Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
IIv
Einzelbild herunterladen
 

CjPrimusMethero ogorum

illo quod ſolum ingreditur illam compoſitionē metaphorice. ſic celum hic vocatur elementum. qꝛ influentia celiꝯcurrit ad ꝯſtitutōem mixti in virtute.Ea que accidūt in celo non accidunt inordinateNT ergo illa que eueniūt hic inferius non accidūt eisinordinatius. Tenet ꝯſequētia. quia ꝯparatiuus preſuꝑponit poſitiuū. Qd̓m in illo dicto ph̓i capitur inordinatius pro minus ordinato. qꝛ materia lſtorum inferiorum eſt priuationi contrarietati admixta. ideo ſemper obedit virtuti diſpoſitioni corporum celeſtium. ſedquandoqꝫ per contrariam diſpoſitionem reſiſtit propterquam reſiſtentiam quedā minus ordinate eueniūt. qd̓ inceleſtibꝰ nequit accidereIc igitur incipiētes dicamus de ipſis primo Quoniam em̄ determinatum eſt pͥus a nobis vnū quideꝫ pͥn.cipium corporum ex quibꝰ conſtatcirculariter latorum corporuꝫ natura. Alia autem quatuor corpora propter quatuor pͥnciplaʳquorum duplicem eſſe dicimus motū. huncdem a medio. hunc autē ad medium. Quatuor aūt exiſtentibꝰ his igne aere aqua terra.omnibꝰ quidem his ſupereminens eſſe ignem.ſubſtans autē terra. Duo aūt que ad ipſa hisportionaliter ſe habent. aer quidem em̄ ignipinquior alijs. aqua autē terre. Qui itaqꝫ circaterram totam mūdus ex his conſtat corporibꝰde quo accidētes paſſiōes dicimus ſumēdū Completo prohemio in quo ph̓s ſuam intentiōemmanifeſtat. incipit in hac parte executiua procedere ad ſuum propoſitum proſequendum Et diuiditur in quatuortractatus pͥncipales. In pͥmo reſumit ea que ſunt neceſſaria ad cognitionem pͥncipiorū tranſmutationū. de quibꝰin hoc libro tractandū eſt. cum hoc etiam de principijsdeterminat. In ſecundo determinat de his que in alto exmateria ſicca generantur. ibi His auteꝫ determinatisIn tercio de his que in alto ex materia humida generantur. ibi De loco autem) In quarto de his que generantur ab exalatione humida in terra. ibi (De ventis autēPrimus tractatus ſubdiuiditur in tria capitula. In primo agitur de cauſis efficientibꝰ materialibꝰ impreſſionūin ꝯmuni. Et vlterius diuiditur in quinqꝫ partes ẜm ode huiuſmodi pͥncipijs quinqꝫ ponit ſuppoſitiones Etmo ponit primam Dicens vnū eſt principium effectiuum omniū iſtorum corporū ex quibꝰ conſtituitur naturacorporū circulariter motorū. ſcꝫ ſpherarum ſtellarum.hoc eſt celum qd̓ eſt quedam eſſentia ex qua omnia huiuſmodi formantur. Et de illo pͥus determinatum eſt taꝫ inlibro de celo qͣꝫ in libro de generatiōe. Sed ſunt quatuormaterialia principia. ſcꝫ quatuor elementa. que habent duplicem motum. vnū a medio mūdi ſurſum. qui eſt motꝰleuiū. ſcꝫ ignis aeris. et alium ad medium. qui eſt motusgrauiū. ſcꝫ terre aque. Et inter illa quatuor elemēta eſttalis ordo. qꝛ ignis qui eſt leuis ſimpliciter omnibꝰ ſupereminet. ſed terra que eſt grauis ſimpliciter omnibꝰ ſubſidet aut ſubſtat. alia autē duo ſcꝫ aer⁊ aqua ſunt grauia

leuia. Quare ſe habent ꝓportionabiliter ad duo extremaqꝛ aer eſt ꝓpinquior igni. aqua eſt ꝓpinquior terre Et totus mūdus qui eſt circa terra conſtat ex his quatuor corporibꝰ quorum paſſiones tranſmutationes eſt in hoc lilbro conſiderarejxxxx Quotuplex ſit motus corpoꝝAE. Dd̓m ẜm doctorem ſanctum hic in ꝯmento triplex. Unus motus eſt ad medium. qui eſt grauiū. Alius eſt a medio qui eſt leuium. Tercius eſt circa medium. qui ē corpoꝝ celeſtiuꝫ. que neqꝫ ſtꝭgrauia neqꝫ leuia. Sed grauium leuiū eſt quedam differentia. qꝛ quoddam eſt leue ſimpl̓r. ſcilꝫ ignis. qui omnibꝰſuꝑeminet. ſed terra eſt grauis ſimpl̓r. que omnibꝰ ſubiacet. Alia vero duo ſunt ẜm quid grauia leuia. nam aex ēleuis reſpectu aque terre. ſed eſt grauis reſpectu ignis.Aqua aūt eſt leuis reſpectu terre grauis reſpectu aerisLet ignis.IEFAA EETEIIs qualitares. ſcꝫ calidusQꝭ quatuor pͥme tāgibiIfrigidū. humidū. ſiccum. ſunt pͥncipia agendi inferiorumcorpoꝝ. que dicūtur elementa. Et illarum qualitatū ſunttm̄ quatuor poſſibiles ꝯbinatōes. Nam ſi calidū ficcuꝫꝯbinētur. ſic eſt ignis. Si vero calidum humidū. ſic eſtaer. Et ſi humidū frigidum. ſic eſt aqua. Si frigiduꝫ etſiccum. ſic eſt terra. Sed compoſitio calidi frigidi humidi et ſicci eſt impoſſibilis.NP Quinqꝫ ſunt corpora ſimplicia. ergo erūt quinqꝫ4 motus ſimplices illoꝝ corpoꝝ. Antecedens ꝓbatur patꝫ ph̓m hic in littera Qd̓m motus illorum corpoꝝ poſſunt tripliciter numerari. Uno modo ingenere ſupremo. ſic ſunt tm̄ duo. ſcꝫ circularis. rectusAlio in genere ſubalter no. ſic ſunt tres. ſcꝫ circularis duo recti Tercio modo in ſpecie ſpēaliſſima. ſic totſunt motus ſimplices quot ſunt corꝑa ſimplicia. vt etiaꝫEpatuit in declaratōe queſtionisCalidū frigidū humidū ſiccum habēt ante ſe L: qualitates pͥores. ſcꝫ lumen influentiam celiergo hec incōueniēter appellātur qualitates pͥme Dicēdū ille quatuor qualitates ſunt pͥme ſimpl̓r. ſꝫ ſtepͥme qualitates tangibiles. vel etiaꝫ ſunt pͥme qualitatescorpoꝝ generabiliū corruptibiliū. Eſt autē ex neceſſitate cōtinuus iſte ſuperioribꝰ lationibꝰ. vt om̄is ipſius virtus gubernetur inde. Unde em̄ motus principiuꝫ omnibus illam cauſam putandū primā. Adhuc autem hic quidem perpetuus finem motushabens loco ſed ſemper in fine. Hec auteꝫ corpora omnia finitis diſtant locis abinuicemQuare accidentiū circa ipſum ignem quideꝫterram ſingenea his. vt in materie ſpecie eorum que fiunt cauſas oportꝫ putare. ſubiectuꝫem̄ patiens appellamus hoc modo. autēſit cauſa vnū motus pͥncipium eam ſemꝑmotorū cauſandum virtutem Hic ph̓us ponit ſecūdam ſuppōnem Ulcensaium eſt iſte mūdis inferior ꝯſtans ex quatuo9C