Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XVIIIv
Einzelbild herunterladen
 

OrmmusMetuerologorum

aquam. ſed per accidens rōne aquarū pluuialiū aliaꝝimpreſſionū humidarū que reſoluunt̉ in aquam fluenteꝫad fluuios eſt maior in alijs temporibꝰ qͣꝫ in eſtateNl̓ INII eubi naturaliter hoc aliunde veF Quicquid recipitur alicubi nonnit. ſed aque fontium et fluuiorum non ſunt naturaliterinfra terram. ab extra veniūt ab aquis pluuialibus.Qd̓m aqua infra terram aliunde venit quantū admateriam ex qua generat̉. qꝛ materia eius eſt aer aliūdeveniens. Sed talis aqua venit aliūde qͣꝫtuꝫ ad cāmeffectiuuā proximā que eſt frigiditas terre. Et qn̄ d̓rſepius maior aqͣ exit a fontibꝰ et fluminibꝰ qͣꝫ ſint ꝑtesaeris infra terrā ꝯtente. ergo videt̉ aer ibi ꝯtentusſit totalis materia generationis fontium et fluuiorum.Dd̓m intra terram ſunt multi pori naturaliter nonpn̄t remanere vacui qͣre oportet repleant̉ aliqͦ vaporeſubtili qui propter frigiditatem terre ſtatim cōuertiturin aquā quare oportet ꝯtinue nouū vapoeē ſubintrare. etergo quāto riui alicuius fontis plus diſtāt a loco ſue originis tanto ſunt latiores. qꝛ ꝯtinue reperiūt nouū vaporem cōuerſum in aquam.Si in generatione fontiuꝫ aqua aſcēderet ad . orificiū fontis. hoc eſſet vel naturaliter vel violenter. ſꝫ nullum illorū eſt dicendū. igit̉. Qinor ꝓbaturprimo non naturaliter. qꝛ aqua aſcendit naturaliter ſurſum. neqꝫ violenter. qꝛ ibi videt̉ aliqd̓ violētāsEtiam generatio fontiū eſt naturalis. Dd̓m illeaſcenſus eſt naturalis ꝓpter cām aſſignatā in notabiliNon ſemper aūt eadeꝫ loca terre neqꝫ aquoſa ſunt neqꝫ arida ſed ꝑmutant̉ ẜm fluuiorumgenerationes et effectus. ꝓpter qͦd et circa aridam permutant̉ mare et non ſꝑ hec quidē terra. hec aūt mare perſeuerant om̄i tꝑe ſed fit mare quidē vbi ante arida. Ubi aūt nūc mare quidem iterum hic terra ẜm quēdam tamē ordinēputare oportet hoc fieri et periodum. principiūaūt horum et cāq̄ et terre que intus ſicut corpora plantarū et aīaliū ſtatū habent et ſenectuteꝫſed illis quidē ẜm partē hoc accidit pati. ſedſimul totum in ſtatu eſſe detrimētum pati neceſſarium. terre aūt hoc fit ẜm partem ꝓpter frigus caliditatem. Hec quidem igitur creſcūt.et minuunt̉ ꝓpter ſolem et circulationē. ꝓpterhec aūt et virtutem partes terre accipiūt differentem vſqꝫ ad tempus aquoſa poſſunt ꝑmanera. deinde exiccant̉ et ſeneſcūt iterū. Alia aūtloca viuificant̉ et aquoſa fiūt ẜm ꝑtem Nec eſſeautē locis factis ſiccioribꝰ fontes exterminari.His aūt accidentibꝰ fluuios primo quidem exmagnis paruos. deinde tandē fieri ſiccos fluuijs aūt tranſmutatis. et hec quidē exterminatis in alijs aūt ꝓportionabiliter factis ꝑmutariSed mare vbi quidē em̄ excreſcens a fluuijs

abūdauit aſcendēs aridā facere neceſſariū. vbiaūt fluxibꝰ abundans exiccabat̉ ad terrā āt hiciterum ſtagnare.Iſtud eſt capitulū ſcd̓m huiꝰ vltimi tractatus in ph̓sdeterminare intendit de duratōne fluuiorū. Et pͥmoponit intentū Dicens eadē loca terre ſunt ſꝑ aqͦſnec ſꝑ ſieca vel arida. ſed ꝑmutant̉ quēadmodū generationes fluuioruꝫ et defectus qui eſt in eiſdem locis. qn̄qꝫgenerant̉ et augmētant̉ et qn̄qꝫ decreſcūt et deficiūt Etſicut dicitur de fluuijs. ita ſil̓r dd̓m eſt de paludibꝰ ſtaggnis. ſimplicit̓ etiā de mari qd̓ generat̉ vbi terra fuit arida et ecōtra vbi fuit humectata fit arida et hoc fit caſualiter vel inordinate ſꝫ ordinate ẜm quādā periodūquia ẜm circulationem celi. ſicut oēs alie tranſmutationes fiunt in iſtis inferioribꝰ. ꝓbat ſimile. qꝛ ſicut in animalibꝰ plantis eſt tps creſcentie ſtatus declinatiōisẜm acceſſuꝫ et receſſuꝫ figure celeſtis. ita ſil̓r ꝑtes ſuntin terra habent perfectum ſtatū ſenectuteꝫ .i. declinationem ẜm motū figure celeſtis. Sed in hoc eſt differentiaquia illa tria ꝯueniūt viuentibꝰ ẜm ſe tota et ẜm omnesꝑtes ſil̓ qꝛ ſil̓. quelibet pars eius auget̉ vel ſeneſcit. ſed interra fit hoc ẜm ꝑtes inqͣꝫtum vna pars proficit et alia ſeneſcit propter caliditatem et frigiditatē que ſunt primeqͣlitates actiue generant̉ acceſſum ſolis et aliarū ſtellarū a figura determīata ē caliditatꝭ exiccātꝭ vel frigiditatꝭ humectatꝭ Ex illis infert ph̓s ncc̄e ē fonteset fluuios exiccari locis factis aridis. qꝛ primo ex magnis fiunt parui. deinde fiunt oīno aridi. ſed locis factishumidis a frigido augent̉. Et ita ſil̓r dd̓m eſt de mari.qꝛ in illis locis vbi fluuij exiccant̉ etiam mare exiccaturet in alia ꝑte vbi recepit aqua a fluuijs de nouo. neceſſe ēip̄m mare fluere et ſuꝑabūdare et ſtagnare ex abundantia aquarum congregata.Sed propterea fit omnis naturalis circa terram generatio per ſucceſſionē et in tēporibus longiſſimis ad noſtrā vitā latent hec facta et prius oīm gentiū interitus fiunt corruptiōes anteqͣꝫ memoretur horū ꝑmutatio a pͥncipio in finē. Maxime qͥdem igit̉ corruptōnesfiunt et citiſſime in preiijs alie aut infirmitatibꝰHee aūt ſterilitatibus in his. hec quidē magne. hec aūt ẜm modicū vt lateant taliū gentiumet tranſmigratōnes. propterea hi quideꝫ derelinquūt regiones. hi āt ꝑmāſerūt vſqꝫ ad hocdonec vtiqꝫ amplius poſſit alere regio multitudinem nullam. A prima igitur deſertionead vtltimā veriſimile fieri lōga tempora vt nullus memoretur. ſi ſaluatis adhuc ꝑmanentibꝰobliuio nem factam eſſe ꝓpter temporis multitudinem. Eodē aūt modo oportet putari et inhabitationes latere quando primum facte ſuntgētibus ſingulis deinde permutata et facta ſicca ex paludoſis et aquoſis. Etem̄ hic paulatimex multo fit tempore additio vt non ſit memoria qui primi et quando et qualiter habentibꝰ