Areſtotelis

Folioviſ

motus ꝯuenientes illi corpori ẜm viam ꝑfectōis. licet nōordine generatōis. ⁊ ita ẜm p̄dictam maximam eſt cauſaomniū alioꝝ motuū in illo corpore ¶ Et qn̄ d̓r motuslocalis violentus eſt calefactiuus. ⁊ tamē eſt poſterior motu naturali. Dicendū ꝙ licet ſit poſterior ẜm naturaꝫ generationis. eſt tamē pͥor ẜm naturam ꝑfectiōis. qꝛ eſt actꝰentis iam perfecti. et hoc ꝯuenit ſibi inqͣꝫtum localis eſt ⁊nō inqͣꝫtum violentusOm̄e qd̓ fit a ſibi ſimili fit. vt habetur ſeptimoP . metaphyſice. ſed motus localis nō eſt ſimiliscaliditati. ergo. ¶ Qd̓m ꝙ om̄e qd̓ fit per ſe a generāte vniuoco hoc fit a ſuo ſimili ẜm ſpēm. ſed hoc nō eſt verum de agente eqͥuoco. quo modo motus localis eſt cauſa caloris. Poſſet tamen dici ꝙ ibi ſit ſimilitudo ẜm virtutem ⁊ nō ẜm ſpēm. ¶ Et quādo d̓r. generari attribuitur ꝑfectis. ſed motus eſt actus imꝑfectus ⁊ entis imperfecti. ergo non erit generatiuus caloris. Qd̓m ꝙ quilibet motus quādo ꝯparat̉ ad res permanentes eſt imꝑfectus. tamē quando motus intra ſe ꝯparant̉ vnus eſt alioperfectior. et ille qui eſt ceteris ꝑfectior eſt cā alioꝝr Experientijs ptꝫ ꝙ motus ſit frigefactiuus. qꝛ. ſepe mouemus potagiū vt ipſum frigefaciamꝰEtiam facies domicellarum euentātur vt frigefiant. Similiter videmus ventum extinguere ignē candele. Etiāhomines maiores ſudores emittūt poſt motum qͣꝫ durāte motu. Similiter aqua in eſtate currens eſt frigidior qͣꝫaqua ſtans. ¶ Qd̓m ad quatuor pͥmas experientiasꝙ hoc eſt ſolum per accidens. quia quādo pellitur aer calidus circūſtans. tūc apponit̉ aer frigidus qui hmōi corpora frigefacit. Ad vltimā d̓r. ꝙ cauſa illius frigiditatiseſt. quia radij ſolares nō manent tam diu in eadem parteaque currentis. ſicut ſtantis. ſed ceteris paribꝰ aqua currens eſt calidior aqua ſtante. qꝛ citius ⁊ fortius cōgelaturaqua ſtans qͣꝫ currens. ¶ Et ſi queratur vtruꝫ lumenſit de ſe calefactiuū. Dicit̉ ꝙ ſic. vt docet experiētia de radijs reflexis ⁊ a ſpeculis ꝯburentibꝰ. Nux tamē ⁊ caliditas ſpecie differunt quia lux eſt qualitas celi. ſed caliditasꝯuenit generabilibꝰ ⁊ corruptibilibꝰ. ergo ſol eſt tm̄ virtualiter calidus ⁊ nō formaliter. diſtinguitur autē formaliter calidum a virtualiter calido ꝑ tactumt Quanto aliquid eſt frigidius tanto eſt grauiꝰ¶ L: et qͣꝫto aliquid eſt grauius tanto velocius deſcēdit. et qͣꝫto aliquid velocius deſcendit tanto magis calefit. vt probatum eſt. ergo de primo ad vltimū qͣꝫto aliqͥdeſt frigidius tanto magis calefit. ¶ Qd̓m ꝙ illa conſequentia ſolum tenet in per ſe ſubordinatis. ſed illa de qͦbus aſſumit argumentū ſubordinātur ꝑ accn̄s tm̄.¶ Secūdus tractatus. de Ammtꝭ imIs aūt determinatis dicamus propter quam cauſam flamme accenſeapparent circa celum ⁊ diſcurrētiaſidera ⁊ vocatia quibuſdam dali eteges. Hec em̄ om̄ia ſunt idem ⁊ ꝓpter eandeꝫcauſam. differūt aūt per magis ⁊ minꝰ Principium aūt ⁊ horum multorū aliorum. hoc eſtem̄ calefacta terra a ſole exalatōem nccāriuꝫ fie

ri nō ſimplicē. vt quidā putant. ſed duplicē. hācqͥdem magis vaporoſam. hanc aūt magis ſpumoſam. hanc qͥdeꝫ eius qd̓ in terra ⁊ ſupra terram humidi vaporem. hanc aūt ipſius terre exiſtentis ſicce fumoſum ⁊ harū ſpumoſam qͥdeꝫſupereminre ꝓpter calidū. humidioreꝫ aūt ſubeſſe propter pondus. Et propterea hoc modoordinatum eſt qd̓ in circuitu. Primo quidemem̄ ſub circulari latione eſt qd̓ calidū ⁊ ſiccumqd̓ dicimus ignē. īnominatū em̄ qd̓ ꝯmune inom̄i fumoſa diſgregatione Attamē qꝛ maximenatum eſt ꝙ tale exuri corporū ſic neceſſariumvti in om̄ibꝰ. ſub hac aūt natura aer. Oportetautē intelligere velut hipercauma hoc qd̓ nūcdiximus ignem ordinatū circa vltimū ſphere.que circa terrā vt modico motu ſortiens exuraratur ſepe ſicut fumus. eſt em̄ flamma ſpiritusſicci ardor¶ Iſte eſt ſecūdꝰ tractatus pͥmi libri. in quo incipit determinare de his que generantur in alto ex materia ſiccaEt diuiditur in tria capitula In pͥmo determinat de ſtellis cadentibus ⁊ his que ſimilem habent cauſam. In ſecūdo determinat de cometis. ibi ¶ De cometis aūt) Intercio agit de lacteo circulo qui dicit̉ galaxia. ibi. ( Qualiter autē) Primū capitulum ſubdiuidit̉ in quatuor partes principales. In prima oſtendit modum generatiōisimpreſſionū ignitarū. In ſecūda ponit earum differētias.ibi ( Quicūqꝫ igitur) In tercia mouet vnam dubitationem. ibi ¶ Dubitabit vtiqꝫ quis. In quarta determinat de quibuſdam alijs impreſſionibꝰ in nocte apparentibus. ibi (Apparent autem) Circa primū duo facit. quiaprimo determinat de quo eſt intentio. Dicens ꝙ poſtdeterminatōem predictorum dicendū eſt ꝓpter quā cauſam apparent in celo flammne accenſe ⁊ ſidera diſcurrētiaEt vocati a quibuſdam dali. id eſt tytiones. ⁊ eges. id eſtcapre ſaltantes. Ideo aūt dicendū eſt ſimul de omnibusiſtis. quia hec omia ſunt idem ẜm ſpeciem ⁊ ẜm eandemcauſam fiunt. ſed differūt per magis ⁊ minus. vt infra patebit. ¶ Tūc ibi. ¶ Principium autē) Oſtendit cauſasgenerationis dictarū impreſſionū. ⁊ multarum aliarū tamactiuū qͣꝫ materiale. Dicens ꝙ terra calefacta a ſole neceſſe eſt reſolui duplicem exalationem a terra. quarū vnaeſt magis vaporoſa ⁊ humida. alia vero magis ſpūmoſaet ſicca. quia ab humido aqueo quod eſt ſupra terram reſoluitur ⁊ eleuatur vaporoſa exalatio ⁊ humida. ſed ab ipſa terra que eſt ſicce nature eleuatur exalatio fumoſa ſiueſpumoſa que proprie exalatio dicitur. Et he due exalationes ſic differūt. qꝛ fumoſa plus ſupereminet propter calidum quod magis in ea dominatur ⁊ magis ipſum ſubtiliat. Sed vaporoſa que eſt magis humida ſubeſt ſpumoſe propter pondus. Nam calidum ⁊ humidum pertinent ad naturam aeris qui ſubeſt igni calido ⁊ ſicco exiſtenti. ergo dictum eſt prius ꝙ ſub celo immediate ordinatur illud qd̓ eſt calidum ⁊ ſiccum. quod ꝯmuniter dicitur ignis. licet non ſit nomen proprium. Et quia illud qd̓eſt ꝯmune fumoſe exalationi eſt innominatū. ⁊ tale eſt maxime natum exuri. ergo neceſſarium fuit vt talis. fumoſa

eges. Hececauſam. dcipium aūtem̄ calefaci

b i.