PrimusMetherologorum
rheuma ꝑmutauit. habitabant em̄ Selli hic ⁊vocati tunc quidem greci. nūc autem EllinesCum igitur talis factus fuerit exceſſus imbrium putare oportet ad multum tempus ſufficere. ⁊ ſicut nūc eius qd̓ eſt eſſe perpetuos qͦſdam fluuiorum. hos autē non. hi quideꝫ aiūtcauſam eſſe magnitudinem ſub terra voraginum. nos auteꝫ magnitudinē altorū locorumet ſpiſſitudinē ⁊ frigiditatem ipſorum. Iſta em̄plurimā ⁊ operiūt aquam et ſuſcipiunt ⁊ faciūtquibuſcūqꝫ autem parue ſuſpenſe montiuꝫ cōſiſtentie aut ſonifere et lapidoſe ⁊ argilloſe hecpredeficere. ſic putare oportꝫ in quibꝰ vtiqꝫ facta fuerit talis humidi latio vt perpetue fiunthumiditates locorum magis. Tempore auteꝫhec exiccata facta ſunt magis altera aut minora que aquoſa. donec veniat ideꝫ deſcenſus periodi eiuſdem. Quoniā autē neceſſe totius qͥdeſt fieri quādam permutationem. non tamē generationem ⁊ corruptionem. ſi quidem maneat totum. Neceſſe quēadmodum nos dicimꝰnon eadem ſemper loca humida eſſe mari ⁊ fluuijs ⁊ ſicca. Manifeſtat aūt quid ſit. quos em̄aimus antiquiſſimos eſſe hominum egiptioshorum regio tota facta videtur ⁊ exiſtēs fluuijopus. ⁊ hoc ẜm regionem ipſam aſpicienti palam eſt. Et que circa rubrum mare argumentum ſufficiens. Hoc em̄ regnum aliquis acceptauit perfodere. Non em̄ paruas vtiqꝫ haberet ipſis vtilitates nauigabilis totus locus factus. Dicitur autē primus Seſocris conatusfuiſſe antiquorū. ſed inuenit mare exiſtens altius terra propter qd̓ ille primo. Et Darius poſterius ceſſauit fodiens vt non corrumpereturfluxus fluuij cōmixto mari. Manifeſtum igitur ꝙ mare oīa vnuꝫ huic cōtinuū eſſet propterqd̓ ⁊ aque circa Lybiam mānoīam regionē humiliora videntur ⁊ profundiora p̄ter ratōneminferioris regionis Palam em̄ ꝙ alteratōe facta. facta ſunt ſtagna ⁊ arida. tēpore auteꝫ factoderelicta ⁊ ſtagnata aqua deſiccata eſt iam annihilata. Atuero ⁊ que circa Meotidē paludem addiderūt alteratiōem fluuiorū tantuꝫ vtminores magnitudine naues nūc innatent adoꝑationem qͣꝫ anno ſexageſimo Quare ex hocfacile proportōabiliter accipere ꝙ ⁊ primo ſintmulta ſtagnorum. ⁊ hoc opus eſt fluuiorum. ⁊tandem neceſſe om̄e fieri ſiccum. Adhuc auteꝫBoſforus ſemper quidē fluit propter alterari ⁊
eſt adhuc oculis videre quo accidit modo. qn̄vero em̄ ab Aſia interceptiōe faciebat fluxusqd̓ poſterius factus fuit ſtagnū paruū. deindeexiccatum fuit vtiqꝫ: poſt hoc antē alia que abintercepto ⁊ ſtagnum ab hac. et hoc ſemper ſimiliter accidit ſic. Hoc autē facto ſepe neceſſetempore procedēte velut fluuiū fieri. tādem aūtet hūc ſiccum: Manifeſtū igitur quoniā quando tempus non deficit. ⁊ totū eternum ꝙ neqꝫThanais neqꝫ Nilus ſemper fluxit. ſed erat aliquando ſiccus locus vnde fluūt Opus em̄ habet ipſorum terminū. tempus aūt nō habꝫ. Similiter aūt hec et in alijs fluuijs congruit hecdicere. Atuero ſiquidem ⁊ fluuij fluūt ⁊ corrūpūtur. ⁊ nō ſemper eadem loca terre aquoſa etmare neceſſe permutari ſimiliter. Mari auteꝫhec quidem deſęrente. hec autē ſupergredienteſemper. manifeſtū ꝙ om̄is terra nō ſemper eadem: hec quidem ipſa ſunt mare. hec aūt aridaſemper. ſed ꝑmutantur tempore om̄ia Quia qͥdem igitur nō ſemꝑ eadē neqꝫ arida ſunt terreneqꝫ natabilia ſunt. ⁊ propter quaꝫ cauſaꝫ hecaccidūt dictuꝫ eſt. ſimiliter aūt ⁊ propter qͥd hiqͥdem ꝑpetui. hī aūt nō ſunt fluuij¶ Hic ꝯſequēter ph̓us reſumit cauſam dictarū paſſionum prius habitā. Et tria facit. quia primo reſumitcauſam humectationis abſolute. Secūdo declarat cauſam durationis ipſius. ibi (Cum igitur factus fueritTercio concludit intentum. ibi (Quandoqꝫ autē) Dicens primo ꝙ generatio vniuerſi nō eſt cauſa predictarūtranſmutationū. ſed magis putandum eſt ꝙ omnes cauſantur. quia ſicut in vno anno accidit fieri paruaꝫ hyemēper elongationem ſolis a nobis. ita ſimiliter in multo tēpore ⁊ in magna circulatione ſtellaruꝫ contingit fieri magnam hyemem ⁊ exceſſum nubiū. ſicut quando ſaturnꝰet iuppiter coniūgūtur in ſigno humido. ſcꝫ in piſcibꝰ. ⁊ etiam quando ꝯiūgūtur cum eis ſtelle humide. puta venuset luna que habent maximam virtutem in mouendo humida. ⁊ ergo niſi impediantur notabiliter a marte ⁊ ſolegenerant magnam hyemem. id eſt exceſſum imbrium indiuerſis partibꝰ terre ẜm alium ⁊ alium aſpectum. ſicut cōtingit in cathecliſmo ⁊ in diluuio ſub deucalione in qͣdamdeterminata parte grecie. ¶ Tūc ibi (Cum igit̉ factꝰDeclarat cauſam durationis huiuſmodi humefactōisdicens ꝙ cauſa perpetuitatis fluuiorū non eſt magnitudovoraginum ſub terra. ſed magnitudo altorum montiumet etiam ſpiſſitudo ⁊ frigiditas ipſorum. qꝛ talia loca plurimam recipiūt aquam propter ſpiſſitudinem. ⁊ etiā generant aquam propter frigiditatem. Et fluuij fluentes extalibꝰ montibꝰ poſſunt longo tempore fluere. ſed illi qͥ fluunt ex paruis conſiſtentijs montium. qui ſpongioſi nonpotentes continere. ⁊ lapidoſi non potētes recipere. et argilloſi non potentes generare. propter viſcoſitatem illi deficiunt et non multo tempore fluūt. Et ita ſimiliter ꝓptervirtutem ſtellarum generatiuam aque in aliqua regione