Folio ij

quecūqꝫ propter coagulationē accidūt paſſiones ipſorum corporū Pertranſeūtes autemhis de his ſpeculabimur. Si quid poſſumusẜm inductum aſſignare de animalibꝰ ⁊ plantisvniuerſaliterqꝫ ⁊ ſigillatim. Fere em̄ his dictisfinis vtiqꝫ factus erit om̄is eius que a principio nobis electionis.¶ Iſte eſt liber metherologorū Areſtotelis. qui primaſui diuiſiōe in qͣtuor diuidit̉ libros ꝑtiales In quoꝝ pͥmoagit de tranſmutatōibꝰ ſiue de paſſionibꝰ elementoꝝ quein alto accidūt ⁊ generantur ex materia ſicca vel humida.vel etiam de his que generātur in terra ex eadem tn̄ cauſa. ſicut ſtꝭ fontes ⁊ flumina In ſecūdo agit de his q̄ accidunt in infimo. ſcilꝫ de mari. qd̓ generat̉ ex fluuijs qͣꝫtumad naturaꝫ aque aūt ẜm ꝙ huiuſmodi. Sil̓iter etiam deventis in ſpeciali. de terre motibꝰ. de tonitruo. ⁊ coruſcationē. Et incipit ibi (De mari autem) In tercio determinat de his que generātur ex exalatione ſicca extruſa a nubeputa de etnephia. typhone. ⁊ hmōi. ⁊ incipit ibi ¶ De reſiduis autem dicamus) In quarto agit de tranſmutatōibus elementoruꝫ ẜm ꝙ veniūt in compōnem mixti. quiaibi determinatur de operationibꝰ qualitatum actiuarūmcorporibꝰ mixtis. ſcꝫ de actionibꝰ calidi ⁊ frigidi. Similiter etiam de paſſionibꝰ paſſiuaruꝫ. ſcꝫ de operationibꝰ humidi ⁊ ſicci. Et vltimo in eodem libro oſtendit qualia ſtꝭomiomera qͣꝫtum ad materiam ⁊ formam. Et incipit ibi(Quoniam autem quatuor) ¶ Primus liber diuiditur in partem ꝓhemialem. ⁊ executiuā. Secūda ibi (Sicigitur incipientes. Ia parte prohemiali manifeſtat ſuamintentōem. et tria facit. Primo enumerat ea de quibꝰ determinatū eſt in libris ſcientie naturalis p̄cedentibꝰ hunclibrū. Secūdo manifeſtat de quibꝰ in hoc libro ſit agēdū.ibi. ¶ Reliqua autem pars) Tercio oſtendit de quibꝰ in polibri ſit agendum. ibi (Pertranſeūtes autem) ¶ Dicit eigo pͥmo ꝙ pͥus in libris precedentibꝰ dictum eſt de pͥmiscauſis rerum naturalium. que ſunt materia forma ⁊ pͥuatio. ⁊ etiam quatuor genera cauſarū. ſcꝫ materia ⁊ forma.agens ⁊ finis. de quibꝰ agitur in duobꝰ pͥmis libris phyſicorum. ⁊ etiā de omi motu naturali in ſex libris ſequentibꝰ eiuſdem libri phyſicoꝝ. Dictū eſt inſuper ſecūdo deperornatis. id eſt valde ornate diſpoſitis aſtris ẜm ſuperiorem lationem. id eſt. ẜm motū circularem quo moueturom̄ia corpora celeſtia. ⁊ hoc qͣꝫtum ad duos pͥmos librosde celo ⁊ mūdo. Sed in duobꝰ ſequentibꝰ dictuꝫ eſt de numero elementorū. ⁊ de motu locali ipſorum. Deinde tercio dictum eſt de ꝑ̄mutatione elementorū ad inuicem. vtpatuit in ſecūdo libro de generationē. ſed in pͥmo dictū eſtde generatione ⁊ corruptōe ſimul in cōmuni. ¶ Tuncibi (Reliqua aūt pars) Ph̓us manifeſtat ſecūdo de quoſit in hoc libro agendum Qicens ꝙ reliqua pars huiusſcientie naturalis reſtat adhuc conſideranda quam omnes pͥores vocabant metherologiam. ⁊ in ipſa cōſiderantur ea que fiunt ẜm naturam inordinatiorem ea natura q̄eſt corporū pͥmi elementi. id eſt corporis celeſtis. tali ordine. Quia pͥmo determinat de his que accidūt circa locuꝫmaxime ꝓpinquum lationi aſtrorum. id eſt aſtris circulariter motis. puta de lacte. id eſt galaxia. ⁊ ſtellis que cometedicūtur. ⁊ phantaſmatibꝰ. id eſt apparitiōibꝰ ignitis ⁊ motis. que dicūtur ſtelle cadentes. Secūdo ponit cōmunes

paſſiones aeris ⁊ aque. q̄ ex materia aque in loco aeris gēnerantur vaporibꝰ in aquam tranſmutatis. Tercio enumerat que in infimo fiunt. ſicut ſunt quatuor partes terre.puta oriens. occidens. ſeptētrio. ⁊ meridies. ⁊ ſpecies terre. qꝛ quedam eſt calida ⁊ arenoſa. quedam firma ⁊ calcata. Similiter paſſiones terre. qꝛ quedam eſt ſulphurea. q̄dam lapidoſa vel aliquo modo diſſoluta. Et dicit ph̓usꝙ ex illis rationibꝰ terre cōſiderabimus om̄es cauſas ſpirituū. id eſt ventorū ⁊ terremotuū. ⁊ ſimiliter cauſas motuum horum. Addit tamen ph̓us ꝙ nō conſiderabit om̄iaẜm certitudinem. ſed quedam relinquet ſub dubitationevtrāqꝫ partem inducendo. Quarto enumerat ea que abalto in infimū deſcendūt ex ventis cauſata. ſicut eſt caſusfulminum. tiphones. ⁊ impreſſiones. Que circa hmōi tiphones accidūt. ſicut ſunt incenſiones. circulationes. dequibꝰ omnibꝰ determinandū eſt. Et ſimiliter determinandum eſt de paſſionibꝰ corporum que accidūt propter coagulationē ¶ Tūc ibi (Pertranſeūtes auteꝫ) Oſtenditquid reſtat agendum in libris ſubſequentibꝰ. Et d̓t poſtqͣꝫ trāſiuimus de his que dicta ſunt ſpeculabimur ẜm nōſtrum poſſe modo inducto in libris ſequentibꝰ. non recitādo falſum. ſed cauſas inquirendo de animalibus ⁊ plantis in vniuerſali ⁊ ẜm ſingulas ſpecies. ⁊ poſt hec erit ferefinis ſcientie naturalis quam a pͥncipio elegimus tradereDicit auteꝫ. fere. ẜm ſanctum Thomam. cuius eſt iſtacontinuatio quaſi in forma. quia non omnia naturalia abhomine cognoſci poſſunty Quare impreſſiones metheroQuV̓llAU logice. dicantur fieri ẜm naturaꝫinordinatiorem ea natura que eſt primi elementi corporuꝫid eſt celi. ¶ Dicendū ẜm ſanctum Thomā in ꝯmento ꝙ ideo. quia in tranſmutationibꝰ inferiorū corporū accidit multa varietas ꝓpter quam quidam crediderūt ꝙ nōa natura ſed a caſu acciderent. non conſiderantes ꝙ narturaliter fiant non ſolum que ſunt ſemper. ſed etiam queſunt vt in pluribꝰ Sed que ſunt in celeſti corpore ſemper ſimiliter ſe habent. ⁊ ergo que fiunt ẜm naturam inferioruꝫcorporū. id eſt elementorum ſunt minus ordinata qͣꝫ illaque fiūt ẜm natur ā corpoꝝ celeſtiū.j ¶ Qꝭ impreſſiones metherologi¶ ¶ A Ocedicūtur euenire ẜm naturaꝫ inordinatiorem. propter triplicem irregularitateꝫ que eſt ineis ⁊ non in celeſtibꝰ. Prima eſt ex parte temporis qꝛ tempus quo apparere debeant non eſt ita determinatuꝫ ſicutillud quo fiunt coniūctiones celeſtes. Secūda eſt ex parte loci. quia nubes habent quandoqꝫ locum magis ſurſuꝫet aliqn̄ magis deorſum. ſed corpora celeſtia ſemꝑ ſunt ineodem ſitu. Tercia ſumitur ex applicatōe agentis ad paſſum. quia non eſt ſemper eadem proportio agentis ⁊ paſſi in impreſſionibus ſicut in celeſtibus. ⁊ ergo impreſſiōesmultis modis variantur.Celum non eſt elementū. erFTUIII IINL. go non eſt primuꝫ elementurcorporum. vt dicitur in textu. ¶ Dd̓m ẜm ſanctumThomā ꝙ celum dicitur elementuꝫ quia eſt pars totiusvniuerſi corporalis. licet non veniat in compoſitōem corporis mixti. ſicut elementa. Secūdo dicitur ꝙ elementuꝫcapitur dupliciter. Uno modo ꝓprie pro illo qd̓ ſubſtantialiter compoſitionem mixti ingreditur. ⁊ ſic celum non dicitur elementum. Alio modo capitur metaphorice pro

a ij