Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XXIIIr
Einzelbild herunterladen
 

Areſtotelis

Folio xxiiij.

ergo p̄t habere pͥncipiū a tartaro. In fine ph̓s recolligit ea que ſupra dicta ſunt. concludit finaliter aquaſalſa ſe habet. ſicut illud quod eſt ſuperfluum alimentihumidi in corꝑibꝰ aīaliū. ſicut eſt vrina qͦd ſuꝑfluum eſtadhuc indigeſtū. quare eſt amarū. vt infra dicet̉.Ml̓.VL. coopta Dd̓m de facto obſaF Utrū terra debeat eſſe totaliter aqͥslutem viuentiū. qꝛ ſunt multa viuentia pn̄t generari niſi vbi tria elemēta ſe tangūt. ſꝫ tria elemēta pn̄t ſetangere. niſi terra eſſet alicubi diſcooꝑta aquis Et ꝓpt̓eandē cām dicūt aliqui terrā eſſe rotundā. in aliqͥbꝰ ꝑtibus gibboſam. Et ꝓpter illam gibboſitateꝫ apparet terra in quibuſdā ꝑtibꝰ diſcooꝑta. Alij vero dicūt terramin vna ꝑte eſſe leuiorē. in alia grauiorē dicūt leuioreꝫeſſe ſupra aquas. grauiorē vero ſub aquisElemētū inferius naturaliter locatur in ꝯcaI : uo ſuperioris. et ſil̓r locus dꝫ totaliter ambiroſuū locatū. videt̉ aqua ē locus terre dꝫ vndiqꝫ circuire terram. Dd̓m ẜm Auicennā ex duabꝰ ſuꝑficiebꝰ diuerſoꝝ corꝑum p̄t fieri vnus locus. ſicut ptꝫ manifeſte de vegetabilibus et plantis in terra et aere locatꝭſic etiam in ꝓpoſito ex aere et aqua fit vnus locus terrequi totaliter ambit terram. Et qn̄ dicit̉. formalia elemēta ſicut ignis et aer totaliter circūdant ſe. ſimilitererit de elementis materialibus. Qd̓m eſt omniquaqꝫ ſil̓e ꝓpter cām ſuperius aſſignatam. qꝛ natura vniuerſalis de illis aliter ordinauit Et qn̄ iterū d̓r. vniuscorporis naturalis dꝫ eſſe ſolū vnus locus naturalis. ſedterra eſt vnū corpꝰ naturale. igit̉ ⁊c̄. Dd̓m ẜm Auicēnam. maior eſt falſa. qꝛ ex ſuꝑficiebus duorū corporuꝫpoteſt conſtitui vnus locus.Inter elementa ſimboliſantia ſꝑ debet eſſeV L. aliqͦd mediū. vt patet de aqua et igne. Sedaer terra non ſimboliſant. ergo videtur aqua ſemꝑmediet Dicendum verum eſt loquendo de elemetis ẜm ſuas ꝓprias naturales inclinatōnes. Sedpter cām dicta natura vniuerſalis mutauit hunc ordinēEſt etiaꝫ alia illius diuerſitatis terre. qꝛ terra in vnaplaga magis diſtat a cauſis calefactiuis qͣꝫ in alia ergoin vna ꝑte eſt maior generatio aque qͣꝫ in alia.Deinde de ſalſedine aūt ipſius dicendum. etvtrū ſꝑ eſt idē. aut neqꝫ erat. neqꝫ erit. ſed deficiet etem ſic putāt qͥdā Hoc qͥdē igit̉ niſi ſunt oēsꝯfiteri qd̓ factū eſt. ſi quidē omīs mūdus ſil̓ eiip̄ius faciūt generatiōem. Quare palā ſiqͥdeꝫperpetuū. de mari exiſtimādū. Putare aūtminus fieri ẜm multitudinē. ſicut ait Democritus. et tandem deficere ab Eſopi fabulis nihildifferre videt̉ perſuaſus ſic. Etem̄ ille fabuloſecōpoſuit bis quidē charibdis reſorbenstes quidē primo fecit manifeſtos. ſcd̓o aūt inſulas. vltimo aūt ſorbens aridā faciens oīno Illiquidē igit̉ cōgruebat irato ad portineam talemdicere fabulam veritatem aūt querentibus minus Propter quā em̄ cām manſit primo ſiueꝓpter pondus. vt aūt quidā horū aiūt In prōp

tu em̄ eſt huius cām videre: ſiue et propter alid̓aliqͥd. palam ꝓpter hoc ꝑmanere neceſſariuꝫet reliquo tꝑe ip̄m. Aut em̄ dicendū ipſis neqꝫ eleuata aqua a ſole veniet iterū. aut ſiquidemhoc erit neceſſariū. aut ſꝑ. aut qͣꝫdiu quidē fuerit. hoc manere mare. iteꝝ ſurſum ferri illudus oportebit qd̓ potabile quare nunqͣꝫ exiccabitur. iterū em̄ ꝑueniet deſcendēs in ip̄m quodpreaſcendit. Differtem̄ nihil ſemel hoc dicereaut ſepe Siquidē igitur ſolem ceſſare faci at qͥsa latione qͥd erit exiccās. Si aūt permutet eſſecirculatōem ſemꝑ propinquas potabile. ſicutdiximus ſurſum ducit. dimittet aūt iterū recedens. Acceperūt ergo hanc ſuſpitōem de mari. ex eo multa loca apparent ſicciora nūc qͣꝫprius. de quo cauſam diximus. qꝛ ẜm quedamtēpora exceſſibus factis aque hec eſt paſſio. ſꝫ pars totius generatōem partiū. et iterū eſtcōtrariū. qͦd factum fuerit deſiccabitur iterūet hoc ſic neceſſariū circulariter ſꝑ ire. Magis ſic rōnabile exiſtimare qͣꝫ ꝓpter hoc celū totūꝑmutari. ſed de his quidem plus qͣꝫ dignuꝫ immoratus eſt ſermo. Iſta eſt tertia pars huiꝰ capl̓i in qua ph̓s determīatde generatōe ip̄iꝰ maris. Et pͥmo ꝓponit de quo ē intētio Dicens dd̓m eſt de ſalſedine maris. et vtrū ip̄mmare ſit ſempiternum. aut fuit aliqd̓ tempus qn̄ erat.et erit aliquod tempus quando non erit ſed totaliter deficiet. Et circa hoc exequendo propoſitum. primo deſtruit opiniones antiquorū de inceptione maris Et dicit quidā poſuerūt mare ſemꝑ fuerit. ſed qn̄qꝫ incepit per generationē ſimul mūdo. hoc rōnabiliterqꝛ mare eſt locus aque que eſt vnū elemētum vna departibꝰ pͥncipalibus mūdi. Et ergo qn̄cūqꝫ fuit mūdusfuit mare. Sed d̓t Areſto. mūdus ſit ꝑpetuus. vtbatum eſt octauo phiſicorum. et in libro de celo. licet hocſit alienū a fide. vt dicit doctor. ecōtra poſſumꝰ argumentari mare ſit ꝑpetuū. Et ſubdit ph̓us putaremare qn̄qꝫ fieri minus ẜm qͣꝫtitatem et tandem deficere(ſicut dixit Democri.) videt̉ differre a fabulis Eſopi. qꝛ Eſopus dixit terrā primo fuiſſe cooꝑtam aquis.poſtea fuit quedam caribdis bis abſorbuit ip̄am. pͥmohauſtū fecit apparere mōtes. et ſecūdo inſulas. tertio totam aquā maris abſorbebit. et ſic vndiqꝫ remanebit terra arida abſqꝫ mari. Sꝫ d̓t Areſto. qͣꝫuis illa diceregruebat Eſopo inuētori fabulaꝝ tn̄ ꝯgruit dicereph̓is inqͥrētibꝰ veritatē Tūc ibi (ꝓpt̓ qua cām) ph̓sīprobat dictā opinionē rōeꝫ Et d̓t ſi aqͣ marꝭ pͥmomāſit ſupͣ terrā. oꝑtet ſꝑ maneat. ſiue hoc fiat ꝓpt̓ grauitatem terre. ſiue quacunqꝫ alia cauſa. Et etiam ſi aqͣeleuata a ſole euaporata iterum redeat oportet mare remaneat qͣꝫdiu hoc fuerit. ſine hoc fiat ſemel ſiue ſepius. Siue etiā dicatur motus ſolis qn̄qꝫ ceſſet ſiue nonquia ſi ſit motus ſolis non erit talis eleuatio. Si vero ſit tunc erit talis eleuatio. et iterū reditus ad terramTunc ibi (Acceperūt aūt) Excludit rationem mo