine. et hoc quātum adtotum. Sed qͣꝫtuꝫ ad partes. vt dicit ſanctus Thomasnon ſemper conſeruat̉ punctualis qͣꝫtitas. Uunc ibi.(Qd̓ aūt dicere) Soluit ſecūdam dubitationem. qꝛ cuꝫaqua marꝭ ſit ſalſa poteſt aliquis dubitare. qūo ꝯtingitꝙ ex vaporibus reſolutis ab aqua magis generet̉ aquadulcis que pluit. Ad hoc dicit ph̓us. ꝙ illud qd̓ euaporat in mari qn̄ ꝯdēſatur fit aquā dulcis et potabilis Etquia vnūqd̓qͣꝫ reſoluitur in ſuum principium ſimpliciter