Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XXXIIv
Einzelbild herunterladen
 

SecundusDe generatione

Secundū capitulum.De elemētis aūt ex qͥbus corpora cōſtitutaſunt. in qͥbus quidē videt̉ eſſe aliquod cōmuneaut trāſmutari inuicē. neceſſe em̄ ſi alterū horūet alterum cōtingere Quicunqꝫ em̄ non faciunt ex adinuicē generatōem neqꝫ ex vnoquoqꝫniſi ſicut ex pariete lateres. incōueniens. q̄modo em̄ ex illis erūt carnes oſſa alioꝝ quodcūqꝫ Habet āt qd̓ d̓r queſtionē ex alterutrꝭgenerantibꝰ. quomō generat̉ ex eis aliud aliqͥdp̄ter hoc. Dico auteꝫ (verbi gratia) ex igne eſtaqͣ ex hac generari ignē. eſt em̄ aliqd̓ cōmuneſubiectum. ſed vtiqꝫ caro ex eis generat̉ medulla. hec aūt vtiqꝫ generant̉ qūoIſtud ſcd̓m capl̓m tractatus ſcd̓i. in ph̓us determīatde generatiōe ꝯpoſitoꝝ ex elemētis. Et diuidit̉ in duastes. in pͥma facit qd̓ dcm̄ ē. in ſcd̓a on̄dit ad generato mixti ꝯcurrūt oīa elemēta. ibi (Qm̄ aūt) Circa primuꝫduo facit. qꝛ pͥmo arguit ꝯtra ātiqͦs on̄dēdo ẜm eospoſſet verus modꝰ generatōis mixtoꝝ. ſcd̓o determīatveritatē. ibi (Quapropt̓) Circa pͥᵐ ponit duas opiniōesde elemētis Dicēs de elemētis ex qͥbꝰ ſtꝭ corꝑa ꝯſtitutaeſt q̄dā vera opinio .ſ. hn̄t aliqͦd cōe qd̓ eſt vna materia.et ab illa hn̄t tranſmutant̉ adinuicē. qꝛ nccāriū eſt dicere ſi elemēta trāſmutēt̉ adīuicē habeāt etꝭ vnā materiācōem d̓r vna ab vnitate potētie. eſt in ea. eſt in potentia ad formā. ſꝫ cuꝫ habeat potētiā ad oēs formas. ncc̄e eſtip̄am trāſmutari ſucceſſionē motꝰ in oēs formas. ſic neceſſe ē de vna forma ī aliā trāſmutet̉ Sꝫ alia fuit opinioEmpe. dixit elemēta intrāſmutabilia Tūc ibi (Quicūqꝫ em̄) on̄dit ẜm opinionē Empe. non p̄t dari verusmodꝰ generatiōis mixtoꝝ. nec etiā p̄t dici ẜm illā opinio vnūqd̓qꝫ elemētū fiat ex qͣlibet ꝑte mixti corporis. qͥaiſti dicūt elemēta fiāt ex corꝑe. ſicut lapides lateres expariete. Sꝫ d̓t Areſto. ſit incōueniēs. qꝛ iſti pn̄t dicere qūo ex elemētis ſic ꝯpoſitis generet̉ mixtū. ſicut carnes oſſa. vnūqd̓qꝫ alioꝝ corpoꝝ mixtoꝝ Et ſ. Tho.ſic on̄dit. qꝛ ſi ꝯpouerent̉ ꝯgregarent̉ elemēta in vnuꝫ reꝯmanētibꝰ formis oꝑationibꝰ ſuis. tūc ignis in vna partemixti eēt adurens aqͣ fluēs cijs. Sil̓r ignis ligatusaſcēderet terra deſcēderet. ſic elemēta nūqͣꝫ ꝯſtarēt necfacerēt oſſa carnes Tūc ibi (Hꝫ aūt) On̄dit ꝯcedētes elemētoꝝ trāſmutatōem iuxta pͥmā opinionē difficulter pn̄t ſaluare generatōeꝫ mixtoꝝ. Dicēs qͣꝫuis trāſmutatio elemētoꝝ fiat ex ſeinuicē tn̄ hꝫ q̄ſtōem difficultatē qūo ex elemētis generet̉ mixtū qd̓ eſt aliud p̄ter elemēta. Sicut (exēpli gr̄a) Ex igne generat̉ aqͣ. ecōtra. ex acignis. hoc. qꝛ habēt vnā cōem materiā cōe ſubiectuſed vtrum ex eis generet̉ cato vel medulla. et qūo generentur hec mixta habet difficultatemIllis em̄ dicunt vt Empedocles qͥs eritmodus. neceſſe em̄ eſt ꝯpoſitiōem eſſe. ſicut exlapidibꝰ lateribꝰ paries mixtura vtiqꝫ hec etſaluatis vtiqꝫ elemētis erit ẜm parua autē adinuicē cōpoſitis. ita vtiqꝫ caro aliorū vnūquodqꝫ. Cōtingit vtiqꝫ ex quacūqꝫ parte carnis

generari ignē aquā. quēadmodū ſi ex cera generat̉ vtiqꝫ ex hac qͥdem ꝑte ſphera: piramidaaūt ex alia aliqua. ſed contingebat ex alterutrogenerari. hec qͥdē igit̉ hoc generant̉ ex carne ex qͦlibet ambo: eis aūt illo dicūttingūt. ſed vt ex pariete lapis lateres alterutrū ex alio loco ꝑte. Sil̓iter aūt faciētibꝰvnā eorum materiā habꝫ aliquā queſtionē qūoerit aliqͥd ex ambobꝰ (Uerbi gratia) ex calidoet frigido aut igne aqua. ſi em̄ eſt caro ex ambobus. neutruꝫ eorum. nec rurſus cōpoſitioſaluatorū. quid relinquitur niſi materiam eſſe.quod ex illis. alterius enim corruptio. aut alterum facit. aut materiam.Hic ꝯn̄r ph̓s iteꝝ redit ſupͣ ſcd̓am opinionē. vt meliuson̄dat qūo ex ip̄a poſſet ſumi verus modꝰ generatōisDicēs Empe. potuit aſſignare modū corꝑa mixtaꝯponant̉ ex elemētis. qꝛ ncc̄e eſt ẜm mixturā ꝯpōemelemētoꝝ. ſicut paries ē ꝯpoſitus ex lapidibꝰ lateribꝰ ſaluatis elemētis ꝯpoſitis ip̄is ẜm mīma. Sꝫ eſt incōueniēs. qꝛ qd̓ vni eſt mixtū ẜm hūc modū .ſ. male vidētidiſcernit inter ꝑtē ꝑtē erit alteri .i. bn̄ vidēti. mixtū. etſic idē eſſet mixtū mixtū. Seqͥtur etiā aliud incōueniens. qꝛ ẜm iſtos ex qͣcūqꝫ ꝑte carnis generabit̉ qd̓ libetelemētū. ſꝫ ex vna ꝑte vnū. ex alia ꝑte aliud. ſicut ſi ex vnaꝑte cere fiat ſphera. ex alia fiat figura piramis. Sed illaſtꝭ falſa. vt pꝫ ea dicta ſunt in capl̓o de mixtiōe. qꝛ ſicutex vna ꝑte cere p̄t formari q̄libet figura. ita ex qͣlibet partemixti reſolutiōem p̄t qd̓libet elementū generari. hecambo elemēta .ſ. ignis terra. etiā alia generant̉ ex qͣlibꝫcarne .i. ex qͣlibet ꝑte carnis. Sed Empe. cogebat̉ dicere qilla generatio fieret ex diuerſis ꝑtibꝰ ex diuerſis locis ipſius mixti. Tūc ibi ¶Sil̓r aūt) Areſto. opponit ꝯtra opinionē. Dicēs etiā ponētibꝰ elemēta habere vnāmateriā trāſmutabilia ſequētur incōuenientia. qꝛ hꝫdifficultatē qūo fiat mixtio ex calido frigido. aut ex igneaq̄. Si em̄ caro ſit ex ābobꝰ ſit neutꝝ eoꝝ. qꝛ nec eſt ignisnec aqͣ. nec rurſus eſt ꝯpō ſaluatoꝝ. qꝛ manēt elementain mixto ſub ꝓpria forma. tūc vt videt̉ nihil relinqͥtur niſi ſola materia. pꝫ. qꝛ corruptio alteriꝰ elemēti vel facit alteꝝ elementū. vt qn̄ vnū corrūpit̉ in aliud. aut facit materiā ſicorrūpat̉ vnū in alterū. qꝛ tūc corruptio eſt in aliqd̓ cōe. ſꝫnihil ē eis cōe niſi materia. ſola āt materia relicta no fit mixtio. relinqͥt̉ dubiū qūo ex elemētis fiat generatio mixtoꝝQuapropter qm̄ eſt magis minꝰ calidūet frigidū. qn̄ qͥdē ſimpl̓ eſt alterū actu potētia.alterū erit. qn̄ aūt oīo. ſed vt qͥdē ens calidūet frigidū. vt aūt frigidū caliduꝫ. qꝛ miſcēturcorrupunt̉ intēſiōes adinuicē: tūc neqꝫ materiaerit. nec illoꝝ ꝯͣrioꝝ alterutrū actu ſimpl̓r. ſꝫ mediū. Scd̓m vero qd̓ eſt potētia magis caliduꝫvel frigidū vel cōtrarie ẜm hanc ratōeꝫ. ratōedupliciter calidum potentia qͣꝫ frigidū vel tripliciter. vel ẜm alium taleꝫ modum erunt vtiqꝫmixta. alia ex cōtrarijs elemētis. aut ex elemen