PrimusMetherologorum
inaīatum. ergo nō gubernat hec inferiora. Dd̓m licꝫ celūnō intelligat. dirigit̉ tn̄ ab ītelligētia nō errāte qd̓ ſufficit¶ Reſumētes igit̉ eas q̄ a pͥncipio poſitōeset determinatas pͥus determinatōes dicamuset de lactis phātaſia ⁊ de cometis ⁊ alijs q̄cūqꝫ exiſtūt his ſyngenea entia Dicimus itaqꝫignē ⁊ aerē aquā ⁊ terrā fieri exinuicē ⁊ vnūqd̓qꝫhorū in vnoquoqꝫ exiſtere potētia ſicut ⁊ alioꝝquibꝰ vnū aliqͥd ⁊ idē ſubijcit̉ in qd̓ etiā reſoluūtur vltimum.¶ Hic ꝯſequēter ph̓s ponit quartā ſuppōnem Dicens ꝙ pͥmo dd̓m eſt de phantaſia lactis. id eſt de apparitione lactei circuli. ⁊ de cometis. ⁊ alijs oībꝰ hmōi q̄ ſuntſyngenea illis. id eſt generalia. ita tn̄ ꝙ reſumere oꝑtꝫ poſitōes pͥus poſitas in libris pͥoribꝰ. vt eis vtamur ad ꝓpoſitū manifeſtādū cū opus fuerit Tūc ibi (Dicimꝰitaqꝫ) Ponit qͥntā ſupponem ꝑ quā p̄mittit quedam neceſſaria ad ſubſequētia Dicēs ꝙ ignis. aer. aqua. ⁊ terrafiūt ex ſe inuicē. qͣꝫuis Empedocles ꝯtrariū ſenſerit. Probat duabꝰ rōnibꝰ. Prima eſt. qꝛ qd̓libet elementū eſt ī alioin potētia. ⁊ q̄ ſic ſe hn̄t ad inuicē ex ſe inuicē generari pn̄tSecūda rō. qꝛ cōicant in vna materia pͥma ꝗ̄ eis ſubijcit̉et in quā ſicut in vltimū reſoluūtur. gͦ vnū eſt potentia inalio. ⁊ ſic vnū fit ex alio. Sicut (exēpli gr̄a) cultellꝰ eſt pon̄ain claui. ⁊ clauis ī cultello. qꝛ vtriuſqꝫ materia cōis ē ferrū¶ Primū qͥdem igit̉ dubitabit vtiqꝫ qͥs circa vocatū aerē. qm̄ oportꝫ acciꝑe ipſius naturāin mūdo ambientē terrā. ⁊ quomodo ſe habet̉ordine ad alia dicta elementa corporum. Moles quidē em̄ vtiqꝫ terre qͣꝫta quedā vtiqꝫ ſit adambiētes magnitudines nō immanifeſtū. Iaꝫem̄ viſum ē per aſtrologica theoreumata a nobis quid multo etiā quibuſdā aſtris minor eſt.Atqꝫ aūt naturam conſtantē ⁊ ſeparataꝫ. neqꝫvidemꝰ neqꝫ ꝯtingit ſegregatā eē ab eo qd̓ circa terrā locato corpore. puta a manifeſtis mariet fluminibꝰ. ⁊ vtiqꝫ ſi quid in ꝓfundū immanifeſtū nobis eſt Intermediū itaqꝫ t̓re ⁊ vltimoꝝaſtrorum vtrum vnū aliqd̓ putandū ẜm naturāeſſe corpus. aut plura. ⁊ ſi plura. qͣꝫta ⁊ vſqꝫ quodeterminata ſunt locis. ¶ Nobis qͥdem igit̉ dictū pͥus eſt de pͥmo elemento. quale ẜm virtutēeſt. ⁊ qꝛ totus qui circa ſuꝑiores latiōes mūdꝰillo corpore plenus eſt. Et hāc opinioneꝫ nō ſolum nos exiſtimamus habētes. videt̉ aūt antiqua q̄dā exiſtimatio ipſa ⁊ prioꝝ hominuꝫ. Dictus em̄ ether antiquam accepit appellatōemquā Anaxagoras qͥdē igni idē putaſſe mihi videt̉ ẜcare ſuꝑiora plena igne eſſe ⁊ ille eam queibi potentiā ethera vocari putauit: hoc qͥdē recte putās. Ꝙ em̄ ſemꝑ corpus currens ſimul ⁊
diuinū aliqͥd ẜm naturam viſi ſunt exiſtimare ⁊determinauerūt noīare ethera ꝙ tale tanqͣꝫ nulli eoꝝ q̄ apud nos exiſtēs idē Nō em̄ vtiqꝫ dicemꝰ ſemel. neqꝫ bis: neqꝫ raro eaſdeꝫ opinionesreiterate factas in homībꝰ. ſed infinities. Quicunqꝫ aūt ignē puruꝫ eē aiūt qd̓ ābiēs nō ſolū lata corꝑa Qd̓ aūt inter mediū terre eſt aſtroꝝ aerem ꝯſiderātes vtiqꝫ nūc oſtēſa ꝑ mathematicaſufficiēter forte vtiqꝫ deſiſterent ab hac pueriliopinione. Ualde em̄ ſimplex putare vnūqd̓qꝫlatoꝝ eſſe paruū magnitudinibꝰ. qꝛ videt̉ aſpiciētibꝰ hinc nobis ſic. Dcm̄ eſt qͥdē igit̉ ⁊ pͥusī his q̄ circa ſuꝑiorē locū theoreumatibꝰ. Dicemꝰ aūt eādē rōnem ⁊ nūc. Si em̄ ⁊ diſtātie plene igne ⁊ corꝑa ꝯſtāt ex igne. olim annihilatuꝫvtiqꝫ eſſꝫ vnūqd̓qꝫ alioꝝ elementoꝝ. ¶ Atueroneqꝫ aere ſolo plena. multū em̄ vtiqꝫ excedereteqͣlitatē cōis analogie ad coelemētaria corꝑaEt etiā ſi duobꝰ elemētis plenꝰ qͥ intermediuꝫterre ⁊ celi locꝰ ē. Nulla em̄ vt eſt dicere ꝑs t̓reeſt moles in qͣ ꝯtenta eſt ⁊ oīs aq̄ multitudo adambiētē magnitudinē. Uidemꝰ aūt nō in tātamagnitudine factū exceſſum molis. cū ex aquadiſgregata aer fiat. aut ignis ex aere. Nccē aūteādē rōnē habere qͣꝫtā hꝫ tantilla ⁊ parua ad factum ex ipſa aerē ⁊ totū ad totā aquā Differtaūt nihil. neqꝫ ſi qͥs dicat̉ qͥdē nō fieri hec ex inuicē. eqͣlia tn̄ virtute eē. ẜm hūc em̄ modū ncc̄eeqͣlitatē virtutis exiſtere magnitudinibꝰ ipſorūquēadmodū vtiqꝫ ſic facta ad inuicē exiſterentꝘ qͥdē igit̉ neqꝫ aer: neqꝫ ignis tm̄ repleuit intermediū locū manifeſtū eſt¶ Iſtud ē 3ᵐ capl̓m huiꝰ tractatꝰ. in qͦ ph̓s inqͥrit de ordine elemētoꝝ. ⁊ p̄cipue aeris. Et diuidit̉ ī duas ꝑtes Inpͥª mouet dubitatōem Et ī ſcd̓a ſoluit illā. ibi (Nob̓ qͥdēigit̉) Dicēs pͥmo ꝙ qͣꝫtitas elemētoꝝ q̄ ſunt h̓ circa nosmanifeſta ē. Ptꝫ em̄ ꝑ aſtrologicas ꝯſideratōes ꝙ terra evalde ꝑua reſpectu celi. qꝛ obtinet vicē pūcti. ſil̓r aq̄ ē ꝑuaqꝛ nūqͣꝫ ſeꝑat̉ a terra. ſicut pꝫ de mari ⁊ fluminibꝰ. ſꝫ ſi ſintaliqͣ aqͣ in ꝓfūdo terre. ille ſtꝭ nob̓ īmanifeſte. Sꝫ ē dubde alijs. vtꝝ ſcꝫ inter terrā ⁊ aſtra vltima (q̄ dicunt̉ nōrātia ſꝫ fixa) ſit vnū corpꝰ ẜm ꝓprietatē nature vel pluraet ſi plura. qͣꝫta ſint ⁊ qͥbꝰ locis det̓mīata. ¶ Tūc ibi (Nobis qͥdē igit̉) Ph̓s ſoluit dubitatōem p̄dictā Et diuidit̉hec ꝑs ī duas ꝑticulas. In pͥma excuſat ſe de plenaria determīatōe nature celeſtis. In ſcd̓a facit hͦ quod dcm̄ ē. ibi.(Quicūqꝫ aūt) Dicens pͥmo ꝙ pͥus dictū eſt in libro decelo de pͥmo elemēto .i. de natura corꝑis celeſtis. ꝙ eſt alteriꝰ nature a qͣtuor elemētis Et ꝙ oīa corꝑa celeſtia ꝑtinētad naturā illiꝰ pͥmi elemēti. Et hāc opinionē nō ſolū habuit Areſto. ſed fuit etiā antiqua opinio pͥmoꝝ hoīm. licꝫſub alio noīe. qꝛ ip̄i vocabāt̉ illud corpꝰ qd̓ nos dicimꝰ celum ethera propter ſemper currere. id eſt ꝯtinue moueri